MÔN NGỮ VĂN 9
CÁC PHƯƠNG CHÂM
HỘI THOẠI
Tiết 3
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
An: - Cậu có biết bơi không?
Ba: - Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa.
An: - Cậu học bơi ở đâu vậy?
Ba: - Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu.
Đọc đoạn đối thoại sau:
-> Câu trả lời của Ba chưa đầy đủ nội dung mà An cần biết – một địa điểm cụ thể.
Nói thiếu. Không đúng yêu cầu giao tiếp
PHƯƠNG CHÂM VỀ LƯỢNG
1. Ví dụ 1







Nên trả lời: Học ở cung văn hóa thiếu nhi quận 1…
đúng yêu cầu giao tiếp

* Khi giao tiếp cần nói có nội dung, đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp

2. Ví dụ 2 :Truyện cười: Lợn cưới, áo mới
- Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
- Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Truyện cười: Lợn cưới, áo mới
- Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
- Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả.
 Nói thừa từ cưới và cụm từ: từ lúc… này
* Nội dung của lời nói không thiếu, không thừa.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
II. PHƯƠNG CHÂM VỀ CHẤT
1. VÍ DỤ/9
ĐỌC TRUYỆN CƯỜI SAU VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI.

Hai anh chàng đi qua một khu vu?n trồng bí. Một anh thấy quả bí to, kêu lên :
- Chà, quả bí kia to thật !
Anh bạn có tính hay nói khoác, cu?i mà bảo rằng:
- Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
Anh kia nói ngay:
- Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ,
một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng
to bằng cả cái đình làng ta.
Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi:
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?
Anh kia giải thích:
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa
nói ấy mà.
Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác.
Truyện cười: Quả bí khổng lồ
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Truyện cười: Quả bí khổng lồ
*Khi giao tiếp, đừng nên nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực.
 Phê phán tính nói khoác, sai sự thật.
- … quả bí to bằng cái nhà
- … cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng…
BÀI TẬP NHANH
Bài tập 1: Những câu sau đã vi phạm phương châm về lượng. Hãy chỉ các lỗi đó?
a) Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà.
b) Én là một loài chim có hai cánh.
 Thừa cụm từ “nuôi ở nhà” vì từ “gia súc” đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà.
 Tất cả các loài chim đều có hai cánh. Vì thế “có hai cánh” là cụm từ thừa.
Không đảm bảo phương châm về lượng
Bài tập 2:
Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống: nói trạng; nói nhăng nói cuội; nói có sách, mách có chứng; nói dối; nói mò.
a, Nói có căn cứ chắc chắn là …………………………
b, Nói sai sự thật một cách cố ý nhằm che giấu điều gì đó là ………..
c, Nói một cách hú họa, không có căn cứ là …………
d, Nói nhảm nhí, vu vơ là …………………………
e, Nói khoác lác làm gia vẻ tài giỏi hoặc nói những chuyện bông đùa, khoác lác cho vui là ………………
nói có sách, mách có chứng
nói dối
nói mò
nói nhăng nói cuội
nói trạng
 Các từ ngữ trên đều chỉ những cách nói liên quan đến phương châm về chất.
Bài tập 3:

 Người nói đã không tuân thủ phương châm hội thoại về lượng , có chi tiết thừa.
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Bài tập 4: giải thích
a/ Thông báo cho người nghe nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.
Phương châm về chất
b/ thông báo cho mọi người nghe biết việc nhắc lại nội dung đã cũ là do chủ ý của người nói
 PCVL
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Bài tập 5 về nhà /11
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI