8
1930
-
1945
Tiết 7-8
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Ngô Tất Tố
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả: ( Chú thích* sgk/t31)
- Ngô Tất Tố (1893 - 1954).
- Quê: Đông Anh, Hà Nội.
- Xuất thân là một nhà nho gốc nông dân.
- Ông là một nhà văn hiện thực xuất sắc trước năm 1945, một nhà báo nổi tiếng, và là một học giả uyên bác trên nhiều lĩnh vực.
I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ: đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” trích trong chương XVIII của tác phẩm “ Tắt đèn”.
b. Thể loại: Tiểu thuyết
I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ: đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” trích trong chương XVIII của tác phẩm “Tắt đèn”.
b. Thể loại: Tiểu thuyết
c. Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “có ngon miệng hay không”: chị Dậu ân cần chăm sóc người chồng ốm yếu.
- Phần 2: Còn lại: Cảnh chị Dậu phản kháng

Tóm tắt đoạn trích
B� lóo h�ng xúm ỏi ng?i cho ho�n c?nh c?a ch? D?u, b� cho bỏt g?o n?u chỏo. Chị Dậu bưng bát cháo đến bên chồng "Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột". Anh Dậu mới kề bát cháo đến miệng thỡ cai lệ và người nhà lí trưởng ập đến thúc sưu. Chị Dậu từ tốn van xin khất số tiền sưu còn thiếu. Cai lệ quát mắng chị sa s? nhưng chị vẫn cố chịu nhẫn nhục van xin. Cai lệ không nghe lời van xin của chị Dậu, hắn đánh chị và sấn đến trói anh Dậu. Chị Dậu liều cự lại đánh tên cai lệ và người nhà lí trưởng với cơn giận không nguôi "Thà ngồi tù. dể cho chúng làm tinh làm tội mãi thế, tôi không chịu được."
II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Tình thế nhà chị Dậu:
-Bối cảnh :
-Gia cảnh:
Làng vào vụ thuế căng thẳng gay gắt nhất.
+ Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh.
+ Phải bán con, bán chó, bán khoai nhưng vẫn không đủ tiền nộp thuế.
+ Anh Dậu bị đánh gần chết và bị trả về.
+ Nhà không có gì để ăn bà hàng xóm thương tình cho bát cháo.
Tình thế rất thê thảm, đáng thương, nguy cấp.
II. Đọc -hiểu văn bản:
2. Nhân vật Cai Lệ và người nhà Lý trưởng:
CAI LỆ
Chức danh
Bản chất
tính cách
Ngôn ngữ
Hành động
Dụng cụ
Ngoại hình
a. Nhân vật Cai Lệ
Chức danh:
Ngoại hình:
Dụng cụ:.
Ngôn ngữ:
Là tên chỉ huy tốp lính lệ ở nông thôn trước Cách mạng, chuyên bắt người thiếu thuế.
gầy như một anh chàng nghiện.
roi song, tay thước, dây thừng
hách dịch, dọa nạt, liên tục mắng chửi
Hành động:
- Sầm sập tiến vào
- Thét bằng giọng khàn khàn
- Trợn mắt giọng hằm hè
- Giật cái thừng chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
- Bịch vào ngực chị Dậu
- Trói anh Dậu
- Tát vào mặt chị Dậu
- Nhảy vào cạnh anh Dậu
- Ngã chỏng quèo trên mặt đất miệng lảm nhảm
Kẻ hống hách thô bạo không có nhân tính
b. Người nhà Lý trưởng:
- Thái độ: mỉa mai
Hành động: chửi mắng nhưng không dám hành hạ người
ốm nặng
- Ngôn ngữ: lóng ngóng
Là công cụ sai khiến nhưng không hoàn toàn mất
hết nhân tính
* Nghệ thuật:
- Khắc họa nhân vật sinh động thông qua ngoại hình, hành động, ngôn ngữ.
- Dùng nhiều động từ, từ láy để gợi hình.
=> Tóm lại: Cai Lệ và người nhà Lý trưởng là đại diện cho tầng lớp tay sai và phong kiến.
II. Đọc- hiểu văn bản:
3. Diễn biến tâm lý hành động của chị Dậu:
a. Chị Dậu lúc chăm sóc chồng:
- Hành động:
+ Nấu cháo, quạt cho cháo nguội
+ Bưng cho chồng ăn và ngồi xem chồng ăn có ngon miệng hay không
- Lời lẽ:
+ Nhẹ nhàng an ủi vỗ về
=> Một người phụ nữ đảm đang, yêu thuơng chồng con .
b. Chị Dậu đối đầu với bọn tay sai:
* Nghệ thuật:
- Xây dựng nhân vật sinh động
- Sử dụng động từ mạnh, từ tượng thanh tượng hình
- Sử dụng những hình ảnh có tính đối lập tăng cấp
=>Tóm lại: Chị Dậu là một người phụ nữ mộc mạc hiền lành nhưng không yếu đuối, chị có một sức sống và tinh thần mãnh liệt, là hình ảnh điển hình của phụ nữ nông dân đương thời.
Cho biết giá trị chung về nội dung và nghệ thuật của văn bản ?
III. Tổng kết: ( Sgk/t33)
1. Nội dung:
- Tác giả NTT đã vạch trần bộ mặt tàn ác,bất nhân của thực dân phong kiến đương thời ; xã hội ấy đã đẩy người nông dân vào tình cảnh vô cùng cực khổ, khiến họ phải liều mạng chống lại. Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình thương yêu vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.
2. Nghệ thuật:
- Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật rõ nét.
- Ngòi bút miêu tả linh hoạt, sống động.
- Ngôn ngữ kể chuyện,miêu tả của tác giả và ngôn ngữ đối thoại của nv đặc sắc.
Hướng dẫn tự học

Đọc lại diễn cảm văn bản .
Tóm tắt lại văn bản ghi vào vở.
- Học thuộc lòng ghi nhớ
- Soạn bài : Tiết 9 .Xây dựng đoạn văn trong văn bản