NỘI QUY LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
Các chủ điểm của môn Tiếng Việt sẽ học trong học kì I

Thương người như thể thương thân
Măng mọc thẳng
Trên đôi cánh ước mơ
Có chí thì nên
Tiếng sáo diều
Bộ đội di dời dân khi bão lụt
Bạn nhỏ giúp bà cụ sang đường
Bạn nhỏ cõng bạn đi học
Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Thứ hai ngày 20 tháng 9 năm 2021
Quan sát tranh và cho biết tranh vẽ gì?
Dế Mèn phiêu lưu kí là tác phẩm nổi tiếng nhất của Tô Hoài viết về loài vật dành cho thiếu nhi. Truyện kể về những cuộc phiêu lưu của Dế Mèn. Nhà văn viết truyện này vào năm 1941. Tuy viết về thế giới loài vật nhưng cũng gợi ra những hình ảnh của xã hội con người và thể hiện những khát vọng đẹp đẽ của tuổi trẻ. Bài đọc Dế Mèn bênh vực kẻ yếu là một đoạn trích trong tác phẩm trên.

Dế Mèn phiêu lưu ký
- Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen. Sinh năm 1920. Quê ở làng Nghĩa Đô, Hoài Đức, Hà Đông.
- Em biết gì về nhà văn Tô Hoài?
Một hôm, qua một vùng cỏ xước xanh dài, tôi chợt nghe tiếng khóc tỉ tê. Đi vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội.
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi, chị mới kể:
- Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Rồi tôi dắt Nhà Trò đi. Được một quãng thì tới chỗ mai phục của bọn nhện.
Theo Tô Hoài

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 1: Luyện đọc
Bài được chia thành 4 đoạn:
Đoạn 1: Hai dòng đầu
Đoạn 2: Năm dòng tiếp theo
Đoạn 3: Năm dòng tiếp theo
Đoạn 4: Phần còn lại
Một hôm, qua một vùng cỏ xước xanh dài, tôi chợt nghe tiếng khóc tỉ tê. Đi vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội.
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi, chị mới kể:
- Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Rồi tôi dắt Nhà Trò đi. Được một quãng thì tới chỗ mai phục của bọn nhện.
Theo Tô Hoài

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
1
2
3
4
Từ khó đọc: như mới lột, nức nở, lương ăn,
vặt chân, cánh bướm non, năm trước, người bự những phấn
Luyện đọc:
Nhà Trò: giọng kể lể đáng thương
Dế Mèn: giọng dứt khoát, mạnh mẽ, thể hiện sự bất bình, kiên quyết.
Chú ý ngắt hơi sau dấu phẩy ở các câu dài.
Cỏ xước: loài cỏ có quả nhọn như gai,hay bám vào quần áo.
Nhà trò:loài côn trùng nhỏ họ bướm, thường sống ở bụi rậm
Áo thâm: áo màu đen hoặc ngả màu về đen.
Bự: to, dày quá mức.
Lương ăn: những thứ dùng làm thức ăn.
Ăn hiếp: ỷ vào sức mạnh hay quyền thế để chèn ép, bắt nạt kẻ khác.
Mai phục: nấp sẵn ở nơi kín đáo để đánh bất ngờ.
GIẢI NGHĨA TỪ
Dế mèn là một loài côn trùng, cơ thể hình trụ, đầu tròn, râu dài.
- Cỏ xước là loài cỏ có quả nhọn như gai, hay bám vào quần áo.
Nhà trò là loài côn trùng nhỏ họ bướm, thường sống ở bụi rậm.
Áo thâm: áo màu đen hoặc màu ngả về đen
Một hôm, qua một vùng cỏ xước xanh dài, tôi chợt nghe tiếng khóc tỉ tê. Đi vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội.
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi, chị mới kể:
- Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Rồi tôi dắt Nhà Trò đi. Được một quãng thì tới chỗ mai phục của bọn nhện.
Theo Tô Hoài

