Tiết7,8 :Bố cục của văn bản
NGỮ VĂN 8
Bố cục của văn bản
A/Bài học
I. Bố cục của văn bản
- Ví dụ: Văn bản
Người thầy đạo cao đức trọng

Văn bản có 3 phần:
+ Phần 1: Giới thiệu thầy Chu Văn An
Thầy Chu Văn An không màng danh lợi
+ Phần 2: Công lao, uy tín, tính cách của thầy Chu Văn An
Học trò theo học rất đông…có khi không cho vào thăm.
+Phần 3: Khi thầy mất, mọi người đều thương tiếc.
Tình cảm của mọi người đối với thầy Chu Văn An
- MB : Gi?i thi?u khỏi quỏt v? th?y Chu Van An
- TB : Trỡnh b�y, gi?i thớch , ch?ng minh v? t�i cao d?c tr?ng c?a th?y Chu Van An.
- KB : Tỡnh c?m m?i ngu?i d?i v?i th?y.

Mối quan hệ giữa các phần trong văn bản
+ Gắn bó chặt chẽ với nhau, phần trước là tiền đề cho phần sau.
+ Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của văn bản là
Người thầy đạo cao đức trọng
- Ví dụ: Văn bản
Người thầy đạo cao đức trọng
*Khái niệm: Bố cục của văn bản là sự tổ chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề
*Bố cục của văn bản thường gồm 3 phần: Mở bài- Thân bài- Kết bài
*Các phần này luôn có quan hệ chặt chẽ với nhau để tập trung làm rõ chủ đề của văn bản
*Nhiệm vụ các phần trong bố cục văn bản
Phần mở bài: nêu chủ đề của văn bản
Phần than bài: thường có một số đoạn nhỏ trình bầy các khía cạnh của chủ đề .
- Phần kết bài: tổng kết chủ đề của văn bản
II- Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân
của văn bản
1- Văn bản: Tôi đi học
Kể việc
đi đến trường
ở sân trường
vào trong lớp
Thứ tự
Không gian
Thời gian
Dòng cảm xúc
-Phần thân bài:
2- Văn bản: Trong lòng mẹ
Nội dung phần thân được sắp xếp theo diễn biến tâm lí
a/ Tình cảm và thái độ:
Tình cảm: Thương mẹ sâu sắc
Thái độ: Căm ghét những kẻ nói xấu mẹ, những cổ tục đã đầy đọa mẹ
b/ Niềm vui hồn nhiên được ở trong lòng mẹ.

* Cách bố trí, sắp xếp bố cục của văn bản thông thường:
- Trình bày theo thứ tự tự thời gian, không gian.
- Trình bày theo sự phát triển của sự việc.
Trình bày theo mạch suy luận.
* Ghi nhớ sgk/25
II. Luyện tập









B Luyện tập
Bài tập 1: (SGK- trang 26)
Phân tích cách trình bầy ý trong các đoạn trích

a/ Theo không gian:
Giới thiệu đàn chim từ xa tới gần.
Miêu tả đàn chim bằng những quan sát mắt thấy, tai nghe.
Xen với miêu tả là cảm xúcvà những liên tưởng, so sánh.
=> Trình tự ấn tượng về đàn chim từ gần đến xa
b/ Theo không gian hẹp: miêu tả trực tiếp núi Ba Vì.
Theo không gian rộng: miêu tả Ba Vì trong mối quan hệ hài hòa với
các sự vật xung quanh nó.
C/ Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và truyền thuyết (Cách lí giải
mang đậm mầu sắc huyền thoại dân gian về những đoạn kết bi tráng
của một số anh hùng dân tộc đượcnhaan dân ta tôn vinh, ngưỡng mộ.)
- Luận cứ về lời bàn trên.
- Phát triển lời bàn bằng luận chứng.
Bài tập 2:
Trình bày về lòng thương mẹ của bé Hồng trong đoạn trích
“Trong lòng mẹ”
Gợi ý:
Lần lượt trình bầy theo trình tự tình cảm, thái độ, tâm trạng, cảm
Xúc của bé Hồng khi nhắc đến mẹ, khi gặp mẹ và khi được ngồi trên
Xe bên cạnh mẹ.
Tưởng đến vẻ mặt hiền từ của mẹ.
Thương yêu kính mến mẹ.
Căm giận những cổ tục đã đầy đọa mẹ.
Nhớ mẹ, khao khát được gặp mẹ.
Sung sướng, hạnh phúc được ngồi bên mẹ.
* Kết luận về tình yêu thương mẹ của bé Hồng.
Viết thành văn bản ngắn trình bày nội dung trên
Bài tập 3: Cách sắp xếp các ý trong phần than bàn như đề bài là chưa hợp lí trước hết cần giải thích nghĩa đen và nghĩa bóng của câu tục ngữ.Sau đó chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ trong đời sống hàng ngày.