Tiết 16,17
UY – LIT- XƠ TRỞ VỀ
THÀNH ATHENS –HYLAP CỔ ĐẠI
những cung điện nguy nga
SÂN KHẤU LỚN NGOÀI TRỜI
VƯỜN TREO BA BY LON
CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC CỔ
Hải cảng Pirê
Tri?t gia Hylap socrates
469 - 399 TCN
Triết gia Hylap Plato
428 - 347 TCN
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. TÁC GIẢ HÔ ME RƠ :

TÁC GIẢ HÔ ME RƠ
- Sống khoảng thế kỷ thứ 8 TCN.
Là nghệ sĩ dân gian thiên tài ,
Nghệ sĩ mù làm nghề hát rong

Tác phẩm : Iliat và Ô đi xê
( Tập hợp từ những thần thoại và truyền thuyết Hi Lạp )
Người con của dòng sông Mêlet.
Thầy giáo của đất nưước Hi Lạp Cha đẻ của thơ ca Hi Lạp
Thiên tài nghệ thuật của Hô -me –rơ là lò nung mà qua đó những lớp quặng còn thô của truyền thuyết dân gian ,của những câu hát đư­îc nấu chảy thành những thỏi vàng nguyên chất .
HÔ ME RƠ KỂ CHUYỆN Ở CÁC THÀNH BANG
HÔ ME RƠ KỂ CHUYỆN Ở CÁC THÀNH BANG
2. SỬ THI Ô-ĐI-XÊ
a. Nguồn gốc, đề tài
Bắt nguồn từ truyền thuyết về cuộc chiến tranh thành Tơ roa
Iliat kể về cuộc chiến tranh thành Tơ-roa trong 10 năm đặc biệt là 50 ngày cuối cùng
Ô đi xê là sự tiếp nối, sau khi hạ thành quân Hi lạp lên đư­ờng trở về. Hành trình kéo dài 10 năm với bao gian nan ,thử thách
HUYỀN THOẠI VỀ CUỘC CHIẾN TRANH THÀNH TƠ ROA
ĐỈNH Ô - LEM -PƠ => ĐÁM CƯỚI NƯ THẦN TÊ RIT +ANH HÙNG HI LẠP PÊ LÊ .
NỮ THẦN BẤT HÒA (ERIT )KHÔNG ĐƯỢC MỜI => QUẢ TÁO VÀNG KHẮC DÒNG CHỮ : TẶNG NGƯỜI ĐẸP NHẤT .
- NỮ THẦN HẠNH PHÚC (HÊ RA – VỢ THẦN DỚT )
- NỮ THẦN TRÍ TUỆ (A TÊ NA )
- NỮ THẦN SẮC ĐẸP –TÌNH YÊU (APH RÔ ĐI TO.)
PA RÍT –TƯỚNG GIỮ THÀNH TƠ ROA LÀM TRỌNG TÀI –CHANG TRAI ĐẸP NHẤT CHÂU Á

HÊ LEN ,VỢ MÊ NÊ LÁT ,NGƯỜI ĐẸP NHẤT CHÂU ÂU .
=> CHIẾN TRANH .
b. TÓM TẮT :
Gồm : 12.110 câu thơ, chia 24 khúc ca
Tóm tắt : SGK –trang 47 .
-Thành Tơ roa  nữ thần Ca lip xô xứ sở vua An ki nô ốt kể lại hành trình : gã khổng lồ Xi clôp, nàng tiên cá Xi ren, ăn thịt bò của thần Dớt ....  quê hương Itac .
Chủ đề : + Chinh phục thiên nhiên
+ Đấu tranh bảo vệ hạnh phúc gia đình .
MƯU CON NGỰA GỖ CỦA UY LI XƠ
MƯU CON NGỰA GỖ CỦA UY LI XƠ
MƯU CON NGỰA GỖ CỦA UY LI XƠ
Thành Troy
Xi-côn
Lôtôphagiơ
Xiclốp
Aiôlốt
Léttrigông
HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG CỦA UY LI XƠ
Xiếc-xê
Xiren
Ca-ríp
Đảo thần mặt trời Hêliốt
Calípxô
Phê-a-xi
Hành trình trở về quê hương của Uy li xơ
Itac (quê nhà)
3. ĐOẠN TRÍCH
+ Đoạn 1: Từ đầu.... “kém gan dạ” Tâm trạng của Pênêlốp khi nghe tin chồng trở về, và khi gặp chồng

