KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Đề tài của truyện ngắn “Tôi đi học” là:
Ngày khai trường
Mùa thu tựu trường
Trường Mĩ Lí
Kỷ niệm sâu sắc về ngày tựu trường đầu
tiên của “Tôi”
D
B
C
A
S
S
Đ
s
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
D
C
A
Bút kí
Tiểu thuyết
Truyện ngắn trữ tình
Tuỳ bút
“Tôi đi học” của Thanh Tịnh được viết theo thể loại nào ?
B
Câu 3: Sắp xếp các cung bậc tâm trạng của bé Hồng khi trò chuyện với bà cô:
Cúi đầu không đáp; cười dài trong tiếng khóc; cổ
họng nghẹn ứ; im lặng cúi đầu xuống đất.
D
B
C
A
S
S
Đ
s

?Tại sao nói: "Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng" ?
-> Vì ông viết nhiều về phụ nữ và nhi đồng, dành cho họ sự yêu thương trân trọng; hiểu thấu được những nỗi cay đắng khổ đau mà họ đã gánh chịu và thấy được những phẩm chất tốt đẹp cao quý của họ.
? So sánh đặc điểm giống và khác nhau của giữa văn bản “Tôi đi học và Trong lòng mẹ”
? So sánh đặc điểm giống và khác nhau của giữa văn bản “Tôi đi học và Trong lòng mẹ”
+ ĐÒu lµ v¨n tù sù, lµ truyÖn kÝ hiÖn ®¹i
+ S¸ng t¸c vµo thêi k× 1930, 1945 (trước CMT8)
+ ĐÒ tµi vÒ con ng­ời vµ hiện thực cuéc sèng
+ Chan chøa tinh thÇn nh©n ®¹o, ca ngợi nh÷ng phÈm chÊt ®Ñp, cao quÝ cña con người; Tè c¸o nh÷ng g× tµn ¸c, xÊu xa
+ Ngôn ngữ gi¶n dÞ, bút pháp chân thực
Thể loại: Truyện
Thể loại: Kí
Nghệ thuật dùng Nghệ thuật dùng
Đề tài, con người cụ thể (đối tượng)
Tác giả-người tham gia
II.C. TÍNH THỐNG NHẤT
VỀ CHỦ ĐỀ
CỦA VĂN BẢN
Chủ đề của văn bản
*Van b?n: Tụi di h?c
Đề tài của văn bản (đối tượng)
V?n d? chớnh c?a van b?n (N?i dung)
Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.
Nh?ng c?m xỳc h?i h?p, b? ng?.
Nh?ng k? ni?m dó theo su?t cu?c d?i.
K? ni?m sõu s?c ng�y d?u tiờn di h?c.
Tác giả đã nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu của mình ? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì trong lòng tác giả?
Qua sơ đồ trên em hiểu thế nào là chủ đề của văn bản?
Ch? d? c?a van b?n
" Tụi di h?c".
Hãy phát biểu chủ đề của văn bản “ Tôi đi học”?
C. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
Chủ đề của văn bản là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.
1. CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN:
2. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
2. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
1)Căn cứ vào đâu em biết được văn bản "Tôi đi học" nói lên những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên?
Tôi đi học cho phép dự đoán VB nói về chuyện tôi đi học
+ Đó là kỉ niệm về buổi đi học của "Tôi" nên đại từ "Tôi" và các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học được lặp lại nhiều lần
+ Các câu đều nhắc đến kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên trong đời
- Hôm nay tôi đi học
- Hằng năm cứ vào cuối thu lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
- Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy
- Hai quyển vở mới trên tay tôi....
- Tôi bặm ghì thật chặt...
- Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn, vừa oai nghiêm
- Khi ông đốc đọc tên từng người, tôi cảm thấy quả tim tôi ngừng đập quên cả mẹ tôi đứng sau tôi
- Khi rời bàn tay mẹ xếp hàng trong thời thơ ấu tôi chưa lần nào thấy xa mẹ như lần này.
- Khi ngồi trong lớp học: Tôi vòng tay lên chăm chỉ nhìn thấy viết và lẩm nhẩm học vần: Tôi đi học...
2. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
2a)Văn bản “Tôi đi học” tập trung hồi tưởng lại tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên, hãy tìm các chi tiết chứng tỏ tâm trạng đó in sâu trong lòng tôi suốt cuộc đời?
2b) Tìm các từ ngữ, chi tiết nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngõ của nhân vật tôi khi cùng mẹ đến trường, khi cùng các bạn vào lớp?
+ Hằng năm cứ vào cuối thu... lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
+ Tôi quên thế nào được cái cảm giác trong sáng ấy nẩy nở...
* Trên đường đến trường
+ Cảm nhận: Con đường bỗng thấy lạ, cảnh vật chung quanh thay đổi
+ Thay đổi về hành vi: Không còn lội qua sông thả diều mà đi học, cố làm như 1 cậu học trò thực sự...
* Trên sân trường:
+ Cảm nhận về ngôi trường vừa cao ráo, vừa oai nghiêm như cái đình làng, đâm ra lo sợ vẩn vơ.
+ Bỡ ngỡ, lúng túng khi xếp hàng vào lớp đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn 1 nửa, muốn bay nhưng còn ngập ngừng e sợ, khóc nức nở, cảm thấy xa mẹ
* Trong lớp học:
Từ lớp học, người bạn, cùng bàn không hề cảm thấy xa lạ chút nào.
-> Các chi tiết, các phương tiện ngôn từ trong văn bản đều tập trung khắc hoạ cảm giác trong trẻo, thiết tha dịu dàng về những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường đầu tiên ở nhân vật tôi.
1.Trên đường
Con đường thay đổi
Hành vi trưởng
thành hơn
2. Sân trường
Ngôi trường xinh
xắn oai nghiêm hơn
- Sợ hãi vẩn vơ
3. Lớp
Thấy xa mẹ,
Nhớ nhà và
lạm nhận..
Tô đậm cảm giác trong sáng mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân
vật “Tôi” trong ngày tựu trường đầu tiên=> CHỦ ĐỀ
NHAN ĐỀ
Tôi đi học
TỪ NGỮ
Then chốt
Lặp lại
CÂU
Các câu đều nhắc
đến kỷ niệm của buổi
tựu trường đầu tiên
BỐ CỤC
(Quan hệ giữa các phần
Thời gian , không gian )
* Để văn bản có tính thống nhất về chủ đề: Văn bản cần thống nhất về nội dung và hình thức

