CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
&
CÁC EM HỌC SINH
Trả lời:
Trọng lực là lực của Trái đất tác dụng lên vật, gây ra cho chúng gia tốc rơi tự do.
Biểu thức:
Câu 1: Trọng lực là gì? Biểu thức của trọng lực?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trả lời:
- Định luật III Niu-tơn: Trong mọi trường hợp, khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác dụng lại vật A một lực. Hai lực này cùng giá, cùng độ lớn, nhưng ngược chiều.
Biểu thức:
Câu 2: Phát biểu và viết biểu thức định luật III Niu-tơn?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Mặt Trời
Mặt Trăng
Trái Đất
Chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất và của Trái Đất quanh Mặt Trời
Lực nào giữ cho Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất? Lực nào giữ cho Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời?
Bài 11: LỰC HẤP DẪN.
ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN.
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Lực hấp dẫn
II. Định luật vạn vật hấp dẫn
1. Định luật
2. Hệ thức
III. Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn
ISSAC NEWTON
(1642-1727)
Vì sao quả táo lại rơi xuống đất?

I. Lực hấp dẫn:
TIẾT 20: LỰC HẤP DẪN.
ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN
- Mọi vật trong vũ trụ đều hút nhau với một lực gọi là lực hấp dẫn.
- Lực hấp dẫn là lực tương tác từ xa, qua không gian giữa các vật .
Đọc SGK phần I và nêu định nghĩa về lực hấp đẫn?
Mặt Trời
Mặt Trăng
Trái Đất
Lực nào giữ cho Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất? Lực nào giữ cho Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời?
II. Định luật vạn vật hấp dẫn:
TIẾT 20: LỰC HẤP DẪN.
ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN
1. Định luật:
Lực hấp dẫn giữa hai chất điểm bất kì tỉ lệ thuận với tích hai khối lượng của chúng và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.
II. Định luật vạn vật hấp dẫn:
Hãy phát biểu định luật?
2. Hệ thức:
Trong đó:
F hd : Lực hấp dẫn giữa hai chất điểm (N)
m1, m2: Khối lượng của 2 chất điểm (kg)
r: Khoảng cách giữa 2 chất điểm (m)
G: Hằng số hấp dẫn (G = 6,67.10-11 Nm2/kg2)
II. Định luật vạn vật hấp dẫn:
Hãy chú thích các đại
lượng trong hệ thức?
*ĐẶC ĐIỂM CỦA LỰC HẤP DẪN
- Là lực hút.
- Điểm đặt: Đặt tại trọng tâm của vật ( chất điểm ).
- Giá của lực : Là đường thẳng đi qua tâm 2 vật.
- Lực hấp dẫn giữa hai chất điểm là hai lực trực đối (cùng
phương, ngược chiều, có độ lớn bằng nhau).

- Lực hấp dẫn giữa hai vật không phụ thuộc sự có mặt của

vật khác và môi trường giữa hai vật.
Thảo luận nhóm 2 phút: Tìm đặc điểm của lực hấp dẫn?
- Khoảng cách giữa hai vật rất lớn so với kích thước của chúng ( Hai vật được coi là chất điểm)
- Đối với các vật đồng chất và có dạng hình cầu, r là khoảng cách giữa 2 tâm và lực hấp dẫn nằm trên đường thẳng nối 2 tâm và đặt vào 2 tâm đó .
* Phạm vi áp dụng hệ thức:
Áp dụng được cho các vật thông thường trong hai trường hợp:
m
Quan sát hình ảnh: Cho biết vật chịu tác dụng của lực nào?
m
III. Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn
Trọng lực mà Trái Đất tác dụng lên một vật là lực hấp dẫn của Trái Đất và vật đó.
Theo các em, trọng lực có phải là lực hấp dẫn không?
m
Theo các em, thì vật có tác dụng lực lên Trái Đất không?
Tại sao vật chuyển động về phía Trái Đất? Trái Đất không chuyển động về phía vật?
III. Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn
Xét một vật có khối lượng m ở độ cao h so với mặt đất. Gọi M và R lần lượt là khối lượng và bán kính của Trái Đất.
Hãy cho biết công thức tính lực hấp dẫn giữa vật và Trái Đất?
P = mg
(1)
(2)
Với P = Fhd (3)
- Độ lớn của trọng lực tác dụng lên vật:
- Lực hấp dẫn giữa vật và Trái Đất:
Gia tốc rơi tự do:
III. Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn
Nếu vật ở gần mặt đất (h<Hoạt động nhóm (2 phút): Từ (1), (2), (3) hãy tìm biểu thức tính gia tốc rơi tự do g?
Gia tốc rơi tự do của vật ở cách mặt đất một khoảng h:
III. Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn
Nếu vật ở gần mặt đất (h<* Nh?n xột: Gia t?c roi t? do ph? thu?c v�o d? cao c?a v?t v� coi l� nhu nhau d?i v?i cỏc v?t ? g?n m?t d?t.
Dựa vào hai biểu thức trên, các em có nhận xét gì về gia tốc rơi tự do?
SƠ ĐỒ KIẾN THỨC BÀI HỌC
Lực hấp dẫn của Mặt Trời làm các hành tinh quay quanh Mặt Trời.
SỰ TỒN TẠI CỦA LỰC HẤP DẪN TRONG TỰ NHIÊN
Lực hấp dẫn cũng giúp gắn kết các vật chất để hình thành Trái Đất, Mặt Trời và các thiên thể khác, nếu không có nó thì các vật thể không thể liên kết với nhau được và cuộc sống như chúng ta hiện nay không thể tồn tại
SỰ TỒN TẠI CỦA LỰC HẤP DẪN TRONG TỰ NHIÊN

