ÔN TẬP ĐỊA LÍ 8
ĐỊA LÍ VIỆT NAM
I. VỊ TRÍ, GIỚI HẠN, HÌNH DẠNG LÃNH THỔ VÀ VÙNG BIỂN VIỆT NAM
Đặc điểm lãnh thổ:
a/ Phần đất liền:
- Nước ta kéo dài theo chiều bắc – nam dài 1650 km (15o vĩ độ). Đường bờ biển hình chữ S dài 3260 km. Đường biên giới trên đất liền dài trên 4600 km.
- Có ý nghĩa lớn trong việc hình thành đặc điểm tự nhiên độc đáo.
- Nước ta có đủ điều kiện để phát triển nhiều loại hình giao thông, nhưng có trở ngại lớn do thiên tai.
- Vùng biển Việt Nam là một bộ phận của Biển Đông, diện tích khoảng 1 triệu km2.
- Phần biển Đông thuộc chủ quyền VN mở rộng về phía đông và đông nam, có nhiều đảo và quần đảo.
- Biển Đông có ý nghĩa chiến lược đối với nước ta về an ninh quốc phòng và phát triển kinh tế.
b/ Phần biển Đông:
b/ Phần biển Đông:
Đặc điểm khí hậu và hải văn của biển:
Khí hậu:
- Biển nóng quanh năm, nhiệt độ TB 23oC.
- Chế độ gió, nhiệt của biển và hướng chảy của dòng biển thay đổi theo mùa (Mùa đông: hướng ĐB – TN; Mùa hạ: hướng TN – ĐB) .
- Lượng mưa trên biển ít hơn trên đất liền(1100 – 1300 mm/năm).
Hải văn:
- Chế độ triều:
+ Phức tạp, độc đáo.
+ Vịnh Bắc Bộ có chế độ nhật triều điển hình.
- Độ mặn trung bình của Biển Đông là 30 – 33%0.
II. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÌNH VIỆT NAM
- Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình Việt Nam.
- Địa hình nước ta được Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau.
- Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người.
1. Đặc điểm chung:
2. Đặc điểm các khu vực địa hình:
Địa hình Việt Nam được chia thành các khu vực:
a. Khu vực đồi núi:
b. Khu vực đồng bằng:
c. Địa hình bờ biển và thềm lục địa:
a. Khu vực đồi núi:
b. Khu vực đồng bằng:
a. Đồng bằng châu thổ hạ lưu các sông lớn:
b. Các đồng bằng duyên hải Trung Bộ:
- Tổng diện tích 15.000 km2.
- Nhỏ, hẹp, kém phì nhiêu.
- Bờ biển dài trên 3260 km, có 2 dạng chính:
+ Bờ biển bồi tụ đồng bằng.
+ Bờ biển mài mòn chân núi, hải đảo (từ Đà Nẵng đến Vũng Tàu).
- Thềm lục địa:
+ Mở rộng ở vùng biển Bắc Bộ và Nam Bộ, hẹp ở vùng Trung Bộ.
+ Có nhiều dầu mỏ.
c. Địa hình bờ biển và thềm lục địa:
III. ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VIỆT NAM
a. Tính chất nhiệt đới:
- Quanh năm nhận được lượng nhiệt dồi dào:
+ Số giờ nắng trong năm cao, từ 1400- 3000 giờ/ năm.
+ Số Kilôcalo/m2: 1 triệu.
- Nhiệt độ trung bình năm trên 210C.
b. Tính chất gió mùa ẩm:
- Gió mùa:
+ Mùa đông lạnh, khô với gió mùa đông bắc.
+ Mùa hạ nóng, ẩm với gió mùa tây nam.
- Ẩm:
+ Lượng mưa trung bình năm lớn, từ 1500mm đến 2000mm /năm.
+ Độ ẩm không khí cao: trên 80%
1. Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm:
- Phân hóa đa dạng theo không gian (các miền, vùng, kiểu khí hậu) và theo thời gian (các mùa).
=> Hình thành các miền khí hậu khác nhau.
