BỐ CỤC
TRONG VĂN BẢN
TIẾT 7 BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
1. Bố cục của văn bản:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN XIN GIA NHẬP ĐỘI TNTP HCM
Kính gửi:...........
Tên em là.........HS lớp........trường.....
Em xin hứa là sẽ học tập thật tốt, phấn đấu trở thành người đội viên gương mẫu.
Thời gian qua em đã hiểu được Đội TNTPHCM là tổ chức hoạt động của thiếu niên rất bổ ích và lí thú. Vì vậy, em có nguyện vọng được đứng trong đội ngũ của Đội, được góp phần nhỏ bé xây dựng đội vững mạnh...
Em xin chân thành cảm ơn.
………ngày....tháng… năm….
Người viết đơn
Kí tên.
Muốn viết một lá đơn xin gia nhập Đội thì nội dung
của nó phải được sắp xếp thành một trật tự nhất định.
- Phần mở đầu gồm: quốc hiệu tiêu ngữ, ngày tháng năm viết đơn, tên đơn
- Đơn gởi ai, Ai gởi đơn, Viết đơn để làm gì
- Lời cảm ơn, chữ kí…
Không thể đảo lộn trật tự, thứ tự trên bởi như vậy người đọc, người nghe sẽ khó tiếp nhận được nội dung

Bố cục như sau:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
………….ngày....tháng… năm….

ĐƠN XIN GIA NHẬP ĐỘI TNTP HCM
Kính gửi:...........
Tên em là.........HS lớp........trường.....
Thời gian qua em đã hiểu được Đội TNTPHCM là tổ chức hoạt động của thiếu niên rất bổ ích và lí thú. Vì vậy, em có nguyện vọng được đứng trong đội ngũ của Đội, được góp phần nhỏ bé xây dựng đội vững mạnh.
Em xin hứa là sẽ học tập thật tốt, phấn đấu trở thành người đội viên gương mẫu.
Em xin chân thành cảm ơn.
Người viết đơn
Kí tên.
1. Bố cục của văn bản
TIẾT 6 BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
Văn bản không thể được viết một cách tùy tiện mà phải có bố cục rõ ràng
Bố cục là sự bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch hợp lí
2. Những yêu cầu về bố cục trong văn bản
Đọc hai câu chuyện sau và trả lời câu hỏi
TIẾT 7 BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
(1) Có một con ếch sống quen thói coi trời bằng vung nên cứ nghênh ngang đi lại khắp, nhâng nháo lên nhìn trời và kêu ồm ộp. Trước kia, ếch sống ở trong giếng. Tại vì năm ấy trời mưa, nước trong giếng dềnh lên tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài.
Trước đó ếch ta từ đáy giếng nhìn lên và nó thấy trời bé tí, chỉ bằng cái vung thôi. Còn nó thì oai lắm, vì nó mà đã cất tiếng kêu thì tất thảy bọn cua, ốc , nhái, ở giếng đều phải hoảng sợ. Cuối cùng nó bị con trâu giẫm bẹp. Từ đó trâu trở thành bạn của nhà nông
(2) Ngày xưa có một anh tính rất hay khoe. Một hôm anh ta may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi ngang qua người ta khen. Đứng mãi từ sang tới chiều chả thấy ai hỏi cả anh ta tức lắm.
Nhưng rồi anh ta cũng khoe được áo với một người rằng: “Từ lúc tôi mặc chiếc áo mới này, tôi chả thấy con lợn nào chạy qua đây cả”. Đấy là do người kia, tính cũng hay khoe, bỗng không biết từ đâu tức tưởi chạy đến hỏi anh ta: “ Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?”
(1) Có một con ếch sống quen thói coi trời bằng vung nên cứ nghênh ngang đi lại khắp, nhâng nháo lên nhìn trời và kêu ồm ộp. Trước kia, ếch sống ở trong giếng. Tại vì năm ấy trời mưa, nước trong giếng dềnh lên tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài.
Trước đó ếch ta từ đáy giếng nhìn lên và nó thấy trời bé tí, chỉ bằng cái vung thôi. Còn nó thì oai lắm, vì nó mà đã cất tiếng kêu thì tất thảy bọn cua, ốc , nhái, ở giếng đều phải hoảng sợ. Cuối cùng nó bị con trâu giẫm bẹp. Từ đó trâu trở thành bạn của nhà nông
- Bố cục: gồm 2 đoạn văn
Các ý lộn xộn, không thống nhất, không rõ ràng.
- Câu "Từ đấy trâu là bạn của nhà nông“ không liên kết ý với các câu khác trong câu chuyện.
Bố cục: gồm 2 đoạn văn, không rõ
Nội dung các đoạn không thống nhất với nhau: Đoạn (1) nói về việc anh hay khoe đang rất muốn khoe mà chưa khoe được. Đoạn (2) thì nói anh ta “cũng đã khoe được”
(2) Ngày xưa có một anh tính rất hay khoe. Một hôm anh ta may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi ngang qua người ta khen. Đứng mãi từ sang tới chiều chả thấy ai hỏi cả anh ta tức lắm.
Nhưng rồi anh ta cũng khoe được áo với một người rằng: “Từ lúc tôi mặc chiếc áo mới này, tôi chả thấy con lợn nào chạy qua đây cả”. Đấy là do người kia, tính cũng hay khoe, bỗng không biết từ đâu tức tưởi chạy đến hỏi anh ta: “ Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?”
- Cách kể chuyện như trên khiến cho câu chuyện không còn nêu bật ý nghĩa phê phán và không còn buồn cười nữa.
- Cách sắp xếp bố cục mất đi yếu tố bất ngờ khiến tiếng cười không bật mạnh ra được và câu chuyện không thể tập trung vào việc phê phán nhân vật chính được nữa
Cách kể chuyện như trên bất hợp lí ở chỗ nào