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
1
2
3
4
Dế Mèn gặp Nhà Trò trong hoàn cảnh nào?
- Dế Mèn đi qua một vùng cỏ xước thì nghe tiếng khóc tỉ tê, lại gần thì thấy chị Nhà Trò gục đầu khóc bên tảng đá cuội.
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
Ý 1: Hoàn cảnh Dế Mèn gặp Nhà Trò
+ Nội dung đoạn 1 là gì?
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
Tìm những chi tiết cho thấy chị Nhà Trò rất yếu ớt.
+ Thân hình chị bé nhỏ, gầy yếu, người bự những phấn như mới lột.
+ Cánh chị mỏng, ngắn chùn chùn, quá yếu, lại chưa mở quen.
Nội dung đoạn 2 là gì?
Ý 2: Dáng vẻ yếu ớt của chị Nhà Trò
Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp và đe dọa như thế nào?
- Trước đây, mẹ Nhà Trò có vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy chưa trả được thì đã chết. Nhà Trò ốm yếu, kiếm không đủ ăn, không trả được nợ. Bọn nhện đã đánh Nhà Trò mấy bận. Lần này chúng chăng tơ chặn đường đe bắt chị ăn thịt.
Ý 3: Chị Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp, đe dọa.
+Nêu nội dung đoạn 3.
nhện chăng tơ
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
+ Những lời nói và cử chỉ nào nói lên tấm lòng nghĩa hiệp của Dế Mèn?
Lời của Dế Mèn: ( động viên, an ủi Nhà Trò)
Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Cử chỉ: Xòe cả hai càng ra; dắt Nhà Trò đi.
Tập đọc
Cử chỉ và hành động của Dế Mèn:
Xòe cả hai càng ra
Dắt Nhà Trò đi
Phản ứng mạnh mẽ
Hành động bảo vệ, che chở
+ Em thấy Dế Mèn là người như thế nào?
Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
 Ca ngợi tấm lòng nghĩa hiệp của Dế Mèn
+ Nội dung đoạn 4 là gì?
Nội dung: Ca ngợi Dế Mèn là người có tấm lòng nghĩa hiệp – bênh vực người yếu, xóa bỏ áp bức bất công.
+ Em thấy câu chuyện ca ngợi ai, nhân vật ấy là người như thế nào?
Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
- Nêu một số hình ảnh nhân hóa mà em thích, cho biết vì sao em thích hình ảnh đó.
+ Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội, mặc áo thâm dài, người bự những phấn… Hình ảnh này nhân hóa Nhà Trò như một cô gái đáng thương, yếu đuối.
- Dế Mèn xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò: “Em đừng sợ…”. Hình ảnh này tả Dế Mèn như một võ sĩ oai vệ, lời lẽ mạnh mẽ, nghĩa hiệp.
- Dế Mèn dắt Nhà Trò đi một quãng thì tới chỗ mai phục của bọn nhện. Hình ảnh đẹp về lòng nhân ái. Dế Mèn dũng cảm che chở, bảo vệ kẻ yếu, đi thẳng tới chỗ mai phục của bọn nhện.
Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi, chị mới kể:
– Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
– Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Luyện đọc diễn cảm
Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc diễn cảm
- Cần đọc chậm đoạn tả hình dáng Nhà Trò, giọng đọc thể hiện được cái nhìn ái ngại của Dế Mèn đối với Nhà Trò.
-Cần đọc lời kể lể của Nhà Trò với giọng đáng thương.
- Cần đọc lời nói của Dế Mèn với giọng mạnh mẽ, thể hiện sự bất bình, thái độ kiên quyết của nhân vật.
Luyện đọc diễn cảm
Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi, chị mới kể:
– Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
– Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Em học được gì ở nhân vật Dế Mèn?
Dặn dò:
- Luyện đọc lại bài
Tìm đọc tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí.
Chuẩn bị bài: Mẹ ốm ( SGK trang 9)