CHƯƠNG II: CẢM ỨNG
A- CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT
BÀI 23: HƯỚNG ĐỘNG
Ví dụ về cảm ứng ở thực vật
Kích thích
Lá cây xếp lại.
Khái niệm: Cảm ứng ở thực vật
Hướng động
I. KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
Ánh sáng
Rễ cây tránh
xa ánh sáng
Thân cây hướng
tới ánh sáng
Vận động hướng sáng của cây
I. KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
1. Khái niệm hướng động:
Hướng động là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với tác nhân kích thích từ một hướng (như ánh sáng, hóa chất, nước, …)
Hướng của phản ứng được xác định bởi hướng của tác nhân kích thích.
Kích thích
Lá cây xếp lại.
I. KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
2. Phân loại
Có 2 kiểu hướng động chính:
+ Hướng động dương: Vận động sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích.
Xảy ra khi các tế bào ở phía không được kích thích sinh trưởng nhanh hơn so với tế bào ở phía được kích thích. Nhờ đó, phía không được kích thích của cơ quan sinh trưởng dài ra, làm cho cơ quan uốn cong về phía nguồn kích thích.
+ Hướng động âm: Vận động sinh trưởng tránh xa nguồn kích thích.
Hướng động dương
3. Cơ chế
HƯỚNG
ĐỘNG
HƯỚNG TRỌNG LỰC
HƯỚNG NƯỚC
HƯỚNG SÁNG
HƯỚNG HÓA
II. CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
HƯỚNG TIẾP XÚC
1. Hướng sáng
Tác nhân kích thích là ánh sáng
Thân hướng sáng dương (thân cây uốn cong về phía nguồn sáng).
- Rễ hướng sáng âm (rễ cây uốn cong theo hướng ngược lại)
2. Hướng trọng lực
3. Hướng hóa
4. Hướng nước
5. Hướng tiếp xúc
III. VAI TRÒ CỦA HƯỚNG ĐỘNG ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG THỰC VẬT
Thí nghiệm trồng cây đậu vào 3 chậu nhỏ: chậu 1 để ngoài sáng bình thường; chậu 2 để trong bóng tối; chậu 3 để ngoài sáng được úp bằng hộp có khoét 1 lỗ bên cạnh. Kết quả thí nghiệm được chụp lại như sau:
Trả lời các câu hỏi cuối bài trong sách giáo khoa
Hoàn thành phiếu học tập: Các kiểu hướng động
Xem trước bài 24 - Ứng động
Hướng dẫn về nhà
Hoàn thành phiếu học tập: Các kiểu hướng động
Ánh sáng
- Thân hướng sáng dương (thân cây uốn cong về phía nguồn sáng).
- Rễ hướng sáng âm (rễ cây uốn cong theo hướng ngược lại)
Trọng lực
- Thân hướng trọng lực âm (đỉnh thân cây sinh trưởng theo hướng ngược lại với hướng trọng lực)
- Rễ hướng trọng lực dương (đỉnh rễ cây sinh trưởng theo hướng trọng lực)
Hóa chất
Rễ hướng hóa dương với chất dinh dưỡng, hướng hóa âm với chất độc
Nước
Vật tiếp xúc
Ngọn cây hoặc tua quấn tiếp xúc với giá thể và cuốn quanh giá thể
Rễ hướng nước dương
Hoàn thành phiếu học tập: Các kiểu hướng động