Về nội dung, văn bản cần phải xác định đề tài: (đối tượng phản ánh), đề tài đó phải xuyên suốt cả văn bản.

- Về cấu trúc – hình thức: tính thống nhất về chủ đề văn bản được thể hiện qua nhan đề, sự sắp xếp các phần mục, tính thống nhất của các đơn vị ngôn ngữ trong văn bản, các từ then chốt được lặp đi lặp lại.
Là sự nhất quán về ý đồ, ý kiến, cảm xúc của người viết được thể hiện ở:
Hình thức: Nhan ®Ò
- Nội dung:
+ Quan hÖ gi÷a c¸c phÇn trong v¨n b¶n
+ C¸c tõ ng÷ then chèt lÆp l¹i.
- Đối tượng: xoay quanh nhân vật


2. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
1. Chủ đề của văn bản
*Ghi nhớ: Sgk/12
- Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.
- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi : chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
- Tính thống nhất về chủ đề được thể hiện:
+ Nhan đề
+ Quan hệ giữa các phần trong văn bản
+ Các từ ngữ then chốt lặp lại.
Bài tập 1: Phân tích tính thống nhất về chủ đề của văn bản sau theo những yêu cầu bên dưới:
Văn bản: RỪNG CỌ QUÊ TÔI
Toàn bộ đều tập trung thể hiện chủ đề đã xác định, không lạc sang chủ đề khác (Đảm bảo tính thống nhất của vb)
Chủ đề được thể hiện
- Nhan đề của Vb: Rừng cọ quê tôi
- Mối quan hệ giữa các phần văn bản:
+ Mở bài: Giơí thiệu khái quát rừng cọ
+ Thân bài :
- M tả vẻ đẹp rừng cọ
- Sự gắn bó của con người với rừng cọ.
+ Kết bài: Khẳng định tình cảm của người dân sông thao với rừng cọ.
- Từ ngữ quan trọng được lặp lại: Viết về rừng cọ quê tôi -> Tôi, cọ được nhắc lại nhiều lần lần (rừng cọ, lá cọ, thân cọ, làn cọ, nón cọ )
Chủ đề của Vb: Vẻ đẹp của rừng cọ và sự gắn bó sâu nặng của người dân sông thao đối với rừng cọ.
- Đối tượng Vb: Rừng cọ quê tôi
- Vấn đề chính: Sự gắn bó của người dân sông thao với rừng cọ
Thứ tự trình bày: Miêu tả rừng cọ trước
-> Sự gắn bó của người dân Sông Thao với rừng cọ.
- Đó là 1 trình tự hợp lí, không thay đổi được (Phải biết rừng cọ ntn mới thấy được sự gắn bó đó)
2. Bài 2/14
Các ý: b,d nên bỏ. Vì không tập trung làm sáng tỏ luận điểm cần chứng minh
3. Bài 3/14
+ Có các ý lạc chủ đề : c, g
+ Còn nhiều ý hợp với chủ đề nhưng so cách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề (b,e) cần phải sửa lại
a, Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại náo nức, rộn rã...
b, Cảm thấy con đường thường “đi lại lắm lần”, tự nhiên cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi.
c, Muốn thử sức mang sách vở như một cậu học trò thực sự.
d, Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều biến đổi
e, Cảm thấy gần gũi thân thương với lớp
học, với những người bạn mới
4. Củng cố, VẬN DỤNG
HAI CON DÊ
(1) Hai con dê cùng qua một chiếc cầu hẹp. (2)Dê Đen đi đằng này lại, Dê Trắng đi đằng kia sang, không con nào chịu nhường con nào. (3)Chúng húc nhau. (4)Cả hai đều rơi tõm xuống suối.
- Đối tượng
- Vấn đề chính
- Chủ đề văn bản
C. TÍNH THỐNG NHẤT
VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
? Chủ đề của văn bản:
HAI CON DÊ
(1) Hai con dê cùng qua một chiếc cầu hẹp. (2)Dê Đen đi đằng này lại, Dê Trắng đi đằng kia sang, không con nào chịu nhường con nào. (3)Chúng húc nhau. (4)Cả hai đều rơi tõm xuống suối.
-Đối tượng: Hai con dê
-Vấn đề chính: Hai con dê không biết nhường nhịn dẫn đến kết cục không mong muốn.
Chủ đề văn bản: sự nhường nhịn, cùng biết nhún nhường nhau để cả hai cùng đạt được mục đích của mình.

