PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM CĂN
KẾ HOẠCH BÀI DẠY: Ngữ văn 8 – Tuần 1
Năm học 2021 - 2022
Tên bài dạy: Tôi đi học
Số tiết thực hiện: 02 (Tiết PPCT: 3,4)
Người soạn: Lê Cẩm Giang
Đơn vị công tác: THCS xã Hàm Rồng
KHỞI ĐỘNG
Ngữ Văn 8 - Tiết 3,4
TRONG LÒNG MẸ
- Nguyên Hồng-
-Nguyên Hồng (1918-1982) tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, quê ở thành phố Nam Định.
I. Đọc tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Trước cách mạng ông sống chủ yếu ở thành phố cảng
Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo.
- Tuổi thơ cơ cưc,cay đắng -> đầy bản lĩnh sống
- Được mệnh danh là “ nhà văn của những người cùng khổ” ,
“ nhà văn của phụ nữ và trẻ em”
- Sáng tác được nhiều thể loại nhưng thành công nhất là văn xuôi.
- Văn Nguyên Hồng chân thực, dạt dào cảm xúc và thấm đượm tình thương
- Nguyên Hồng hướng ngòi bút đến những người lao động nghèo đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.
? Nêu đôi nét sơ lược về Nguyên Hồng?
2. Tác phẩm:
“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác phẩm xuất sắc. Đây là tập hồi kí về tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại (Thạch Lam)
Chương 1: Tiếng kèn
Chương 2: Chúa xót thương chúng con
Chương 3: Trụy lạc
Chương 4: Trong lòng mẹ
Chương 5: Đêm Nô-En
Chương 6: Trong đêm đông
Chương 7: Đồng xu cái
Chương 8: Sa ngã
Chương 9: Một bước ngắn
2. Tác phẩm:
Thể loại: Hồi kí
Xuất xứ: trích chương IV tập hồi ký Những ngày thơ ấu (1938)
- Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm
? Cho biết xuất xứ của tác phẩm?
? Thể loại chính của văn bản là gì?
? Tìm phương thức biểu đạt của văn bản?
? Văn bản được chia làm mấy phần và nêu nội dung chính mỗi phần?
3. Bố cục:
Phần 1: Cuộc đối thoại giữa người cô và chú bé Hồng
Phần 2: Cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa bé Hồng và mẹ
2 phần
II. Đọc – tìm hiểu văn bản:
1. Hoàn cảnh sống của bé Hồng:
- 12 tuổi bố mất gần đến giỗ đầu, xa mẹ
- Gia sản tiêu tán
- Sống với họ hàng
-> nghèo, bất hạnh -> đáng thương tội nghiệp


2. Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:
Người cô
Chú bé Hồng
-Cu?i h?i r?t k?ch: M�y cú mu?n v�o Thanh Húa choi v?i m? m�y khụng?
-Gi?ng v?n ng?t: Sao l?i khụng v�o?...
-V? vai, cu?i núi: m�y d?i quỏ...v�o tham em bộ ch?.
-V?n tuoi cu?i k? chuy?n
-D?i gi?ng, v? vai, gi?ng nghiờm ngh?, t? v? ng?m ngựi
-Toan tr? l?i cú nhung nh?n ra ý nghia cay d?c, gi? d?i c?a cụ, cu?i dỏp: Khụng!
-Im l?ng, cu?i d?u, khúe m?t cay cay
-Nu?c m?t rũng rũng, cu?i d�i trong ti?ng khúc: Sao cụ bi?t m? con cú con?
-C? ngh?n ? khúc khụng ra ti?ng
- Im l?ng
2. Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:
Người cô
Chú bé Hồng
=> Tâm địa độc ác, lạnh lùng, giả dối, thâm hiểm
=> Đau đớn, phẫn uất, thương mẹ, căm tức những cổ tục phong kiến
=> Là cuộc chiến không cân sức, vũ khí là đòn roi tinh thần tra tấn Hồng nhưng cậu bé đầy bản lĩnh, hiểu được mục đích cuộc đối thoại nên tình yêu thương mãnh liệt dành cho mẹ không thay đổi.
3. Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ
*Ho�n c?nh:
- Khụng h?n tru?c
- Cha m?t m?t nam
- Sau cu?c trũ chuy?n v?i ngu?i cụ
- Nghe tin m? cú em bộ....
a. Cảm xúc của Hồng:
- Tru?c dú: H?ng tr? l?i cụ: cu?i nam th? n�o m? chỏu cung v?
a. Cảm xúc của Hồng:
- Thoáng thấy bóng mẹ: chạy đuổi theo, bối rối gọi, sợ nhầm lẫn chúng bạn cười.
- Trèo lên xe, ríu cả chân, òa lên khóc nức nở.
- Th?y nh?ng c?m giỏc ?m ỏp mon man kh?p da th?t
=> khao khát được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa tâm lí, cảm xúc vỡ òa.
b. Hình ảnh người mẹ trong mắt Hồng
- Gương mặt tươi sáng.
- Không còm cõi, xơ xác như cô nói.
- Khuôn miệng xinh xắn
- Hơi thở thơm tho lạ thường
- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô cùng...
Cảm nhận bằng nhiều giác quan, bằng khao khát và tình yêu
- Chớnh m? l�m H?ng khụng m?y may suy nghi d?n l?i cụ núi n?a.
=> Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
Nội dung
P1: Cuộc đối thoại giữa Hồng và người cô
Cảm xúc buồn tủi
Bản lĩnh và tình thương mẹ.
P2: Cuộc gặp bất ngờ với mẹ
Niềm vui sướng
Tình cảm chân thành ấm áp Hồng-mẹ
III.Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
- Tạo dựng được mạch truyện, mạch cảm xúc trong đoạn trích tự nhiên, chân thực
- Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu tả, biểu cảm tạo nên những rung động trong lòng tác giả. Khắc hoạ hình tượng nhân vật bé Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thật.
2. Nội dung:
Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ vơi trong tâm hồn con người.
LUYỆN TẬP
Câu 1: Nêu ý kiến của em về nhận định: “Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng”?
Câu 2: Văn bản có tiêu đề “Trong lòng mẹ”, em có đồng ý với cách đặt tiêu đề ấy không ? Vì sao?
Vận dụng
Bài tập vận dụng
? Ghi lại cảm xúc của en khi học xong văn bản Trong lòng mẹ.
Tìm tòi, mở rộng
-Tìm và sưu tầm những bài thơ, bài hát nói về tình mẫu tử.
- Soạn bài “Tính thống nhất về chủ đề văn bản" .