Vị trí và đại ý
Bố cục
- Đại ý : Hai cuộc tác động của nhũ mẫu và con trai với Pê nê lốp. Cuộc đấu trí giưã Uy li xơ và Pê nê lốp qua thử thách để gia đình đoàn tụ
- Vị trí: Khúc ca 23 ( cuối tp)
+ Đoạn 2: Phần còn lại Thử thách và sum họp của hai người.. Cảnh gia đình đoàn tụ sau 20 năm xa cách.
II. Đọc - hiểu văn bản :
1. Tâm trạng Pênêlôp
Pênêlốp phải sống trong hoàn cảnh ra sao?
a. Hoàn cảnh
Nàng bị 108 bọn cầu hôn thúc bách tái giá, buộc phải ra điều kiện thi bắn cung để đối phó với chúng.
Chờ đợi chồng 20 năm đằng đẵng.
b. Tâm trạng Pênêlốp khi nhũ mẫu báo tin
Thời gian đã 20 năm, chàng đã chết
Chuyển sang thần bí hóa câu chuyện “đây là 1 vị thần đã giết bọn cầu hôn danh tiếng, một vị thần bất bình vì sự láo xược bất kham và những hành động nhuốc nhơ của chúng
Không tin
Sự lí giải của lí trí để trấn an nhũ mẫu, cũng là để tự trấn an mình.
Nhũ mẫu đưa bằng chứng
Vết sẹo ở chân  “rất đổi phân vân”, “không biết nên đứng xa hay lại gần ôm lấy đầu, cầm lấy tay ngươì mà hôn”
Tâm trạng:
>< vừa hi vọng, vừa sợ thất vọng
b. Tâm trạng Pênêlốp khi nhũ mẫu báo tin
Khi thấy thái độ phân vân của mẹ, Tê – lê – mác đã trách mẹ ntn ?
(“Tê – lê – mác bèn cất lời trách mẹ gay gắt “Mẹ ơi, mẹ thật tàn nhẫn…”)
Trước lời trách cứ của Tê – lê – mác thái độ của Pê – nê – lốp ra sao?
c. Trước tác động của con trai
- Kinh ngạc quá đỗi, đến mức không nói nên lời.
- Tin chắc cha mẹ sẽ nhận ra nhau dễ dàng vì cha mẹ có những dấu hiệu riêng.
 
