Tiết 8 –
TẬP LÀM VĂN
KIỂM TRA BÀI CŨ
Chủ đề là gì?
Văn bản có tính thống nhất khi nào?
Để viết một văn bản có tính thống nhất, chúng ta phải làm gì?
Đáp án
Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.
Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác.
Để viết hoặc hiểu một văn bản, cần xác định chủ đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục, trong quan hệ giữa các phần của văn bản và các từ ngữ then chốt thường lặp đi lặp lại.
TIẾT 8 – BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I. Tìm hiểu bài:
1. Bố cục của văn bản:
Văn bản “Người thầy đạo cao đức trọng”. 
a. Mở bài: Giới thiệu thầy Chu Văn An.
b. Thân bài: Công lao, uy tín, tính cách của thầy.
c. Kết bài: Tình cảm của mọi người đối với thầy Chu Văn An.
NGƯỜI THẦY ĐẠO CAO ĐỨC TRỌNG
Chu Văn An đời Trần nổi tiếng là một thầy giáo giỏi, tính tình cứng cỏi, không màng danh lợi.
Học trò theo ông học rất đông. Nhiều người đỗ đạt cao và sau này giữ những trọng trách trong triều đình như ông Phạm Sư Mạnh, Lê Bá Quát, vì thế vua Trần minh Tông vời ông ra dạy thái tử học. Đến đời Dụ Tông, vua thích vui chơi, không coi sóc tới việc triều đình, lại tin dùng bọn nịnh thần. Ông nhiều lần can ngăn nhưng vua không nghe. Cuối cùng ông trả lại mũ áo cho triều đình, từ quan về làng.
Học trò của ông, từ người làm quan to tới những người bình thường, khi có dịp thăm thầy cũ, ai cũng giữ lễ. Nếu họ có điều gì không phải ông trách mắng ngay, có khi không cho vào thăm.
Khi ông mất, mọi người đều thương tiếc. Ông được thờ tại Văn Miếu ở kinh đô Thăng Long.
Tóm lại
MB: nêu chủ đề
TB: nhiều đoạn, trình bày các khía cạnh của chủ đền
KB: tổng kết chủ đề
2. Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản:
- Sắp xếp theo trình tự thời gian và không gian
- Sắp xếp theo sự phát triển của sự việc hay mạch suy luận.
3. Ghi nhớ: (SGK/ 25)
TIẾT 8 – BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
? Trong văn bản “ Tôi đi học” kể về những sự việc nào?
? Các sự việc ấy sắp xếp theo trình tự nào?
? Nhắc lại diễn biến tâm trạng bé Hồng?
? Diễn biến ấy được trình bày theo trình tự nào?
? Cách sắp xếp trong văn bản “Người thầy đạo cao đức trọng
? Em còn biết những cách sắp xếp nào khác?
II. Luyện tập:
Bài tập 1:
a. Trình bày ý theo thứ tự không gian: nhìn xa – đến gần – đến tận nơi – đi xa dần
b. Trình bày ý theo thứ tự thời gian: về chiều, lúc hoàng hôn
c. Hai luận cứ được sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với luận điểm cần chứng minh.
TIẾT 8 – BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
Bài tập 2: Trình bày lòng thương mẹ của chú bé Hồng nên trình bày theo trình tự :
- Lòng thương mẹ của chú bé Hồng khi nghe bà cô cố tình bịa chuyện nói xấu mẹ.
- Khi gặp mẹ, cảm xúc trong lòng mẹ.
TIẾT 8 – BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
Bài tập 3:
Sắp xếp như vậy chưa hợp lí, cần sắp xếp lại như sau:
a. Giải thích câu tục ngữ.
b. CM tính đúng đắn của câu tục ngữ.
TIẾT 8 – BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
3.
Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ:
- Các vi lãnh tụ bôn ba tìm đường cứu nước.
- Những người thường xuyên chịu khó hòa mình vào đời sống sẽ nắm chắc tình hình, học hỏi được nhiều điều bổ ích.
- Trong thời kỳ đổi mới, nhờ giao lưu với nước ngoài, ta học tập được công nghệ tiên tiến của thế giới.
b. Giải thích câu tục ngữ:
Nghĩa đen và nghĩa bóng của vế “đi một ngày đàng”
Nghĩa đen và nghĩa bóng của vế “học một sàng khôn”
Dặn dò:
Ôn lại bài: “Trong lòng mẹ”
Soạn bài mới: “Tức nước vỡ bờ”
TIẾT 8 – BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN