Năm học 2021-2022
MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
Tiết 2
Phong cách
Hồ Chí Minh
Kiểm tra bài cũ
Vốn tri thức văn hóa nhân loại của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào?
Vì sao Người lại có được vốn tri thức sâu rộng như thế?
Kiểm tra bài cũ
1. Đó là những hiểu biết uyên thâm về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thế giới từ Đông sang Tây, từ văn hoá các nước châu Á, châu Âu cho đến châu Phi, châu Mĩ.
2. Để có được vốn tri thức văn hoá sâu rộng ấy, Người đã:
- Học tập để nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài như: Pháp, Anh, Hoa, Nga …;
- Đi nhiều nơi, làm nhiều nghề - tức là học hỏi từ thực tiễn và lao động
- Tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật của các khu vực khác nhau trên thế giới một cách sâu sắc, uyên thâm
- Điều quan trọng là Hồ Chí Minh đã tiếp thu tinh hoa văn hóa nước ngoài một cách có chọn lọc, không ảnh hưởng thụ động.
Các em hãy lắng nghe đoạn video sau và cho biết lối sống giản dị của Bác được thể hiện qua những phương diện nào?
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao làm “cung điện” của mình. Qủa như một câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó trong cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ. Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục hết sức giản dị, với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần kì. Hằng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.
Và Người sống ở đó, một mình, với một tư trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài. Tôi dám chắc không một vị vua hiền nào ngày trước lại sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy. Bất giác ta nghĩ đến các vị hiền triết ngày xưa như Nguyễn Trãi ở Côn Sơn hay Nguyễn Bỉnh Khiêm sống ở quê nhà với những thú quê thuần đức:
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao…
Các phương diện
Nơi ở và nơi làm việc
Trang phục
Bữa ăn
Tư trang
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao làm “cung điện” của mình. Qủa như một câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó trong cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ.
chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ
vài phòng tiếp
khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ
 Nơi ở và nơi làm việc mộc mạc, đơn sơ
Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục hết sức giản dị, với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần kì.
bộ quần áo
bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp
 Trang phục giản dị
Hằng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.
cá kho
rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa
 Bữa ăn đạm bạc
Và Người sống ở đó, một mình, với một tư trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài. Tôi dám chắc không một vị vua hiền nào ngày trước lại sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy. Bất giác ta nghĩ đến các vị hiền triết ngày xưa như Nguyễn Trãi ở Côn Sơn hay Nguyễn Bỉnh Khiêm sống ở quê nhà với những thú quê thuần đức:
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao…
một chiếc va li con với vài bộ quần áo
vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài
 Tư trang ít ỏi
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao làm “cung điện” của mình. Qủa như một câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó trong cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ. Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục hết sức giản dị, với
bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần kì. Hằng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.
Và Người sống ở đó, một mình, với một tư trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài
chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao
Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ
bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ
cá kho, rau luộc, dưa
ghém, cà muối, cháo hoa.
chiếc va
li con với vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài.
 Dẫn chứng tiêu biểu
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một
vị chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao
làm “cung điện” của mình. Quả như một câu chuyện thần thoại,
như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó
trong cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp
khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất
mộc mạc đơn sơ. Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục
hết sức giản dị, với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi
dép lốp thô sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một
tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần kì. Hằng ngày, việc
ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc
không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối,
cháo hoa.
Liệt kê: nhưng không để nhấn mạnh vào tính chất phong phú
của sự vật mà ngược lại, càng giúp ta thấy mức độ ít ỏi đơn sơ; ít
đến mức có thể liệt kê, tính đếm một cách dễ dàng. Qua đó ta càng
thấy xúc động biết bao trước cách sống giản dị thanh cao của Bác.
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao làm “cung điện” của mình. Qủa như một câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó trong cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ. Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục hết sức giản dị, với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần kì. Hằng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.
Và Người sống ở đó, một mình, với một tư trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài. Tôi dám chắc không một vị vua hiền nào ngày trước lại sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy.
Qủa như một câu chuyện thần thoại, như câu
Tôi dám
chắc không một vị vua hiền nào ngày trước lại sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy.
chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó trong cổ tích
 So sánh, kết hợp lời kể với bình luận một cách tự nhiên:
+ giúp người đọc hình dung được sự độc đáo, nét đẹp kì lạ của phong cách Hồ Chí Minh
+ thể hiện thái độ ngợi ca, trân trọng tự hào của tác giả
+ khiến đoạn văn nghị luận trở nên mượt mà, đầy xúc cảm
đôi dép lốp thô sơ như của các chiến sĩ
Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần
THẢO LUẬN NHÓM
Hình thức: thảo luận theo nhóm 4
Thời gian: 1 phút
Nội dung: Lối sống của Bác có gì giống và khác với lối sống của các vị danh nho xưa?
Khác: Ở Bác, đó không phải là lối sống lánh đời, mà với Người, việc vui vầy cùng thiên nhiên, sống thanh đạm, giản dị vẫn đồng thời với việc hết lòng nhập thế, cứu nước, cứu dân. Chính sự khác biệt này làm nên vẻ đẹp hình tượng người chiến sĩ cách mạng vĩ đại bên cạnh vẻ đẹp thanh cao của một bậc hiền triết. Bởi thế ta thấy được ở Người một vẻ đẹp vừa rất truyền thống lại vừa rất hiện đại.
- Giống: thanh đạm, giản dị, gắn bó với thiên nhên.
Thảo luận nhóm
Sự giống và khác nhau trong lối sống của Bác với các danh nho xưa:
Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nho xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn đời, mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác.
không phải là một cách tự
thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn
lối sống thanh cao
cách di dưỡng tinh thần
một quan niệm
thẩm mĩ về cuộc sống
có khả năng đem
lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và
thể xác
đời
một
- Lập luận sắc sảo, chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục
- Sử dụng các biện pháp nghệ thuật: so sánh, liệt kê,
- Kết hợp các phương thức biểu đạt phù hợp
- Sử dụng nhiều từ Hán-Việt, ngôn ngữ giàu cảm xúc.
1. Nghệ thuật
2. Nội dung:
- Vẻ đẹp nổi bật nhất trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà, thống nhất giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa giản dị và thanh cao.
III- TỔNG KẾT: Ghi nhớ (SGK/ 8)
Sưu tầm những bài thơ, bài văn, bài hát, câu chuyện viết về phong cách Hồ Chí Minh.
Hu?ng d?n t? h?c:
- Nắm vững nội dung, nghệ thuật của văn bản
Soạn bài: Các phương châm hội thoại
+ Trả lời các câu hỏi gợi ý trong sách giáo khoa trang 8, 9, 10
+ Nắm được những hiểu biết cốt yếu về hai phương châm hội thoại: phương châm về lượng, phương châm về chất
- Vẽ bản đồ tư duy hệ thống lại các đơn vị kiến thức của bài. Từ chìa khóa : văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh”
- Làm các bài tập ở vở bài tập
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!