 Pê-nê-lốp là một người trí tuệ, thông minh, tỉnh táo, thận trọng, biết kìm nén tình cảm và thủy chung.
c. Trước tác động của con trai
 Không mổ xẻ tâm lý nhân vật mà đưa ra dáng điệu, cử chỉ, 1 cách ứng xử hay xây dựng những đối thoại giữa các nhân vật  Lập luận chất phác đơn sơ nhưng rất hồn nhiên của người Hi Lạp cổ đại
2. Cuộc gặp gỡ - đoàn tụ
Bước 1: Gặp mặt.
+ Dò xét, suy nghĩ, tính toán mông lung nhưng cũng ko giấu được sự bàng hoàng, xúc động
+ Rất đỗi “phân vân”, lúng túng tìm cách ứng xử.
(...nàng đến trước mặt Uy-lít-xơ, dưới ánh lửa hồng, dựa vào bức tường đối diện... ngồi lặng thinh trên ghế hồi lâu, lòng sửng sốt, khi thì đăm đăm âu yếm nhìn chồng, khi lại ko nhận ra chồng dưới bộ quần áo rách mướp).
Trách mẹ gay gắt  sự nóng nảy, bộc trực của một chàng trai trẻ rất thương yêu cha mẹ.
2. Cuộc gặp gỡ - đoàn tụ
Trước lời trách móc của con trai, Pê-nê-lốp:
+ Giải thích cho con hiểu tâm trạng “kinh ngạc”, phân vân, xúc động nhưng vẫn hết sức tỉnh táo của mình hành động giữ khoảng cách với Uy-lít-xơ.
+ Nói với con nhưng lại hướng tới Uy-lít-xơ  ngầm đưa ra thử thách (Nếu quả thực... ko ai biết hết)  khôn ngoan, thận trọng.
- Tác giả dùng 3 lần từ “thận trọng” để khắc họa đặc điểm con người của Pê-nê-lốp  định ngữ thể hiện vẻ đẹp trong phẩm chất nhân vật. Đây cũng là biện pháp nghệ thuật thường dùng của thể loại sử thi.
- Thái độ của Uy-lít-xơ trước cách cư xử lạ lùng của người vợ và sự nóng nảy của người con trai: nhẫn nại mỉm cười.
 thấu hiểu Pê-nê-lốp.
 Chàng đồng tình chấp nhận thử thách của người vợ và tin vào trí tuệ của mình.
Bước 2 Đấu trí.
Sau khi tắm xong, dáng hình Uy-lít xơ thay đổi hẳn nhưng vẫn bị nghi ngờ. Chàng đã tỏ thái độ gì trong câu nói với Pê-nê-lốp và nhũ mẫu?
- Uy-lit-xơ trở lại đúng dáng hình của mình, “đẹp như một vị thần” nhưng vẫn bị Pê-nê-lốp nghi ngờ thái độ của Uy-lít-xơ:
+ Hờn dỗi, trách móc Pê-nê-lốp (Hẳn...xứ sở).
+ Thanh minh cho lòng chung thuỷ của mình (Thôi,...nay)  Tạo cớ cho Pê-nê-lốp đưa ra thử thách.
Tâm trạng và cách xử trí của Pê-nê-lốp trước những lời trách móc của Uy-lít-xơ? Cách đưa ra thử thách về bí mật chiếc giường cưới của Pê-nê-lốp ntn?
- Tâm trạng và cách xử trí của Pê-nê-lốp trước những lời trách móc của Uy-lít-xơ:
+ Thận trọng, tỉnh táo.
+ Khéo léo đưa ra thử thách về bí mật của chiếc giường cưới một cách như là tình cờ, rất tự nhiên, hợp lí.
 Mục đích:- Xác định rõ chân tướng của vị khách.k
Những phản ứng của Uy-lít-xơ khi nghe Pê-nê-lốp sai nhũ mẫu dịch chuyển chiếc giường cưới chứa bí mật riêng tư của họ?
Phản ứng của Uy-lít-xơ khi nghe Pê-nê-lốp sai nhũ mẫu dịch chuyển chiếc giường cưới:
+ Giật mình, chột dạ, sợ Pê-nê-lốp đã thay lòng đổi dạ nếu như chiếc giường đã bị dịch chuyển.