(1) Có một con ếch sống quen thói coi trời bằng vung nên cứ nghênh ngang đi lại khắp, nhâng nháo lên nhìn trời và kêu ồm ộp. Trước kia, ếch sống ở trong giếng. Tại vì năm ấy trời mưa, nước trong giếng dềnh lên tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài.
Trước đó ếch ta từ đáy giếng nhìn lên và nó thấy trời bé tí, chỉ bằng cái vung thôi. Còn nó thì oai lắm, vì nó mà đã cất tiếng kêu thì tất thảy bọn cua, ốc , nhái, ở giếng đều phải hoảng sợ. Cuối cùng nó bị con trâu giẫm bẹp. Từ đó trâu trở thành bạn của nhà nông
ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ. Xung quanh nó chỉ có vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ. Hằng ngày nó cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất hoảng sợ. Ếch cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì oai như một vị chúa tể.
Một năm nọ, trời mưa to làm nước trong giếng dềnh lên, tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài.
Quen thói cũ, ếch nghênh ngang đi lại khắp nơi và cất tiếng kêu ồm ộp. Nó nhâng nháo đưa cặp mắt nhìn lên bầu trời, chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu đi qua giẫm bẹp



(2) Ngày xưa có một anh tính rất hay khoe. Một hôm anh ta may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi ngang qua người ta khen. Đứng mãi từ sang tới chiều chả thấy ai hỏi cả anh ta tức lắm.
Nhưng rồi anh ta cũng khoe được áo với một người rằng: “Từ lúc tôi mặc chiếc áo mới này, tôi chả thấy con lợn nào chạy qua đây cả”. Đấy là do người kia, tính cũng hay khoe, bỗng không biết từ đâu tức tưởi chạy đến hỏi anh ta: “ Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?”
LỢN CƯỚI , ÁO MỚI
Có một anh tính rất hay khoe. Một hôm anh ta may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi ngang qua người ta khen. Đứng mãi từ sang tới chiều chả thấy ai hỏi cả anh ta tức lắm.
Đang tức tối, chợt thấy một anh tính cũng hay khoe, tất tưởi chạy đến hỏi to:
- Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
Anh ta liền giơ vạt áo ra, bảo:
- Từ lúc tôi mặc chiếc áo mới này, tôi chả thấy con lợn nào chạy qua đây cả!
2. Những yêu cầu về bố cục của văn bản:
- Nội dung các phần, các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với nhau; đồng thời, giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi
- Trình tự sắp xếp các phần, các đoạn phải giúp cho người viết (người nói) dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp
3. Các phần của bố cục

Một văn bản mà em thường gặp gồm có mấy phần?

Bố cục thường gặp của văn bản gồm có ba phần
Hãy nêu nhiệm vụ từng phần trong văn bản tự sự,
miêu tả?
Bố cục văn bản tự sự
- Mở bài: Giới thiệu chung về người, vật, sự việc.
- Thân bài: Kể lại diễn biến của sự việc.
- Kết bài: Kể kết cục của sự việc.
Bố cục văn bản miêu tả

- Mở bài: Giới thiệu cảnh được miêu tả.
- Thân bài: Tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một
trật tự nhất định.
- Kết bài: Thường nêu cảm nghĩ của người viết về
cảnh vật đó.
3. Các phần của bố cục:


Bố cục thường gặp của văn bản gồm có ba phần:
Mở bài, Thân bài, Kết bài
II. LUYỆN TẬP
Bài 1: Ví dụ thực tế
TIẾT 7 BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
BÀI 3:
Bố cục của bản báo cáo chưa thật rành mạch, hợp lí
Các điểm (1), (2), (3) ở phần Thân bài mới chỉ về việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm học tốt
Điểm (4) lại không nói về học tập
- Mở bài: Chào mừng các đại biểu, các thầy cô và các bạn
tham dự hội nghị; giới thiệu họ tên của người báo cáo.
- Thân bài:
+ Nêu rõ bản thân đã học như thế nào ở trên lớp.
+ Nêu rõ bản thân đã học như thế nào ở nhà.
+ Nêu rõ bản thân đã học như thế nào trong cuộc sống.
- Kết bài:
+ Tóm tắt những điều đã trình bày.
+ Gợi mở ra hướng học mới.
+ Chúc hội nghị thành công.
DẶn dò
- Nắm khái niệm bố cuc, các yêu cầu để có bố cục rành mạch, hợp lí
- Bố cục của một văn bản
- Soạn bài Mạch lạc trong văn bản