NGỮ VĂN 7
1.Đọc đoạn văn viết về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình.
2.Ý nghĩa của văn bản Cổng trường mở ra?

a/ Những bức tranh trên gợi cho em suy nghĩ gì về hạnh phúc gia đình?
b/ Trong đời sống, em đã thấy những gia đình li hôn chưa? Theo em, nó để lại hậu quả gì?
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
(Khánh Hoài)
1. Tác giả
Khánh Hoài, tên khai sinh là Đỗ Văn Xuyền
Sinh năm 1937, quê ở Thái Bình
Là nhà văn tiêu biểu của nền văn học hiện đại
Sở trường: Truyện ngắn
Nhận giải thưởng quốc tế văn học viết về Quyền trẻ em

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
Đọc, tóm tắt
Xuất xứ:
PTBĐ:
Tự sự + Biểu cảm
Ngôi kể: Thứ nhất
Tăng tính chân thật
Dễ bộc lộ tình cảm, cảm xúc nhân vật
Truyện ngắn “ Cuộc chia tay của những con búp bê” – Khánh Hoài được giải nhì trong cuộc thi viết về quyền trẻ em 1992
Em hãy cho biết, truyện viết về ai, về việc gì ? Ai là nhân vật chính ? Vì sao ?
Chủ đề :Truyện viết về cuộc chia tay đau đớn, cảm động của 2 anh em Thành và Thuỷ, khi cha mẹ li hôn .
Các sự việc chính của câu chuyện:
• Bố mẹ Thành và Thủy chia tay.
• Thành và Thủy chia đồ chơi.
• Thủy chia tay cô giáo và lớp học.
• Cuộc chia tay cảm động giữa hai anh em Thành và Thủy
Đoạn 1 : Từ đầu ... “hiếu thảo như vậy”: Cuộc chia búp bê
Đoạn 2 : Tiếp ... “trùm lên cảnh vật”: Thủy chia tay lớp học.
Đoạn 3: Còn lại : Hai anh em chia tay nhau.
Bố cục
Văn bản này được chia thành mấy phần?
Tóm tắt truyện theo bố cục:
a) Tâm trạng của hai anh em Thành – Thủy trong đêm trước và sáng hôm sau khi mẹ giục chia đồ chơi
b) Thành đưa Thủy đến lớp chia tay cô giáo cùng các bạn.
c) Cuộc chia tay đột ngột ở nhà
Ý nghĩa ẩn dụ
………………
……………
Nhan đề: Cuộc chia tay của những con búp bê
Làm việc theo nhóm đôi để nêu ý nghĩa ẩn dụ trong nhan đề văn bản. Sau đó ghi nhận xét vào sơ đồ dưới đây:
? Tại sao truyện lại mang tên “Cuộc chia tay của những con búp bê”.Tên truyện có liên quan gì đến ý nghĩa của truyện? Búp bê có chia tay thật không?*
Búp bê: đồ chơi của tuổi thơ  Sự ngộ nghĩnh, vô tư
Giàu sức gợi, để lại ấn tượng trong lòng bạn đọc, buộc người đọc phải theo dõi câu chuyện.
Cuộc chia tay của những con búp bê  Gợi tình huống đau lòng: Cuộc chia tay của 2 anh em Thành – Thủy
 Khẳng định đây là cuộc chia tay không đáng có
 Hồi chuông cảnh tỉnh người lớn: Hãy biết sống có trách nhiệm hơn và hãy dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em.
Nhan đề
1.Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện:

Bố và mẹ li hôn.
Nguyên nhân nào xảy ra câu chuyện trên?

IIII. Đọc hiểu văn bản
* Tình cảm của hai anh em:
2. Tình cảm giữa hai anh em Thành và Thủy

Em hãy tìm các chi tiết trong truyện cho thấy tình cảm của 2 hai anh em Thành và Thủy và nêu nhận xét về tình cảm của 2 anh em.
* Tình cảm của hai anh em:
Rất thân thiết, thương yêu, chia sẻ và quan tâm tới nhau.
 Tình cảm đằm thắm, trong trẻo

* Cuộc chia tay của 2 anh em

Tìm và gạch chân dưới những từ ngữ miêu tả tâm trạng của Thủy và Thành khi phải chia tay nhau
Tâm trạng.

Em có nhận xét gì về biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng? Cảm nhận của em về Thành và Thuỷ.
 NT: Sử dụng từ láy, phép so sánh
 Miêu tả tinh tế tâm trạng bàng hoàng, đau đớn, buồn sợ, lo lắng trước nỗi đau chia xa của 2 anh em.
* Cuộc chia tay của 2 anh em

=> Tâm trạng của hai anh em buồn bã, đau đớn, khổ sở và bất lực.
- Quá trình chia đồ chơi:
Làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn, trình bày ngắn gọn quá trình chia đồ chơi ?
- Quá trình chia đồ chơi:
- Quá trình chia đồ chơi:
 Miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế phù hợp với tính cách và lứa tuổi
 Tình cảm anh em bền chặt không gì có thể chia rẽ. Thuỷ là một em gái giàu lòng vị tha.

