1
CHỦ ĐỀ 1: LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
( 2 TIẾT)
I- Thí nghiệm của Menđen
? Dựa vào hình em hãy giới thiệu tóm tắt thí nghiệm của Men đen?
Hình 2.1. Sơ đồ thụ phấn nhân tạo trên hoa đậu Hà Lan
Tương tự ông thực hiện thí nghiệm đối với đối với tính trạng thân cây và màu quả. Kết quả thí nghiệm được ghi ở bảng sau:
? Xem bảng và điền tỉ lệ các loại kiểu hình ở F2 vào ô trống.
? Kiểu hình là gì?
? Men đen gọi tính trạng được biểu hiện ở F1, F2 là gì?
1. Các khái niệm:
- Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể.
- Tính trạng trội là tính trạng biểu hiện ở F1.
- Tính trạng lặn là tính trạng đến F2 mới được biểu hiện.
2. Kết luận:
Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1………….. về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình ……………………..
3 trội : 1 lặn
đồng tính
3- Menđen giải thích kết quả thí nghiệm:
- Theo Menđen: mỗi tính trạng do một cặp nhân tố di di truyền quy định
- Ông giả định trong tế bào sinh dưỡng, các nhân tố di truyền tồn tại thành từng cặp
Sơ đồ lai:
Ptc: cây hoa đỏ x cây hoa trắng

Gp:

Kiểu gen: 100% Aa
Kiểu hình: 100% hoa đỏ

F1 x F1:Aa (hoa đỏ) x Aa (hoa đỏ)
GF1: ;


Kiểu gen: 1AA: 2Aa: 1aa
Kiểu hình: 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng
AA
aa
a
Aa
A
A
a
A;
a
AA
Aa
Aa
aa
F2:
F1:
Gp
GF1
Sự phân ly của mỗi cặp gen:

AA
A
A
A
(1giao tử)
a
a
a

a a
(1giao tử)
Sự phân ly của mỗi cặp gen:

Aa
A
a
A, a
(2 giao tử)
4. Nội dung quy luật phân li:
Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng của P.
II- LAI PHÂN TÍCH
1. Các khái niệm:
- Kiểu gen: Là tổng hợp toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể. VD: AA, BB, Aa…
- Thể đồng hợp: Kiểu gen chứa cặp gen tương ứng giống nhau. VD: AA, BB..
- Thể dị hợp : kiểu gen chứa cặp gen tương ứng khác nhau. VD: Aa, Bb…
+ TH 1 : P : Hoa đỏ  Hoa trắng
(AA) (aa)
GP : A a
F1 : Aa
Kết quả : KG : Aa
KH : Hoa đỏ
+ TH 2 : P : Hoa đỏ  Hoa trắng
(Aa) (aa)
GP : A, a a
F1 : 1Aa : 1aa
Kết quả: KG : 1Aa : 1aa
KH : 1Hoa đỏ : 1 hoa trắng
Bài tập điền từ :
Phép lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng ………cần xác định ……………..với cá thể mang tính trạng ………Nếu kết quả của phép lai là đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen ……………, còn kết quả phép lai là phân tính thì cá thể đó có kiểu gen ………

kiểu gen
trội
lặn
đồng hợp
dị hợp
Nêu khái niệm lai phân tích?
2. Lai phân tích :
- Lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội cần xác định kiểu gen với cá thể mang tính trạng lặn.
+ Nếu kết quả phép lai đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen đồng hợp.
+ Nếu kết quả phép lai phân tính thì cá thể đó có kiểu gen dị hợp.
III. Ý NGHĨA CỦA TƯƠNG QUAN TRỘI LẶN
+ Nêu tương quan trội lặn trong tự nhiên?

+ Xác định tính trạng trội và tính trạng lặn nhằm mục đích gì?



+Xác định độ thuần chủng của giống có ý nghĩa gì trong sản xuất?


+ Muốn xác định giống có thuần chủng hay không cần phải thực hiện phép lai nào ?
Trong tự nhiên mối tương quan trội – lặn là phổ biến .
Tính trạng trội thường là tính trạng tốt  mục đích xác định tính
trạng trội và tập trung nhiều gen trội quý vào một kiểu gen tạo ra
giống có giá trị kinh tế.
Tránh sự phân ly diễn ra, tránh xuất hiện tính trạng lặn xấu
ảnh hưởng tới phẩm chất và năng xuất cây trồng, vật nuôi...
Kiểm tra độ thuần chủng của giống phải thực hiện phép lai phân tích.
III. Ý NGHĨA CỦA TƯƠNG QUAN TRỘI LẶN
- Trong tự nhiên mối tương quan trội – lặn là phổ biến .
- Tính trạng trội thường là tính trạng tốt  Cần xác định tính trạng trội và tập trung nhiều gen trội quý vào một kiểu gen tạo giống có ý nghĩa kinh tế.
Làm thế nào để xác định tương quan trội lặn? Cho ví dụ?

- Muốn xác định tương quan trội lặn phải sử dụng phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen. Ví dụ: F2 phân ly kiểu hình 3:1 thì kiểu hình chiếm tỉ lệ ¾ là tính trạng trội, còn kiểu hình có tỉ lệ ¼ là TT lặn
Làm thế nào để xác định tính thuần chủng?
Tiến hành lai phân tích để kiểm tra độ thuần chủng
Khoanh tròn vào chữ cái (A,B,C,....) cho câu trả lời đúng

1. Khi cho cây cà chua quả đỏ thuần chủng lai phân tích . Kết quả thu được :
A. Toàn quả vàng; B. 1 quả đỏ : 1 quả vàng;
C. Toàn quả đỏ; D. 3 quả đỏ : 1 quả vàng.

2. Ở đậu Hà Lan , gen A quy định thân cao , gen a quy định thân thấp . Cho lai cây thân cao với cây thân thấp F1 thu được 51% cây thân cao : 49% cây thân thấp .
Kiểu gen của phép lai trên là:
A. P: AA  aa; B. P: Aa  Aa;
B. P: AA  Aa; D. P: Aa  aa.
C
D