VI?NG LANG B�C
(Viễn Phuong)
Ôn tập văn bản
I.Tác giả -tác phẩm
1. Tác giả:
Trình bày những hiểu biết của em về nhà thơ Viễn Phương?
* Kiến thức cơ bản về tác giả Viễn Phương
- Viễn Phương: tên thật là Phan Thanh Viễn - sinh năm 1928.
- Quê: Tỉnh An Giang.
Ông tham gia cả 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mĩ. Là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của văn nghệ giải phóng ở miền Nam thời kỳ chống Mĩ.
- Phong cách thơ: nhỏ nhẹ, giàu tính cảm


Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...

4-1976

Viếng lăng Bác
-Viễn Phương -
Trình bày những hiểu biết của em về: hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, phương thức biểu đạt chính, bố cục của bài thơ?
Kiến thức cơ bản về tác phẩm:
Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác vào năm 1976 khi Viễn Phương ra thăm miền Bắc, là lúc lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa khánh thành. Trong niềm xúc động lớn, ông đã viết bài thơ “Viếng lăng Bác”.
Thể thơ: Thơ tám chữ
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
Bố cục:
+ Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ khi vừa đến lăng Bác.
+ Khổ 2: Cảm xúc của nhà thơ khi xếp hàng vào lăng.
+ Khổ 3: Cảm xúc của nhà thơ khi vào trong lăng.
+ Khổ 4: Cảm xúc của nhà thơ khi rời xa lăng.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Cảm xúc của nhà thơ khi vừa đến thăm lăng Bác.
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.”

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Cảm xúc của nhà thơ khi vừa đến thăm lăng Bác.
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.”
- “Thăm”->BPTT nói giảm, nói tránh-> Bác như vẫn còn đang sống trong lòng mọi người đặc biệt là trong lòng nhân dân miền Nam.
“Con” -> vừa gần gũi, ấm áp kính trọng thiêng liêng.
- “Miền Nam” – gợi tc sâu nặng đồng bào miền Nam
*Câu 2,3,4: Hình ảnh hàng tre
- “đứng thẳng hàng” tinh thần đkêt dtoc , không chịu khuất phục
- Thán từ “Ôi” cảm xúc dâng trào, tha thiết
? Tính từ “xanh xanh” và thành ngữ “bão táp mưa sa” trong lời thơ “Ôi ! hàng tre xanh xanh Việt Nam - Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng” diễn tả điều gì ?
- Vẻ đẹp thanh cao và sức sống bền bỉ, mãnh liệt của cây tre Việt Nam trong trường kì đấu tranh dựng nước và giữ nước của toàn dân tộc.
? Trong thơ ca, hình ảnh cây tre Việt Nam còn mang ý nghĩa ẩn dụ nào?
- Hình ảnh hàng tre là một ẩn dụ biểu tượng cho vẻ đẹp hiền hậu và đức tính đoàn kết, kiên cường, bền bỉ, nhẫn lại của con người Việt Nam trong cuộc sống và trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ xưa đến nay.
Khổ thơ thứ 2 :
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

- Mặt trời của vũ trụ: ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng. (mặt trời tự nhiên)->Tỏa chiếu xuống vạn vật và muôn loài .
- “ thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.” (hình ảnh Bác) ẩn dụ
+ Bác là ng soi đường dẫn lối cho dân tộc ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
+ Tỏa hơi ấm, tình thương bao la cho toàn thể dân tộc Việt Nam
+ “rất đỏ”: trái tim đầy nhiệt huyết cách mạng, lòng yêu nước thương dân
- Điệp từ “ngày ngày” Chỉ sự vô tận của thời gian cũng là thước đo tấm lòng kính yêu của dân tộc Việt Nam với Bác .
? Lời thơ “ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ – kết tràng hoa dâng bẩy mươi chín mùa xuân” gợi nên một cảnh tượng như thế nào?
Khái quát nội dung của hai khổ thơ đầu?
3.Tâm trạng và cảm xúc nhà thơ khi ở trong lăng
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

3. Khi vào trong lăng
- “Trời xanh”:
+Thực: thiên nhiên vĩnh hằng
+Ân dụ : Bác sống mãi với non sông
- “vẫn biết – mà sao”: mâu thuẫn tình cảm và lý trí
“nghe” : Ân dụ chuyển đổi cảm giác . thính giác- cảm giác-> Niềm đau đớn, sự mất mát tột cùng trong đáy sâu tâm hồn
TT “nhói”: biểu cảm trực tiếp, đột ngột quặn thắt ko nói thành lời. Trầm lắng nghẹn ngào tiếc thương
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
4.Tâm trang và cảm xúc của nhà thơ khi rời lăng
4. Tâm trạng lưu luyến
- Lời giã biệt
+ thương: cảm xúc mãnh liệt luyến tiếc bịn rịn
+ “trào” dâng trào xúc động ko muốn rời xa
+ “Miền Nam” xa cách vời vợi
Ước nguyện:
+ Muốn làm: điệp ngữ tạo nhịp tha thiết, khát vọng chân thành đc hiến dâng
+Hình ảnh: giản dị gợi cảm
+Cây tre trung hiếu: Nhân hóa trong ẩn dụ long kính yêu, sự trung thành.
Câu 1. Lựa chọn các từ: thành kính, đau xót, tự hào, trầm lắng để điền vào chỗ trống trong câu văn sau sao cho phù hợp:
Cảm hứng bao trùm bài thơ “Viếng lăng Bác” là niềm xúc động thiêng liêng.......………, lòng biết ơn và ………. pha lẫn …………khi tác giả tự miền nam ra viếng bác, cảm hứng đó đã tạo nên giọng thơ……….. ....trang nghiêm.
thành kính
tự hào
đau xót
trầm lắng
III. Tổng kết
1.Nghệ thuật: ý nào sau đây nhận xét đúng về nghệ thuật bài thơ:
A. Thể thơ 5 chữ, giọng điệu thiết tha, rạo rực, nhiều hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi cảm
B. Thể thơ 7 chữ, nhạc điệu trong sáng thiết tha, gần gũi với dân ca, nhiều hình ảnh đẹp, gợi cảm
C. Thể thơ tự do, giọng điệu trang trọng, tha thiết, thành kính, nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp, sáng tạo, giàu ý nghĩa biểu tượng.
2.Nội dung