Năm học 2021-2022
Giáo viên: Nguyễn Thị Ngọc Bích
MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
Phong cách Hồ Chí Minh
3
Phong cách Hồ Chí Minh
4
Đoạn video nói về ai? Em cảm nhận được gì về Người ấy?
Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người, lời bài hát có lẽ đã nói lên bao cảm xúc đẹp về một con người siêu phàm nhưng cũng hết sức gần gũi giản dị không thể nhầm lẫn với một ai khác mà chúng ta dù là thế hệ nào, thời gian nào vẫn quen gọi là Bác Hồ. Vì sao vậy? Có lẽ chỉ có thể dùng từ phong cách để giải thích về một lối sống, làm việc, ứng xử ,... Vừa hết sức vĩ đại vừa hết sức giản dị, vừa rất mới rất hiện đại nhưng cũng mang đậm chất truyền thống, dân tộc. Những điều này đã được nhà văn Lê Anh Trà nói hộ chúng ta trong văn bản Phong cách Hồ Chí Minh. Chúng ta cùng tìm hiểu văn bản này nhé!
VĂN BẢN:
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
Phong cách Hồ Chí Minh
6
Em biết gì về tác giả Lê Anh Trà và xuất xứ của văn bản ‘Phong cách Hồ Chí Minh’?
Phong cách Hồ Chí Minh
7
I-Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
*Xuất xứ:
“Phong cách Hồ Chí Minh” được rút trong bài “Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái cao cả”,in trong quyển “Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam”do Viện Văn hóa xuất bản năm 1990
1.Tác giả:
-Lê Anh Trà (1927- 1999)
-Quê quán: xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
- Là nhà quân sự, nhà văn và là một nhà văn hóa.
LÊ ANH TRÀ
( 1927 – 1999)
Phong cách Hồ Chí Minh
8
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc văn bản: đọc giọng chậm rãi, khúc chiết, mạch lạc, thể hiện niềm tôn kính đối với Bác.
Hs nghe giọng đọc mẫu, hs tự đọc thêm
Đoạn 1- sgk/ 5
Đoạn 2- sgk/ 6,7
Đoạn cuối- sgk/ 7
Phong cách Hồ Chí Minh
9
Qua việc đọc văn bản, em hãy suy nghĩ và trả lời những câu hỏi sau?
1/ Văn bản này thuộc dạng văn bản nào? ( gợi ý: Tự sự/ miêu tả/ thuyết minh/ nghị luận,.. Hay một dạng văn bản chuyên viết về những vấn đề của cuộc sống – văn bản nhật dụng?)
2/ Xác định phương thức biểu đạt?
3/ Văn bản nhật dụng này viết về điều gì?
4/ Bài văn có bố cục như thế nào?
Phong cách Hồ Chí Minh
10
- Kiểu văn bản: Nhật dụng.
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận kết hợp với thuyết minh , tự sự, biểu cảm
-Chủ đề: Sự hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
- Bố cục: 3 đoạn
+ Phần 1: Từ đầu – “ rất hiện đại”
-> Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
+ Phần 2: Tiếp theo – “ hạ tắm ao”
-> Vẻ đẹp cụ thể trong phong cách HCM.
+ Phần 3: Còn lại:
-> Khẳng định ý nghĩa trong phong cách HCM.
11
Ngày 4/6/1911, Người lấy tên Văn Ba, rời phân cuộc Liên Thành thương quán. Ngày 5/6/1911, trên con tàu Amiral Latouche Treville, Người rời bến cảng Nhà Rồng, ra đi tìm con đường giành độc lập, tự do cho dân tộc. Trải qua hơn 30 năm đi qua khoảng 30 quốc gia, bốn Châu lục,... chỉ với chí lớn và hai bàn tay trắng.
1/ Từ thông tin trên, em hãy cho biết Bác Hồ tiếp thu văn hoá nhân loại trong hoàn cảnh nào?
2/ Đọc đoạn 1 sgk/5, tìm hiểu cách mà Người đã tiếp thu văn hoá nhân loại?
II. Đọc –hiểu văn bản:
1/ Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại (nhận thức).
a.Hoàn cảnh tiếp thu:
Nhờ quá trình đi nhiều, tiếp xúc nhiều nền văn hoá khác nhau
b. Cách tiếp thu:
- Nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ: Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng.
- Qua công việc lao động mà học hỏi: làm nhiều nghề, đến đâu cũng học hỏi.
- Hoàn cảnh nào cũng học hỏi: văn hóa và nghệ thuật-> đạt đến mức uyên thâm.
-Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hóa của nước ngoài:
+ Không chịu ảnh hưởng một cách thụ động.
+Với chủ nghĩa tư bản:Tiếp thu cái đẹp cái hay nhưng cũng phê phán điều tiêu cực
+ Tiếp thu những ảnh hưởng quốc tế dựa trên nền tảng văn hóa dân tộc, vẫn giữ cái gốc của văn hóa dân tộc.
13
