BÀI 2: PHIÊN MÃ VÀ DỊCH MÃ
TIẾT 1: PHIÊN MÃ
TÍNH TRẠNG
1. Khái niệm
I. PHIÊN MÃ (TRANSCRIPTION)
Phiên mã là gì và quá trình phiên mã diễn ra ở đâu trong tế bào?
Hãy quan sát hình ảnh sau đây:

Thế nào là quá trình phiên mã ? Ở sinh vật nhân thực phiên mã xảy ra ở đâu trong tế bào?

- Phiên mã là quá trình tổng hợp phân tử ARN dựa trên mạch khuôn của phân tử ADN.
- Ở sinh vật nhân thực phiên mã diễn ra trong nhân tế bào.
2. Cấu trúc và chức năng các loại ARN
- Cấu trúc: m ARN cấu trúc chỉ có một mạch đơn được cấu tạo từ các ribonucleotit (A, U, G, X) dạng mạch thẳng.
- Chức năng: mARN Làm khuôn để tổng hợp chuỗi polipeptit (phân tử protein).
a. mARN (ARN thông tin)
- Cấu trúc: chỉ có một mạch đơn như mARN nhưng tự xoắn lại thành 3 thùy.
- Ở thùy thứ 2 mang bộ ba mã đối (anticodon)
2. Cấu trúc và chức năng các loại ARN
b. tARN (ARN vận chuyển).
- Chức năng: Vận chuyển axit amin đến riboxom để tổng hợp prôtêin.
2. Cấu trúc và chức năng các loại ARN
c. rARN (ARN riboxom).
- Cấu trúc: Cũng chỉ có một mạch đơn ribonucleotit nhưng tự xoắn.
- Kích thước lớn nhất trong 3 loại ARN.
- Chức năng: liên kết với protein để cấu tạo nên riboxom.
....(1)....
....(2)....
....(3)....
....(4)....
....(5)....
....(6)....
BÀO QUAN RIBOXOM – NHÀ MÁY SẢN XUẤT PROTEIN
3. Cơ chế phiên mã.
I. PHIÊN MÃ (TRANSCRIPTION)
Hãy theo dõi clíp mô tả quá trình phiên mã sau đây.
CƠ CHẾ PHIÊN MÃ Ở SINH VẬT NHÂN THỰC
Cơ chế phiên mã
Hãy trình bày diễn biến và kết quả của quá trình phiên mã?
3. Cơ chế phiên mã

a. Khởi đầu: Enzim ARNpolymeraza bám vào vùng điều hòa làm cho gen bị tháo xoắn để lộ mạch mã gốc có chiều
3`  5’ và bắt đầu tổng hợp mARN tại vị trí đặc hiệu
b. Kéo dài: Enzim ARN-polimeraza chạy dọc mạch gốc theo chiều 3’- 5’ để tổng hợp mARN theo nguyên tắc bổ sung với mạch khuôn: A - U, G - X theo chiều 5’ - 3’
c. Kết thúc: Khi enzim di chuyển đến cuối gen gặp tín hiệu kết thúc thì nó dừng phiên mã , giải phóng mARN , đoạn nào trên gen phiên mã xong thì ADN xoắn lại
I. PHIÊN MÃ
...............(1).....................
....(2)......
....(3)......
...............(4).....................
Trong quá trình phiên mã, hãy cho biết:
1. Mấy mạch của ADN làm khuôn?
2. Mạch ARN có chiều như nào?
- Chỉ 1 trong 2 mạch đơn của ADN (gen) làm mạch khuôn mẫu.
- Phân tử mARN được tổng hợp theo chiều 5’ – 3’ dựa trên mạch khuôn có chiều 3’ - 5’
Khác biệt giữa phiên mã ở sinh vật nhân sơ
và sinh vật nhân thực