- Biến động thất thường (có năm rét sớm, có năm rét muộn, năm mưa lớn, năm khô hạn, năm ít bão, năm nhiều bão…).
2. Tính chất đa dạng và thất thường:
3. Các mùa khí hậu và thời tiết ở nước ta:
- Mùa gió đông bắc từ tháng 11 đến tháng 4 ( mùa đông).
- Mùa gió tây nam từ tháng 5 đến tháng 10 (mùa hạ).
=> Thuận lợi:
+ Cho các hoạt động sản xuất nông nghiệp (các sản phẩm nông nghiệp đa dạng, ngoài trồng cây nhiệt đới còn có thể trồng được các loại cây cận nhiệt và ôn đới).
+ Thuận lợi cho các ngành kinh tế khác.
- Khó khăn: Thiên tai, hạn hán, lũ lụt, sương muối, giá rét… gây thiệt hại lớn về người và của.
IV. ĐẶC ĐIỂM SÔNG NGÒI VIỆT NAM
- Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên cả nước.
- Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chính là tây bắc – đông nam và vòng cung.
- Sông ngòi nước ta có hai mùa nước: mùa lũ và mùa cạn khác nhau rõ rệt.
- Sông ngòi nước ta có lượng phù sa lớn.
1. Đặc điểm chung:
2. Các hệ thống sông lớn ở nước ta:
V. ĐẶC ĐIỂM ĐẤT VIỆT NAM
- Đất ở nước ta rất đa dạng, phức tạp, thể hiện rõ tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm của thiên nhiên Việt Nam.
- Nguyên nhân: Sự đa dạng của đất là do nhiều nhân tố tạo nên: Đá mẹ, địa hình, khí hậu, thuỷ văn, sinh vật và sự tác động của con người.
- Nước ta có 3 nhóm đất chính:
+ Đất Feralit đồi núi thấp.
+ Đất mùn núi cao.
+ Đất phù sa.
VI. ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT VIỆT NAM
- Sinh vật VN rất phong phú và đa dạng về thành phần loài và hệ sinh thái.
- Nước ta có tới 14600 loài thực vật, 11200 loài và phân loài động vật. Nhiều loài được ghi trong " Sách đỏ Việt Nam".
- Nước ta có nhiều hệ sinh thái khác nhau, phân bố khắp mọi miền: Rừng ngập mặn, rừng nhiệt đới gió mùa, các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia, các hệ sinh thái nông nghiệp...
MIỀN BẮC VÀ ĐÔNG BẮC BẮC BỘ
Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ bao gồm khu đồi núi tả ngạn sông Hồng và khu đồng bằng Bắc Bộ.
1. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ:
2. Một số đặc điểm nổi bật vế tự nhiên:
- Tính chất nhiệt đới bị giảm sút mạnh mẽ, mùa đông lạnh nhất cả nước.
- Địa hình phần lớn là đồi núi thấp với nhiều cánh cung núi mở rộng về phía Bắc và quy tụ ở Tam Đảo.
- Tài nguyên phong phú, đa dạng và nhiều thắng cảnh quan đẹp nổi tiếng.
MIỀN TÂY BẮC VÀ BẮC TRUNG BỘ
1. Vị trí, phạm vi lãnh thổ:
Miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ thuộc hữu ngạn sông Hồng đến Bạch Mã.
2. Một số đặc điểm nổi bật về tự nhiên:
- Địa hình cao nhất Việt Nam.
- Khí hậu đặc biệt do tác động của địa hình.
- Tài nguyên phong phú đang được điều tra, khai thác.
MIỀN NAM TRUNG BỘ VÀ NAM BỘ
1. Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ:
- Vị trí: Từ dãy Bạch Mã đến Cà Mau.
- Bao gồm: Tây Nguyên, duyên hải Nam Trung Bộ và đồng bằng Nam Bộ.
2. Một số đặc điểm nổi bật về tự nhiên:
- Một miền nhiệt đới gió mùa nóng quanh năm, có mùa khô sâu sắc.
- Trường Sơn Nam hùng vĩ và đồng bằng Nam Bộ rộng lớn.
- Tài nguyên phong phú và tập trung, dễ khai thác.