NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ
MÔN SINH HỌC LỚP 9
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ VINH
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
Di truyền là gì ? Biến dị là gì ?
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu.

-Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Rùa 2 đầu
Vịt ba chân
Bò sáu chân
Lợn hai đầu
Mời các em xem một số hình ảnh sau :
Súp lơ nhiều màu
Một bông hoa có nhiều màu
Mời các em xem một số hình ảnh sau :
Mời các em xem một số hình ảnh sau :
Bàn chân nhiều ngón
Những hình ảnh trên thuộc hiện tượng di truyền hay biến dị ?
CHƯƠNG IV : BIẾN DỊ
Biến dị
Biến dị di truyền
Biến dị không di truyền
Biến dị tổ hợp
Đột biến
Thường biến
Đột biến gen
Đột biến nhiễm sắc thể
Đột biến cấu trúc NST
Đột biến số lượng NST
Hãy xác định trình tự sắp xếp các Nu trên mạch còn lại của đoạn mạch đơn bên?
Gen (a) có tổng bao nhiêu cặp nuclêôtit?
I. Đột biến gen là gì?
a
Trình tự của các cặp nuclêôtit?
5 cặp
– T – G – A – T – X –
– A – X – T – A – G –
Tiết 24 - BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN
CHƯƠNG IV : BIẾN DỊ
G
X
b
a
c
d
H21.1. Một số dạng đột biến gen
G
X
X
G
A
T
T
A
G
X
T
A
T
A
Xt
G
T
A
G
X
T
A
d
c
b
4
6
5
Mất cặp X -G
Thêm cặp T - A
Thay cặp A -T
bằng cặp G - X
Mất một cặp nuclêôtic
Thêm một cặp nuclêôtic
Thay thế một cặp
nuclêôtic

Đột biến gen là gì?
Các dạng đột biến gen?
Đång ho¸n: Thay cÆp
A-T = G-X hoÆc G-X = A-T
Dị hoán: Thay A-T = T-A
- Dạng đột biến thêm và mất cặp nuclêôtit còn có tên gọi là đột biến dịch khung.
- Đột biến thay thế có 2 kiểu
- Thông thường đột biến thường xảy ra ở nơi tập trung nhiều cặp A-T (do có liên kết lỏng lẻo hơn)
- Đột biến gen thường xảy ra ở những điểm dễ bị biến đổi của gen nên còn được gọi là đột biến điểm
- Trường hợp đột biến gen chạm tới một số gen liền kề, được gọi là đột biến cụm gen
ĐIỀU EM NÊN BIẾT
Chương IV – BIẾN DỊ
Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?





II. Nguyên nhân phát sinh
đột biến gen
Hậu quả của chất độc dioxin:
QUAN SÁT CÁC HÌNH ẢNH SAU:
Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
Một số dạng đột biến gen:
+ Mất một cặp nuclêôtit.
+ Thêm một cặp nuclêôtit.
+ Thay thế một cặp nuclêôtit
Chương IV – BIẾN DỊ
Bài Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
Em hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
Tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể .
Thực nghiệm: gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lí, hoặc hoá học.
Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
Một số dạng đột biến gen:
+ Mất một cặp nuclêôtit.
+ Thêm một cặp nuclêôtit.
+ Thay thế một cặp nuclêôtit
Đột biến thân lùn ở lúa
Đột biến bạch tạng ở cây
Người mất sä n·o
Đột biến bạch tạng ở động vật
CÓ LỢI
CÓ HẠI
CÓ HẠI
CÓ HẠI

Quan sát các hình dưới đây :