Rời Tổ quốc ra đi với hai bàn tay trắng cùng vốn tiếng Pháp ít ỏi học được từ trong nhà trường, Bác đã làm nhiều công việc cực nhọc để có tiền nuôi sống bản thân. Nhưng điều kiện sống khó khăn không làm giảm đi khát khao tìm tòi, học hỏi của một người Việt Nam yêu nước. Nhận thức được tầm quan trọng của ngoại ngữ trong giao tiếp và hoạt động cách mạng, mỗi ngày Người đều dành thời gian để tự học thêm tiếng Pháp. Người học từ trong công việc hằng ngày, từ những người đồng nghiệp xung quanh mình. Phương pháp học của Bác cũng rất đơn giản và hiệu quả: Muốn biết một vật nào đó tiếng Pháp gọi là gì, Bác chỉ vật ấy rồi hỏi, xong viết vào mảnh giấy, dán vào chỗ hay để ý nhất để vừa làm việc vừa học được. Có khi viết chữ vào cánh tay, tối đi làm về Bác rửa tay rồi lại viết các chữ khác. Học được chữ nào Bác ghép câu dùng ngay. Khi vốn từ vựng đã được bổ sung đáng kể, Bác bắt đầu học viết báo với sự giúp đỡ của đồng chí Giăng Lông-ghê là chủ nhiệm báo “Người bình dân” (Le Populaire) - cơ quan của Đảng Xã hội Pháp. Từ những mẩu tin ngắn, Bác tập viết những bài dài cả cột báo hoặc dài hơn. Dần dần Người đã viết được truyện ngắn và cả những vở kịch bằng tiếng Pháp. Người còn làm chủ bút, chủ nhiệm của tờ báo “Người cùng khổ” (Le Paria). Có thể kể ra đây một số bài báo, tác phẩm tiêu biểu Bác đã viết bằng tiếng Pháp trong giai đoạn này như: “Bản án chế độ thực dân Pháp”; “Vấn đề bản xứ”; “Lời than vãn của bà Trưng Trắc”; “Vi hành”... hay những vở kịch với lối viết châm biếm, sâu cay với tác phẩm tiêu biểu là “Con Rồng tre” và đặc biệt là bản “Yêu sách của người dân An Nam”.
14
Khoảng 4 năm: từ 1913-1917) với một trong số các mục đích được xác định rõ ràng ngay từ đầu là học tiếng Anh. Tại đây, để có tiền trang trải cuộc sống và học tập, Bác đã làm rất nhiều nghề cực nhọc như: quét tuyết, đốt lò, làm phụ bếp cho khách sạn Các-lơ-tơn. Mỗi ngày Người phải làm việc từ 9 đến 10 tiếng đồng hồ trong điều kiện ăn mặc thiếu thốn nhưng Người vẫn dành một khoản tiền ít ỏi kiếm được để đi học tiếng Anh vào ngày nghỉ hằng tuần. Nhờ quá trình học tập kiên trì Người đã có thể sử dụng tiếng Anh khá thành ....
Nói về khả năng học tiếng Nga của Bác, một đồng chí của Bác ở Matxcơva từng nhận xét: “Từ trước đến nay, những người nổi tiếng trên thế giới đến Liên Xô mà nói được tiếng Nga có đồng chí Mo-rít Tô-rê (Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Pháp), nhà nghệ sĩ da đen người Mỹ Pôn Rốp-sơn và nay có đồng chí Hồ Chí Minh nữa là người thứ ba”. Bác viết rất nhiều bài cho một số tờ báo như “Đời sống công nhân Ba-kin-xki”, “Tiếng còi”, “Tạp chí đỏ”, “Thời mới”, “Sự thật”...
Người có thể nói được tiếng Trung Quốc phổ thông, lại có thể nói được các phương ngữ, thổ âm của họ như tiếng Quảng Đông, Quảng Châu, Thượng Hải, Vân Nam... Người viết báo, viết văn, làm thơ bằng vốn Hán học mà tập Nhật ký trong tù là một minh chứng tiêu biểu.
Từ những dẫn chứng trên, em học tập được gì về khả năng học ngoại ngữ của Bác? Liên hệ việc học ngoại ngữ của bản thân em?
Phong cách Hồ Chí Minh
15
 Nghệ thuật: Cách gợi mở, dẫn dắt vấn đề của tác giả rất tự nhiên và hiệu quả để lí giải sự thống nhất giữa dân tộc và nhân loại.
-> Hồ Chí Minh tiếp thu văn hóa nhân loại dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc hình thành một nhân cách, một lối sống rất VN, rất phương Đông nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại
=> Phong cách HCM: vừa hội nhập được với Thế giới lại vừa giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc.
Phong cách Hồ Chí Minh
16
TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Vấn đề chủ yếu nêu trong văn bản Phong cách Hồ Chí Minh là gì?
A. Tinh thần chiến đấu dũng cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
B. Phong cách làm việc và nếp sống của Hồ Chí minh.
C. Tình cảm của người dân Việt Nam đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
D. Trí tuệ tuyệt vời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Câu 2: Ý nào đúng nhất điểm cốt lõi trong phong cách Hồ Chí Minh?
A. Biết kết hợp hài hoà bản sắc văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại.
B. Đời sống vật chất giản dị kết hợp với đời sống tinh thần phong phú.
C. Có sự kế thừa vẻ đẹp trong cách sống của các vị hiền triết xưa
D. Am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân trên thế giới.
B
A
Phong cách Hồ Chí Minh
17
.
3. Để làm nổi bật lối sống giản dị của Hồ Chí minh, tác giả đã sử dụng phương thức lập luận nào?
A. Chứng minh B. Giải thích C. Bình luận C. Phân tích
4. Trong bài viết , tác giả cho rằng: “ Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ” là “ một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống”, theo em, cụm từ “ quan niệm thẩm mĩ” là gì?
Quan niệm về cái đẹp C. Quan niệm về đạo đức

