Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
(Trích Những ngày thơ ấu)- Nguyên Hồng-






-Nguyên Hồng (1918-1982) tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, quê ở thành phố Nam Định.
I. Đọc tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Trước cách mạng ông sống chủ yếu ở thành phố cảng Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo.
- Tuổi thơ cơ cưc,cay đắng -> đầy bản lĩnh sống
- Được mệnh danh là “ nhà văn của những người cùng khổ” ,
“ nhà văn của phụ nữ và trẻ em”
- Sáng tác được nhiều thể loại nhưng thành công nhất là văn xuôi.
- Văn Nguyên Hồng chân thực, dạt dào cảm xúc và thấm đượm tình thương
- Nguyên Hồng hướng ngòi bút đến những người lao động nghèo đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.
? Nêu đôi nét sơ lược về Nguyên Hồng?
2. Tác phẩm:
2. Tác phẩm:
Thể loại: Hồi kí
Xuất xứ: trích chương IV tập hồi ký Những ngày thơ ấu (1938)
- Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm
? Cho biết xuất xứ của tác phẩm?
? Thể loại chính của văn bản là gì?
? Tìm phương thức biểu đạt của văn bản?
? Văn bản được chia làm mấy phần và nêu nội dung chính mỗi phần?
3. Bố cục:
Phần 1: Cuộc đối thoại giữa người cô và chú bé Hồng
Phần 2: Cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa bé Hồng và mẹ
2 phần
“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác phẩm xuất sắc. Đây là tập hồi kí về tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại (Thạch Lam)
Chương 1: Tiếng kèn
Chương 2: Chúa xót thương chúng con
Chương 3: Trụy lạc
Chương 4: Trong lòng mẹ
Chương 5: Đêm Nô-En
Chương 6: Trong đêm đông
Chương 7: Đồng xu cái
Chương 8: Sa ngã
Chương 9: Một bước ngắn
II. Đọc – tìm hiểu văn bản:
1. Hoàn cảnh sống của bé Hồng:
- 12 tuổi cha mất vì nghiện ngập, mẹ đi tha hương cầu thực
- Gia sản tiêu tán
- Sống với họ hàng
-> Cô độc, đau khổ luôn khát khao tình yêu thương.
 => Rất đáng thương.



2. Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:
Người cô
Chú bé Hồng
-Cu?i h?i r?t k?ch: M�y cú mu?n v�o Thanh Húa choi v?i m? m�y khụng?
-Gi?ng v?n ng?t: Sao l?i khụng v�o?...
-V? vai, cu?i núi: m�y d?i quỏ...v�o tham em bộ ch?.
-V?n tuoi cu?i k? chuy?n
-D?i gi?ng, v? vai, gi?ng nghiờm ngh?, t? v? ng?m ngựi
-Toan tr? l?i cú nhung nh?n ra ý nghia cay d?c, gi? d?i c?a cụ, cu?i dỏp: Khụng!
-Im l?ng, cỳi d?u, khúe m?t cay cay
-Nu?c m?t rũng rũng, cu?i d�i trong ti?ng khúc: Sao cụ bi?t m? con cú con?
-C? ngh?n ? khúc khụng ra ti?ng
- Im l?ng
2. Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:
Người cô
Chú bé Hồng
=> Tâm địa độc ác, lạnh lùng, giả dối, thâm hiểm
=> Đau đớn, phẫn uất, thương mẹ, căm tức những cổ tục phong kiến
=> Người cô đã bộc lộ những định kiến hẹp hòi với người chị dâu, lòng ích kỉ, độc ác đối với đứa cháu bất hạnh.
3. Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ
*Ho�n c?nh:
- Khụng h?n tru?c
- Cha m?t m?t nam
- G?p g? trờn du?ng di h?c v?
a. Cảm xúc của Hồng:
- Tru?c dú: H?ng tr? l?i cụ: cu?i nam th? n�o m? chỏu cung v?
a. Cảm xúc của Hồng:
- Thoáng thấy bóng mẹ: chạy đuổi theo, bối rối gọi, sợ nhầm lẫn chúng bạn cười.
Trèo lên xe, ríu cả chân, òa lên khóc nức nở.
Sà vào lòng mẹ.
- Th?y nh?ng c?m giỏc ?m ỏp mon man kh?p da th?t
=> khao khát được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa tâm lí, cảm xúc vỡ òa.
b. Hình ảnh người mẹ trong mắt Hồng
- Gương mặt tươi sáng.
- Không còm cõi, xơ xác như cô nói.
- Khuôn miệng xinh xắn
- Hơi thở thơm tho lạ thường
- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô cùng...
Cảm nhận bằng nhiều giác quan, bằng khao khát và tình yêu
- Chớnh m? l�m H?ng khụng m?y may suy nghi d?n l?i cụ núi n?a.
=> Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
III.Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
- Tạo dựng được mạch truyện, mạch cảm xúc trong đoạn trích tự nhiên, chân thực
- Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu tả, biểu cảm tạo nên những rung động trong lòng tác giả. - Khắc hoạ hình tượng nhân vật bé Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thật.
2. Ý nghĩa
Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ vơi trong tâm hồn con người.
LUYỆN TẬP
Câu 1: Nêu ý kiến của em về nhận định: “Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng”?
Câu 2: Văn bản có tiêu đề “Trong lòng mẹ”, em có đồng ý với cách đặt tiêu đề ấy không ? Vì sao?
Vận dụng
Bài tập vận dụng
? Ghi lại cảm xúc của em khi học xong văn bản Trong lòng mẹ.
=Xem bài: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Bố cục của văn bản