3. Những tấm lòng thông cảm

Hoàn thiện phiếu bài tập sau trong 5 phút. Sau đó, trình bày trong 2 phút
Chi tiết nào trong cuộc chia tay với lớp học và cô giáo khiến em xúc động nhất? Vì sao?
Cùng chia sẻ!!!
- Cuộc chia tay đầy xúc động , bất ngời khi Thuỷ báo sẽ không đi học nữa do nhà bà ngoại xa trường quá
 Một em bé đến độ tuổi học hành lại không được đi học.
 Gợi sự cảm thông, xót thương của cô giáo và các bạn cho hoàn cảnh bất hạnh của Thủy

QUYỀN CỦA TRẺ EM
Điều 12. Quyền sống
Điều 13. Quyền được khai sinh và có quốc tịch
Điều 14. Quyền được chăm sóc sức khỏe
Điều 15. Quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng
Điều 16. Quyền được giáo dục, học tập và phát triển năng khiếu
Điều 17. Quyền vui chơi, giải trí
Điều 18. Quyền giữ gìn, phát huy bản sắc
Điều 19. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo
Điều 20. Quyền về tài sản
Điều 21. Quyền bí mật đời sống riêng tư
Điều 22. Quyền được sống chung với cha, mẹ
Điều 23. Quyền được đoàn tụ, liên hệ và tiếp xúc với cha, mẹ
Điều 24. Quyền được chăm sóc thay thế và nhận làm con nuôi
Điều 25. Quyền được bảo vệ để không bị xâm hại tình dục
Điều 26. Quyền được bảo vệ để không bị bóc lột sức lao động
Điều 27. Quyền được bảo vệ để không bị bạo lực, bỏ rơi, bỏ mặc
Điều 28. Quyền được bảo vệ để không bị mua bán
Điều 29. Quyền được bảo vệ khỏi chất ma túy
Điều 30. Quyền được bảo vệ trong tố tụng và xử lý vi phạm hành chính
Điều 31. Quyền được bảo vệ khi gặp thiên tai, thảm họa, ô nhiễm môi trường, xung đột vũ trang
Điều 32. Quyền được bảo đảm an sinh xã hội
Điều 33. Quyền được tiếp cận thông tin và tham gia hoạt động xã hội
Điều 34. Quyền được bày tỏ ý kiến và hội họp
Khi dắt Thuỷ ra cổng trường tâm trạng của Thành như thế nào? Tại sao?
- Thành: Kinh ngạc, thấy mọi người vẫn bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật
Lí do:
+ Khi mọi vật  vẫn bình thường >< Hai anh em phải chịu đựng nỗi mất mát.
+ Khi mọi người bình thường >< Tâm hồn 2 anh em nổi giông bão, đất trời sụp đổ
 Đối lập giữa nội tâm và ngoại cảnh
 Làm tăng thêm nỗi đau xót, tâm trạng thất vọng, bơ vơ, lạc lõng của Thành.

? Trong đoạn cuối truyện lại cuộc chia tay đột ngột ở nhà có một chi tiết kể lại hành động bất ngờ của Thuỷ. Đó là chi tiết nào?
“Bỗng em tụt xuống chạy về phía tôi tay ôm con búp bê. Em đi nhanh về phía giường đặt tay con Em Nhỏ quàng tay con Vệ Sĩ là một chi tiết cảm động.
Thuỷ là một em gái giàu lòng nhân hậu, thương anh sâu sắc. Thà mình bị chia lìa chứ không muốn để hai con búp bê phải chia ly.
Hai con búp bê cũng giống như anh em Thành và Thuỷ, nào có lỗi gì mà bắt chúng phải xa nhau.
Cảnh Thuỷ đặt con Em nhỏ quàng tay vào vai con Vệ sỹ mong muốn tình anh em mãi bền chặt.
Qua đó cho em thấy Thủy là một người em gái có tấm lòng như thế nào?
 
4/ Ý nghĩa giáo dục
- Là câu chuyện của những đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha mẹ phải suy nghĩ. Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình. Mỗi người cần phải biết giữ gìn gia đình hạnh phúc.
? Qua câu chuyện này, em rút ra ý nghĩa gì?
Gia đình là tổ ấm giáo dục trẻ thành người có ích cho xã hội, phát triển nhân cách của trẻ có ảnh hưởng giáo dục của gia đình và xã hội.
? Giáo dục trong gia đình có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ ra sao ?
Nghệ thuật
- Xây dựng tình huống tâm lí.
- Lựa chọn ngôi thứ nhất.
- Khắc hoạ hình tượng nhân vật trẻ nhỏ, qua đó gợi suy nghĩ về sự lựa chọn, ứng xử của những người làm cha mẹ.
- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc
Nội dung
Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người nên bảo vệ và giữ gìn
=>Ghi nhớ / 27

III. Tổng kết
Kể những câu ca
dao, tục ngữ nói về tình cảm anh, chị em trong gia đình mà em biết.
Chị ngã, em nâng.
2. Anh em trên kính dưới nhường
Là nhà có phúc mọi đường yên vui.
3. Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
4. Em thuận anh hoà là nhà có phúc.
………….

IV. Luyện tập
AI NHANH HƠN?
GV đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm
HS nào giơ tay trước và trả lời đúng sẽ được cộng điểm
Trả lời sai nhường quyền cho bạn khác
Thành
Thủy
Những con búp bê
Hai anh em
Nhân vật chính trọng truyện ngắn “ Cuộc chia tay của những con búp bê” là ai ?
Ngôi thứ nhất
Ngôi thứ hai
Ngôi thứ ba
Ngôi thứ tư
Truyện được kể bằng ngôi thứ mấy?
A
Tự sự
B
Miêu tả
C
Nghị luận
D
Biểu cảm
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?
Câu nào dưới đây nói về hoàn cảnh gia đình của hai nhân vật chính trong truyện?
Bố mẹ của 2 bạn sống không hòa thuận và phải chia tay nhau, mỗi bạn phải theo một người.
Gia đình hai bạn nhỏ rất giàu nhưng bố mẹ không có thời gian quan tâm đến hai bạn.
Gia đình của hai bạn nhỏ rất nghèo nhưng mọi người trong gia đình luôn yêu thương, chăm sóc cho nhau.
Hai bạn nhỏ mồ côi cha mẹ từ rất sớm, phải sống chung với bà ngoại trong một làng quê nghèo.
A
B
D
C
Tại sao lại có cuộc chia tay giữa hai anh em?
Vì cha mẹ chúng đi công tác xa
Vì cha mẹ chúng chia tay
Vì 2 anh em không yêu thương nhau
Vì 2 anh em được nghỉ học
A
Cuộc chia tay của người cha và người mẹ.
B
Cuộc chia tay của hai con búp bê.
C
Cuộc chia tay của Thủy với bạn bè và cô giáo.
D
Cuộc chia tay của hai anh em.
Trong những sự việc sau, sự việc nào không được kể lại trong văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê?
Cả 3 ý trên
Hai anh em nhường đồ chơi cho nhau
Chiều nào Thành cũng
đón em, 2 anh em vừa đi vừa trò chuyện
Thủy vá áo cho anh
Chi tiết nào thể hiện tình cảm yêu thương, gắn bó tha thiết giữa hai anh em Thành và Thủy?
Vì Thủy muốn lấy cả 2 con.
Vì Thủy thấy Thành chia không đều.
Vì Thủy muốn nhường cả 2 con cho Thành.
Vì Thủy không muốn hai con búp bê phải xa nhau.
Trong văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê, vì sao Thủy lại giận dữ khi Thành chia búp bê?
A
B
D
C
Trong văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê, vì sao cô Tâm "tái mặt, nước mắt giàn dụa"?
Vì bố mẹ Thủy bỏ nhau, Thủy phải xa lớp học.
Vì Thủy đến chào lớp và chia tay với cô.
Vì Thủy không nhận quà của cô và nói rằng em sẽ phải thôi học.
Vì các bạn Thủy khóc mỗi lúc một to khi chia tay Thủy.
Xa người anh thân thiết
Xa ngôi nhà tuổi thơ
Không được tiếp tục đi học
Tất cả các ý trên
Nỗi bất hạnh của Thủy trong câu truyện là gì ?
A
B
D
C
Kết thúc truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê”, cuộc chia tay nào đã không xảy ra?
Cuộc chia tay giữa người cha và người mẹ.
Cuộc chia tay giữa bé Thủy với cô giáo và bạn bè.
Cuộc chia tay giữa hai anh em.
Cuộc chia tay giữa hai con búp bê Em Nhỏ và Vệ Sĩ.
Phê phán những bậc cha mẹ thiếu trách nhiệm
với con cái
Khẳng định tình cảm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng, các bậc cha mẹ phải trân
trọng và giữ gìn hạnh phúc gia đình
Ca ngợi tình cảm trong sáng của 2 anh em
Thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với những đứa trẻ không may rơi vào cảnh gia đình
chia li
Đáp
án
Qua văn bản, tác giả muốn gửi thông điệp gì đến mọi người?
Hãy truyền tải thông điệp đó bằng cách tuyên truyền về chủ đề “Tổ ấm gia đình” với người thân, bạn bè,hàng xóm.
Bài tập vận dụng
Sưu tầm các văn bản (thơ ca, truyện) viết về tình cảm gia đình, quyền trẻ em
Tìm tòi, mở rộng
Viết 1 cái kết khác cho câu chuyện

Hướng dẫn học và chuẩn bị bài
1. Bài vừa học:
- Nắm nội dung, nghệ thuật
- Kể những câu ca dao, tục ngữ nói về tình cảm anh, chị em trong gia đình mà em biết.
2. Chuẩn bị: “Liên kết trong văn bản và Bố cục trong vb”
Đọc mục I, II và trả lời câu hỏi.
Tính liên kết của văn bản là gì ? Bố cục văn bản có mấy phần?
Xem luyện tập