Tuần 3: Tiết 8 – 9
Văn bản:
UY - LÍT- XƠ TRỞ VỀ
THÀNH ATHENS –HYLAP CỔ ĐẠI
những cung điện nguy nga
SÂN KHẤU LỚN NGOÀI TRỜI
VƯỜN TREO BA BY LON
CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC CỔ
Hải cảng Pirê
Tri?t gia Hylap socrates
469 - 399 TCN
Triết gia Hylap Plato
428 - 347 TCN
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. TÁC GIẢ HÔ ME RƠ :

TÁC GIẢ HÔ ME RƠ
- Sống khoảng thế kỷ thứ 8 TCN.
Là nghệ sĩ dân gian thiên tài ,
Nghệ sĩ mù làm nghề hát rong

Tác phẩm : Iliat và Ô đi xê
( Tập hợp từ những thần thoại và truyền thuyết Hi Lạp )
Người con của dòng sông Mêlet.
Thầy giáo của đất nưước Hi Lạp Cha đẻ của thơ ca Hi Lạp
Thiên tài nghệ thuật của Hô -me –rơ là lò nung mà qua đó những lớp quặng còn thô của truyền thuyết dân gian ,của những câu hát đư­îc nấu chảy thành những thỏi vàng nguyên chất .
HÔ ME RƠ KỂ CHUYỆN Ở CÁC THÀNH BANG
HÔ ME RƠ KỂ CHUYỆN Ở CÁC THÀNH BANG
2. SỬ THI Ô-ĐI-XÊ
a. Nguồn gốc, đề tài
Bắt nguồn từ truyền thuyết về cuộc chiến tranh thành Tơ roa
Iliat kể về cuộc chiến tranh thành Tơ-roa trong 10 năm đặc biệt là 50 ngày cuối cùng
Ô đi xê là sự tiếp nối, sau khi hạ thành quân Hi lạp lên đư­ờng trở về. Hành trình kéo dài 10 năm với bao gian nan ,thử thách
b. TÓM TẮT :
Gồm : 12.110 câu thơ, chia 24 khúc ca
Tóm tắt : SGK –trang 47 .
Tác phẩm kể về hành trình suốt hai mươi năm xa cách quê hương của Uy-lit-xơ. (10 năm đánh thành Tơ-roa và 10 năm trôi dạt lênh đênh). Cuối cùng Uy-lit-xơ đã được trở về quê hương. Và chàng lại đối mặt với một nguy hiểm mới. Đó là bọn cầu hôn xảo quyệt, hung hãn đang rắp tâm chiếm đoạt tài sản gia đình. Uy-lit-xơ đã cùng con trai và gia nhân lập mưu trừng trị bọn chúng. Chàng vượt qua thử thách của người vợ kiên trinh, chung thủy – nàng Pê-nê-lốp. Gia đình đoàn tụ. Cuộc sống mới bắt đầu trên xứ sở I-tác, quê hương yêu dấu của Uy-lit-xơ.

Chủ đề : + Chinh phục thiên nhiên
+ Đấu tranh bảo vệ hạnh phúc gia đình .
MƯU CON NGỰA GỖ CỦA UY LI XƠ
3. Văn bản (đoạn trích)

a. Vị trí và nội dung đoạn trích
- Thuộc khúc ca thứ XXIII.
- Nội dung: Đoạn trích kể lại cảnh gặp gỡ, đoàn tụ giữa hai vợ chồng Uy-lit-xơ sau hai mươi năm xa cách.
b. Bố cục: Có thể chia hai đoạn:
- P1: Từ đầu đến "người kém gan dạ": Cuộc đối thoại giữa các nhân vật: Pê-nê-lốp, nhủ mẫu Ơ-ri-clê, và Tê-lê-mác
- P2: Còn lại: Cuộc đối thoại giữa Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ.
II. Đọc - hiểu văn bản :
1. Nhân vật Pênêlôp
Nàng bị 108 bọn cầu hôn thúc bách tái giá, buộc phải ra điều kiện thi bắn cung để đối phó với chúng.
Chờ đợi chồng 20 năm đằng đẵng.
a. Hoàn cảnh
b. Tâm trạng Pênêlốp khi nhũ mẫu báo tin
+ Thời gian đã 20 năm, chàng đã chết
+ Chuyển sang thần bí hóa câu chuyện “đây là 1 vị thần đã giết bọn cầu hôn danh tiếng, một vị thần bất bình vì sự láo xược bất kham và những hành động nhuốc nhơ của chúng
- Khi nhũ mẫu báo tin, Pê nê lốp không tin Uy-lít –xơ trở về
Sự lí giải của lí trí để trấn an nhũ mẫu, cũng là để tự trấn an mình.
- Khi nhũ mẫu đưa bằng chứng
Vết sẹo ở chân  Pê-nê-lốp “thận trọng”, cùng nhũ mẫu xuống nhà
Tâm trạng:
>< vừa hi vọng, vừa sợ thất vọng, nàng xuống nhà cùng nhủ mẫu
- Pê-nê-lốp xuống nhà, đối diện với Uy-lít-xơ lần thứ nhất:
+ Nàng "rất đỗi phân vân", "không biết nên đứng xa hay nên lại gần mà ôm lấy đầu, cầm lấy tay người mà hôn".