+ Nói rõ bí mật của chiếc giường  giải đáp thử thách của Pê-nê-lốp và chứng tỏ lòng chung thủy của mình.
Bước 3: Đoàn tụ
Nghe những lời nói của Uy-lít-xơ rõ ràng về bí mật của chiếc giường cưới, thái độ của Pê-nê-lốp thay đổi ra sao? Qua đây, có thể nối nàng quá tàn nhẫn hay ko?
+ Xúc động cực điểm (Nàng bèn chạy ngay lại, nước mắt chan hoà, ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng).
+ Cầu xin Uy-lít-xơ tha thứ.
Khi Uy-lít-xơ nói rõ bí mật về chiếc giường cưới  Pê-nê-lốp hoàn toàn tin đó chính thực là Uy-lít-xơ, chồng nàng, người yêu thươngvà thuỷ chung với nàng  thái độ của nàng hoàn toàn thay đổi:
+ Giải thích nguyên nhân của thái độ lạnh lùng, thận trọng đưa ra thử thách của mình (Nàng tin vào trí tuệ của Uy-lít-xơ và lo sợ bị lừa dối).
+ Oán trách thần linh gây nên sự mất mát lớn của 2 người (Ôi! Thần linh...đầu bạc.)
+ Khẳng định Uy-lít-xơ đã thuyết phục được sự hoài nghi, cảnh giác thường trực của nàng bằng việc chàng đã hóa giải được phép thử bí mật của chiếc giường cưới.
+ Bộc lộ niềm vui sướng, hạnh phúc tột cùng.
 Pê-nê-lốp ko hề vô cảm, tàn nhẫn mà sự thận trọng, hoài nghi của nàng cho thấy tính chất phức tạp của thời đại- những nguy hiểm luôn rình rập, đe dọa họ.
 Vẻ đẹp của nhân vật Uy-lít-xơ: Cao quý, nhẫn nại, thông minh, thủy chung và hết lòng vì vợ con.
2. Cuộc gặp gỡ - đoàn tụ
- Em hãy nhận xét khái quát về vẻ đẹp của Pê-nê-lốp cũng như của người phụ nữ Hi Lạp cổ đại qua đoạn trích?
Vẻ đẹp của nhân vật Pê-nê-lốp: Thông minh, nghị lực, thận trọng và khôn ngoan, thủy chung, kiên trinh bảo vệ phẩm giá của mình và hạnh phúc gia đình.
Qua đoạn trích này, em nhận thấy những vẻ đẹp nào của nhân vật Uy-lít-xơ?
III. Tổng kết
2. Nội dung:
1. Nghệ thuật:
- Cách kể chậm rãi, tỉ mỉ (lối trì hoãn sử thi).
- Sử dụng đối thoại để khắc hoạ nội tâm.
- So sánh mở rộng.
- Dùng định ngữ khẳng định vẻ đẹp của nhân vật
- Đề cao vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của con người Hi Lạp thời cổ đại.
- Khẳng định giá trị hạnh phúc gia đình khi người Hi Lạp chuyển từ chế độ thị tộc sang chế độ chiếm hữu nô lệ, hôn nhân một vợ một chồng.
Uy li xơ giả dạng hành khất
Nhũ mẫu ơ ric lê rủa chân cho uy li xơ
Nhũ mẫu vui mừng nhận ra vết sẹo ở gót chân uy li xơ
- Bủn rủn chân tay
- Chạy ngay lại, nước mắt chan hòa
- Ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng
- Thanh minh về thái độ đối xử...
Loạt động từ và từ chỉ tính chất diễn tả nỗi xúc động và hạnh phúc tột cùng.
Đa cảm, dịu hiền giàu nữ tính.
Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật - Pênêlôp là hình ảnh lí tưởng của người phụ nữ Hy Lạp cổ đại: Xinh đẹp, thông minh, khôn khéo, giàu bản lĩnh nhưng cũng hết sức dịu dàng, giàu tình cảm.
-