Chế tạo tên lửa
KHOA HỌC – KĨ THUẬT
Ứng Dụng
Các vận tốc vũ trụ
VI = 7,9 km/s
VII = 11,2 km/s
VIII = 16 km/s
Mặt Trời
Mặt Trang
Trái Dất
CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI VÀ MẶT TRĂNG QUANH TRÁI ĐẤT
Hiện tượng thủy triều
Triều cường
Triều kém
Mực nước triều
Vị trí của Mặt Trăng so với Trái Đất và Mặt Trời vào các ngày “triều cường” (dao động thủy triều lớn nhất)
Dao động thủy triều lớn nhất (các ngày “triều cường”) khi Mặt Trăng, Mặt Trời và Trái Đất nằm trên 1 đường thẳng.
Vị trí của Mặt Trăng so với Trái Đất và Mặt Trời vào các ngày “triều kém” (dao động thủy triều nhỏ nhất)
Dao động thủy triều nhỏ nhất (ở các ngày “triều kém”) khi Mặt Trăng, Mặt Trời và Trái Đất nằm vuông góc với nhau.
Hiện tượng thủy triều
- Chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền vào năm 938. (Nhờ hiện tượng thủy triều)
- Chiến thắng Bạch Đằng lần 2 năm 1288.
Khai thác thủy hải sản
Làm muối
Nước triều lên, tàu thuyền đi sâu vào trong đất liền
Nước triều lên, tàu thuyền đi sâu vào trong đất liền
Điện thủy triều
Lượng điện thu được do năng lượng chứa trong khối nước chuyển động do thủy triều.
Dây dọi luôn hướng vuông góc với mặt đất do lực hút của Trái Đất
Cân đĩa : Vật nào có khối lượng lớn hơn thì sẽ bị Trái Đất hút với 1 lực lớn hơn
Câu 1: Chọn câu đúng.
Lực hấp dẫn do một hòn đá ở trên mặt đất tác dụng vào Trái Đất thì có độ lớn
A. lớn hơn trọng lượng hòn đá.
B. nhỏ hơn trọng lượng hòn đá.
C. bằng trọng lượng hòn đá.
D. bằng 0.
C
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 2: Câu nào là đúng khi nói về lực hấp dẫn do Trái Đất tác dụng lên Mặt Trăng và do Mặt Trăng tác dụng lên Trái Đất?
A. Hai lực này cùng phương, cùng chiều.
B. Hai lực này cùng phương, ngược chiều.
C. Hai lực này cùng chiều, cùng độ lớn.
D. Phương của hai lực này luôn thay đổi và không trùng nhau.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Khi khối lượng của hai vật tăng lên gấp đôi, khoảng cách giữ nguyên không đổi thì lực hấp dẫn giữa chúng có độ lớn
A. tăng gấp đôi.
B. giảm đi một nửa.
C. tăng gấp bốn.
D. giữ nguyên như cũ.
Câu 3: Chọn câu đúng
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
m1= m2= 2.104 kg
r = 4000 m
G = 6,67.10-11 Nm2/kg2
Fhd= ?
m = 20 g = 0,02 kg
P = ?
So sánh Fhd và P?
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Giải:
Hai xe tải giống nhau, mỗi xe có khối lượng 2.104 kg, ở cách xa nhau 4000 m. Hỏi lực hấp dẫn giữa chúng bằng bao nhiêu? (xem chúng là chất điểm). So sánh lực hấp dẫn giữa chúng với trọng lượng của một quả cân có khối lượng 20 g.
Lực hấp dẫn giữa hai xe tải là:
Tóm tắt
Trọng lượng của quả cân là:
P = m.g = 0,02. 9,8 = 0,196 (N)
Vậy: Fhd < P
Vì sao ta không nhận biết được sự tồn tại của lực hấp dẫn giữa các vật thể thông thường?

- Học bài: lực hấp dẫn
Đọc phần: “Em có biết?” trang 70 SGK.
- Làm các bài tập 4, 5, 6, 7 trang 69 – 70 GSK
Chuẩn bị bài mới: Lực đàn hồi của lò xo. Định luật Húc.
(Ôn lại các khái niệm: lực đàn hồi, biến dạng đàn hồi, tính chất đàn hồi của lò xo).
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
&
CÁC EM HỌC SINH
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Tính khối lượng của Trái Đất. Biết bán kính của Trái Đất R = 6400 km và gia tốc trên mặt đất g = 9,8 m/s2.
Tóm tắt
Giải:
Khối lượng Trái Đất là:
R = 6400 (km)
= 6,4.106 (m)
g = 9,8 (m/s2)
M = ?