H 21.2. Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp diệp lục của cây mạ (màu trắng)
H 21.3. Lợn con có đầu và chân sau dị dạng
H 21.4. Đột biến gen ở cây lúa (b) làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)
Quan sát các hình dưới đây:
Đột biến gen có gây biến đổi kiểu hình không ? Có lợi hay có hại cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
Chương IV – BIẾN DỊ
Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?
II. Nguyên nhân phát
sinh đột biến gen
III. Vai trò của đột biến gen
mARN
Prôtêin
Tính trạng
Gen
(một đoạn ADN)
Tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu hình?
Biến đổi trong cấu trúc của gen
Biến đổi mARN
Biến đổi Protein tương ứng
Biến đổi kiểu hình
Em hãy nhắc lại mối quan hệ giữa gen và tính trạng ?
Tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu hình?
Chương IV – BIẾN DỊ
Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?
II. Nguyên nhân phát sinh
đột biến gen
III. Vai trò của đột biến gen
Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường là có hại cho bản thân sinh vật ?
Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên , gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin.
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại nhưng đôi khi cũng có lợi
ĐBG làm cho cừu chân ngắn ở Anh không nhảy qua hàng rào vào phá vườn.
Lúa tám thơm ở Hải Hậu –Nam Định ĐBG: cảm quang chu kì kháng sâu bệnh,trồng 2 vụ / năm.
Ngô biến đổi gen
phòng chống
sâu bệnh
Đột biến gen có ý nghĩa như thế nào trong chăn nuôi và trồng trọt ?

 Trong thực tế, tạo ra những đột biến có lợi có ý nghĩa trong chăn nuôi và trồng trọt.
Chương IV – BIẾN DỊ
Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
III. Vai trò của đột biến gen
Đột biến gen có ý nghĩa như thế nào trong chăn nuôi và trồng trọt ?
 Trong thực tế, tạo ra những đột biến có lợi có ý nghĩa trong chăn nuôi và trồng trọt.
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật nhưng đôi khi cũng có lợi.
=> Có ý nghĩa trong chăn nuôi và trồng trọt.
Đột biến gen
I. Đột biến gen
là gì
II. Nguyên nhân gây
đột biến gen
III. Vai trò đột biến gen
Các dạng ĐBGen
Khái niệm
Trong tự nhiên
Trong thực nghiệm
Chương IV – BIẾN DỊ
BTiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?
II. Nguyên nhân phát sinh
đột biến gen
III. Vai trò của đột biến gen
Đột biến gen là những...................trong …….......của gen liên quan tới ...... hoặc ..................cặp nuclêôtit.
Câu 1: Điền từ thích hợp vào chỗ trống với những từ cho sẵn sau: biến đổi, một, một số, cấu trúc
cấu trúc
một
một số
biến đổi
Câu 2 : Vai trò của đột biến gen là ? Hãy chọn ý đúng
Củng cố
ĐỒNG HỢP
MẤT MỘT CẶP
THƯỜNG CÓ HẠI
GEN
VẬT LÝ
BẠCH TẠNG
CÓ LỢI
THAY THẾ
9
2
6
1
8
5
4
3
7
GUANIN
Đ
Ô
T
Bệnh …….. do một đột biến gen lặn gây ra. Bệnh có da, tóc màu trắng, mắt màu hồng.
B
I
Ê
N
N
G
E
KQ
VÒNG QUAY KÌ DIỆU
BT: Gen D có 3000 Nucleotit . Gen D đột biến thành gen d. Khi 2 gen này cùng nhân đôi 1 lần đã lấy từ môi trường tế bào 5998 nucleotit .
a) Xác định chiều dài của gen d.
b) Xác định dạng đột biến từ gen D thành gen d.

Giải:
1. Khi gen D tự nhân đôi đã lấy từ môi trường tế bào là 3000 nucleotit.
Vậy số nucleotit của gen d là:
5998 nu - 3000 nu = 2998 nu
Chiều dài của gen d là :
( 2998 : 2 ) x 3,4 = 5096,6 Å
2. Số nu của gen d kém gen D là:
3000 nu – 2998 nu = 2 nu
Vậy dạng đột biến từ gen D thành gen d là dạng mất một cặp nucleotit
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Học bài theo hệ thống câu hỏi SGK

-Chuẩn bị trước bài 22: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Xin chân thành cảm ơn
các thầy, cô giáo và các em học sinh!