PÊ NÊ LỐP TRÌ HOÃN LƠI CẦU HÔN CỦA 108 CÔNG TỬ BÀNG CÁCH DỆT MỘT TẤM THẢM
NGÀY DỆT - ĐÊM THÁO .
II. Đọc hiểu
1. Nhân vật Pênêlôp:
1.1. Trước khi Uylixơ trở về:
Pênêlôp tìm cách trì hoãn sự thúc ép của 108 vị cầu hôn
1.2. Khi nghe nhũ mẫu báo tin Uylixơ trở về ( T48 )
- Hãy khoan hí hửng reo cười ....câu chuyện già kể không hoàn toàn đúng sự thật ... Vị thần đã giết chết bọn cầu hôn.
- Chàng đã hết hy vọng trở về đất A-cai
Phủ nhận vì nghi ngại và thận trọng
thủy chung với chồng suốt 20 năm.

Theo Hêrôđôt, ông sống vào thế kỷ IX TCN; là nhà thơ Hy Lạp cổ đại, người được coi là tác giả 2 bản anh hùng ca nổi tiếng Iliat và Ôđixê.
Cho tới nay, chỉ có những truyền thuyết về Homerơ và các truyền thuyết ấy thường mâu thuẫn với nhau. Có 7 thành phố giành nhau vinh dự là quê hương của nhà thơ: Colophon, Sumer, Pylos, Utac, Argos, Chio, Athènes.
Thông tin thêm về tác giả Homerơ
Lớn lên, nhờ quen biết với chủ tàu Măngtextơ, ông được đi đây đó, hiểu rộng, biết nhiều, nhất là các truyện phiêu lưu của Uylixơ. Về sau, ông bị đau mắt và mù ông trở thành nghệ sĩ hát rong, đi lang thang làm thơ và kể chuyện. Ông bị ốm và chết khi đi qua hòn đảo nhỏ có tên là Los và được chôn cất trên bãi biển.
Theo một tài liệu mà người ta cho là của nhà sử học Hêrôđôt ( TK 5 TCN ) thì Homerơ là con một thiếu nữ mồ côi bị quyến rũ và sinh ra ở cửa sông Mêlet nên lúc đầu đặt tên là Mêlizigien.
Thông tin thêm về tác giả Homerơ
Theo nhiều học giả về HyLạp hiện nay, Homerơ là một nghệ sĩ dân gian, có công sưu tầm, chỉnh lí những bài ca truyền thuyết chiến tranh thành Tơroa. Iliat và Ôđixê trước hết là những tác phẩm truyền miệng, mãi rất lâu về sau mới được ghi lại bằng văn tự
Vẫn theo tài liệu ấy, Homerơ là biệt danh. Theo ngôn ngữ ở Sumer, Homerơ có nghĩa là mù nhưng lại có tài liệu cho rằng Homerơ có nghĩa là con tin, hình như cha của Homerơ bị người dân đảo Sip bán cho người BaTư
Thông tin thêm về tác giả Homerơ
Nữ thần sông núi Ca-líp-xô
Hằng ngày, Uy-lít-xơ vẫn dõi mắt hướng về quê hương
"Nếu không có tình yêu thì cuộc sống lứa đôi chẳng có gì thú vị."
Ca-líp-xô đau đớn tuân lệnh thần linh để Uy-lít-xơ trở về quê hương.
Uy-lít-xơ gặp công chúa Nô-xi-a
Nữ thần trí tuệ A-tê-na
3. Sử thi Iliat và Ođixê:
3.1. Cả hai tác phẩm đều được xây dựng từ đề tài "Cuộc chiến tranh thành T`roa".
3.2. Iliat miêu tả cuộc chiến tranh giữa người Hi Lạp và người T`roa
3.3. Ôđixê miêu tả hành trình trở về quê hương của Ulixơ sau khi dùng mưu con ngựa gỗ để chiếm thành T`roa
Nối tiếp sử thi Iliat phản ánh công cuộc chinh phục thiên nhiên, di dân mở đất của người Hi Lạp.
Củng cố và bài tập
1. Kiến thức cơ bản:
Sử thi Ôđixê, tác giả Homerơ, nghệ thuật sử thi, phẩm chất tốt đẹp mang tính lí tưởng của người Hy Lạp cổ đại qua 2 nhân vật Uylixơ và Pênêlôp
2. Bài tập :
Em hãy so sánh 2 nhân vật Đăm Săn trong " Sử thi Đăm Săn" và Uylixơ trong " Sử thi Ôđixê".
Xin chân thành cảm ơn

Chào tạm biệt!

Hẹn gặp lại