Quan niệm về cuộc sống D. Quan niệm về nghề nghiệp
5. Trong bài viết, để làm nổi bật vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh, tác giả không sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
Kết hợp giữa kể, bình luận, chứng minh
Sử dụng phép đối lập
Sử dụng phép nói quá
So sánh và sử dụng nhiều từ Hán Việt
A
A
B
ĐỌC THÊM
Sáng tháng năm
Bác Hồ đó, là lòng ta yên tĩnh

Ôi người cha đôi mắt mẹ hiền sao!

Giọng của Người, không phải sấm trên cao

Thấm từng tiếng, ấm vào lòng mong ước

Con nghe Bác, tưởng nghe lời non nước

Tiếng ngày xưa và cả tiếng mai sau...

Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị

Màu quê hương bền bỉ đậm đà

Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta

Ta bỗng lớn ở bên Người một chút...

Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút

Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời.

Không gì vui bằng mắt Bác Hồ cười

Bàn tay con nắm tay cha

Bàn tay Bác ấm vào da vào lòng.

Bác ngồi đó, lớn mênh mông

Trời xanh biển rộng ruộng đồng nước non...

Bác Hồ, cha của chúng con

Hồn của muôn hồn

Cho con được ôm hôn má Bác

Cho con hôn mái đầu tóc bạc

Hôn chòm râu mát rượi hoà bình!


Quên tuổi già, tươi mãi tuổi đôi mươi!

Người rực rỡ một mặt trời cách mạng

Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng

Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người.

Hồ Chí Minh

Người ở khắp nơi nơi

Tố Hữu

19
Quan sát những hình ảnh sau và những hình ảnh ấy nói đến nét đẹp nào trong phong cách Hồ Chí Minh ?
Phong cách Hồ Chí Minh
21
Phong cách Hồ Chí Minh
22
Phong cách Hồ Chí Minh
23
Phong cách Hồ Chí Minh
24
Thức ăn đạm bạc
Chuẩn bị cho tiết 2
1/ Những hình ảnh trên gợi cho em suy nghĩ gì về Phong cách lối sống của Bác? Phong cách lối sống ấy của Người được thể hiện ở những phương diện nào?
2/ Điểm giống nhau và khác nhau giữa phong cách lối sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị danh nho như Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm là gì?
Phong cách Hồ Chí Minh
25