+ Nàng bàng hoàng xúc động: "Ngồi lặng thinh trên ghế hồi lâu, lòng sửng sốt, khi thì đăm đăm âu yếm nhìn chồng, khi lại không nhận ra chồng trong bộ quần áo rách mướp".
 
=>Pê-nê-lốp vốn là người thận trọng, trọng danh dự.
- Kinh ngạc quá đỗi, đến mức không nói nên lời.
Tin chắc cha mẹ sẽ nhận ra nhau dễ dàng vì cha mẹ có những dấu hiệu riêng.


 
 Pê-nê-lốp là một người trí tuệ, thông minh, tỉnh táo, thận trọng, biết kìm nén tình cảm và thủy chung.
c. Trước tác động của con trai
d. Đối diện với Uy-lit-xơ lần thứ hai
Khi chàng mới xuất hiện: Pê-nê-lốp vẫn giữ thái độ dè dặt, lạnh lùng có phần xa cách vì vẫn còn nghi ngờ về sự trở về của chàng.
- Tâm trạng và cách xử trí của Pê-nê-lốp trước những lời trách móc của Uy-lít-xơ:
+ Thận trọng, tỉnh táo.
+ Khéo léo đưa ra thử thách về bí mật của chiếc giường cưới một cách như là tình cờ, rất tự nhiên, hợp lí.
 Mục đích: Xác định rõ chân tướng của vị khách
Tóm lại:
- Pê-nê-lốp là người có trí tuệ thông minh, khôn ngoan, bình tĩnh, biết kìm nén tình cảm của mình. Nàng rất thận trọng, kiên quyết, giàu tình cảm.
- Hô-me-rơ miêu tả tâm lí nhân vật thông qua miêu tả dáng điệu, cử chỉ, ứng xử, xây dựng những đối thoại giữa các nhân vật.

 
- Khi Uy-li-xơ nói ra điều bí mật về chiếc giường:
+ Pê-nê-lốp bủn rủn cả chân tay.
+ Chạy lại, nước mắt chan hoà…
+ Ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng…(tr51)
-> Từ ngữ biểu cảm cao diễn tả chính xác tâm trạng của Pê-nê-lốp. Sự cứng rắn thận trọng đã nhường chỗ cho niềm vui sướng đến tột cùng.

2. Nhân vật Uy-lít-xơ:
a. Khi xuất hiện lần thứ nhất:
- Dáng vẻ bên ngoài:
+ Uy lít xơ ngồi tự vào một cái cột cao, mắt nhìn xuống đất, quần áo rách mướp. (tr49)
Thái độ, hành động của Uy- lít -xơ khi đối thoại với con trai Tê-lê-mác:
+ Uy –lít – xơ cao quý và nhẫn nại mỉm cười.
+ Khuyên Tê-lê-mác không nên trách mẹ: “Đừng làm rầy mẹ, mẹ còn muốn thử thách cha ở tại nhà này”.
+ Cùng Tê-lê-mác xử trí xác bọn cầu hôn (tr49)
-> Sự khôn ngoan, tài trí của Uy-lít-xơ
b. Khi xuất hiện lần thứ hai:
Dáng vẻ bên ngoài: “trông người đẹp như một vị thần”
Chàng buông lời giận dỗi, trách móc đối với Pê-nê-lốp: “…trái tim trong ngực nàng kia là sắt”(tr 50).
- Phản ứng của Uy-lít-xơ khi nghe Pê-nê-lốp sai nhũ mẫu dịch chuyển chiếc giường cưới:
+ Giật mình, chột dạ, sợ Pê-nê-lốp đã thay lòng đổi dạ nếu như chiếc giường đã bị dịch chuyển.
+ Nói rõ bí mật của chiếc giường (tr50-51)
 giải đáp thử thách của Pê-nê-lốp và chứng tỏ lòng chung thủy của mình
- Chàng hạnh phúc tột đỉnh "Ôm lấy người vợ xiết bao thân yêu, người bạn đời chung thủy của mình mà khóc dầm dề ". Đó là nước mắt của niềm vui và hạnh phúc.(tr51)

 

 Uy-lít-xơ bình tĩnh và kiên nhẫn. Chàng cảm động trước người vợ thuỷ chung và đã thông minh giải đúng mật mã của vợ  Uy-li-xơ là người bộc lộ hai lí tưởng: trí tuệ sắc sảo, khôn ngoan, dũng cảm và tình yêu mãnh liệt.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Miêu tả tâm lí nhân vật một cách chi tiết, cụ thể, lối so sánh có đuôi dài rất sinh động, giàu hình ảnh mang đặc trưng của sử thi.
- Ngôn ngữ trong sáng, hào hùng, giọng điệu kể chuyện chậm rãi, tha thiết.
2. Ý nghĩa văn bản
Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp; ca ngợi sức mạnh kì diệu của trí tuệ Hi lạp cổ đại và khát vọng đấu tranh bảo vệ hạnh phúc gia đình.