Tập làm văn
C. TÍNH THỐNG NHẤT
VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
1. Chủ đề của văn bản
=>Chủ đề: Bài học về sự nhường nhịn nhau để đôi bên cùng có lợi
HAI CON DÊ
(1) Hai con dê cùng qua một chiếc cầu hẹp. (2)Dê Đen đi đằng này lại, Dê Trắng đi đằng kia sang, không con nào chịu nhường con nào. (3)Chúng húc nhau. (4)Cả hai đều rơi tõm xuống suối.

C. TÍNH THỐNG NHẤT
VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
1. Chủ đề của văn bản
2. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Văn bản có tính thống nhất về chủ đề như thế nào?
Nhan đề
Từ ngữ then chốt lặp lại
Các câu đều nhắc đến đối tượng và sự việc chính
Các phần
(1) Mở đoạn: Giới thiệu sự việc
(2), (3) Thân đoạn: Diễn biến củasự việc
(4) Kết đoạn: Kết cục
BT vận dụng: Viết một đoạn văn ngắn (100-150 từ) với chủ đề “Ngày tựu trường đáng nhớ”.
Cảm nghĩ của em về ngày đầu tiên đi học.

Em còn nhớ đó là một buổi sáng mùa thu thật đẹp. Bầu trời trong xanh, gió nhè nhẹ thổi cuốn theo vài chiếc lá vàng rơi.Ngồi sau lưng mẹ, em thấy lòng mình lâng lâng một cảm xúc thật khó tả.Vừa háo hức, vừa e sợ, em tự trấn an mình bằng cách khe khẽ hát một khúc nhạc vui và nheo mắt cười vu vơ “Ngày đầu tiên đi học, mẹ đưa em đến trường,…”. Chẳng mấy chốc hai mẹ con đã tới trường. Ngôi trường thật lớn và rất đông người. Tự nhiên chân em không muốn bước tiếp, em thấy ai cũng xa lạ. Chỉ đến khi cô giáo đến bên em dịu dàng vỗ về và đưa em vào lớp thì em mới bớt lo sợ và hồi hộp. Khi ngồi yên vào chỗ của mình, em đưa mắt nhìn xung quanh và chợt nhận ra các bạn cũng giống như em thôi, đều là học sinh lớp 1. Nghĩ thế em thấy tự tin và bắt đầu lấy vở ra học bài học đầu tiên trong cuộc đời mình.


- Đoạn văn diễn đạt được chủ đề, thể hiện được cảm xúc;
- Chú ý dùng dấu câu kết thúc ý, đoạn;
- Còn vài chỗ cần đảm bảo tính liên kết, mạch lạc;
- Thừa từ yêu cầu
- Bài cũ:
+Lên Nhóm Ngữ văn chép lại nội dung bài học: Tôi đi học, Trong lòng mẹ, Tính thống nhất về chủ đề VB.
+ Nắm lại nội dung bài chủ đề
+ Em hãy viết một đoạn văn ( khoảng 100-150 từ) với chủ đề:
1/ “Ngày tựu trường đáng nhớ”
2/ “Cảm nghĩ của em về tình mẹ”
- Bài mới: Lên Nhóm Ngữ văn xem để soạn:
- Tiếng Việt: Trường từ vựng
- Tập làm văn: Bố cục của văn bản
- Văn bản: Tức nước vỡ bỡ