LÃO HẠC
- Nam Cao -
Tiết 14,15,16
Văn bản:


Lão Hạc chăm sóc cậu Vàng


I.Tìm hiểu chung
Nam Cao (1917- 1951)
- Tên thật: Trần Hữu Tri
- Quê: Hà Nam
Là nhà văn hiện thực xuất sắc viết về người nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức nghèo sống mòn mỏi, bế tắc trong xã hội cũ.
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
1. Tác giả
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
Truy?n ng?n
1942
1943
1944
Truy?n d�i
1944
2. Tác phẩm
1942
1943
1941
1942
1944
Truy?n d�i
1944
Truy?n d�i
1944
Truy?n d�i
1944
Trăng sáng
Lão Hạc
Trăng sáng
Trăng sáng
Trăng sáng
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
- Được bà lão hàng xóm cho vay chút gạo chị Dậu liền nấu cháo cho anh Dậu ăn.
- Chị vừa múc bát cháo bưng lên cho chồng, anh Dậu còn chưa kịp ăn thì tên cai lệ và người nhà lí trưởng xông vào đòi bắt trói.
- Ban đầu, chị Dậu vừa lo lắng cho chồng, vừa sợ hãi trước hành động cử chỉ của đám tay sai đã rất thiết tha van nài các “ông” tha cho chồng “cháu”.
- Nhưng lũ đầu trâu mặt ngựa vẫn hung hăng lao vào bắt trói anh Dậu.
- Nỗi tức tối đã chiến thắng nỗi sợ hãi, chị Dậu cãi lí: chồng tôi đau ôm các ông không được bắt.
- Những tưởng lí do rất chính đáng đó có thể ngăn cản hành vi mất hết nhân tính của bọn cai lệ và người nhà lí trưởng nhưng vô hiệu.
- Bị bọn chúng đánh lại, chị Dậu uất ức vùng lên thách thức: “Mày trói chồng bà, bà cho mày xem” và quật ngã cả hai tên tay sai.

--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
1. Nhân vật lão Hạc:
a. Tỡnh cảnh của Lão Hạc:
II. D?c- Hiểu van bản:
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
b. Chuyện Lão Hạc bán chó:
* Tỡnh cảm đối với con chó.
�? Yêu thuong, thân thiết.
- NT: Nhân hóa�
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
* Nguyên nhân bán chó:
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
* Diễn biến tâm trạng của Lão Hạc xoay quanh việc bán chó:
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
? Nhân hậu, tỡnh nghĩa, thủy chung; một ngu?i cha yêu thuong con sâu sắc; biết trân trọng loài vật; có nhân cách cao quý.
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
- Gi? hộ mảnh vu?n và chút tiền cho con
? Tỡnh thuong con sâu sắc, đức hi sinh cao cả.
- G?i tiền để lo ma chay cho mỡnh.
? Sự cẩn thận, chu đáo và lòng tự trọng cao.
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
- Mấy hôm liền ch? an khoai
- Chế du?c mún gỡ an món đấy: củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, trai, ốc...
- Từ chối tất cả nh?ng gỡ ông giáo cho
- Tỡm đến cái chết: tự tử bằng bả chó.
? Thảm thuong, chua chát.
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
- D?u tóc rũ rưượi, quần áo xộc xệch
- Vật vã
- Hai mắt long sòng sọc
- Miệng tru tréo, bọt mép sùi ra
- Chốc chốc lại giật...
- Nghệ thuật: Miêu tả sinh động, sử dụng liên tiếp t? tu?ng hỡnh, tu?ng thanh).
? Cái chết đau đớn, d? dội, thê thảm và thuong tâm.
* Nguyên nhân, ý nghĩa:
Lão Hạc là ngu?i nông dân nghèo có cuộc đời đau khổ và bất hạnh; có phẩm chất tốt đẹp: hiền lành, chất phác, vị tha, nhân hậu, trong sạch, giàu lòng tự trọng.
? Là điển hỡnh của người nông dân Việt Nam tru?c cách mạng tháng 8.
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C

- Luôn biết dành tình yêu thương cho mọi người, cho người thân và cho cả loài vật...
- Có lòng tự trọng, lòng trung thực dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng giữ được phẩm chất tốt đẹp, cao quý.
CÂU HỎI
? Qua những phẩm chất tốt đẹp của lão Hạc em học tập được điều gì?
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)

2. Nhân vật ông giáo
Vai trò
Thái độ, tình cảm với lão Hạc
Suy Nghĩ
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
2. Nhân vật ông giáo
(Nam Cao)
II. ĐOC- HIỂU VĂN BẢN
Nhân vật lão Hạc
* Vai trò:
- Chứng kiến và kể lại câu chuyện.
- Là một trí thức nghèo, giàu tình thương , được mọi người quý trọng.
- Là hàng xóm thân thiết với lão Hạc.
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
2. Nhân vật ông giáo
(Nam Cao)
II. ĐOC- HIỂU VĂN BẢN
Nhân vật lão Hạc
* Thái độ, tình cảm đối với lão Hạc
- Khi nghe lão kể chuyện bán chó:
Ban đầu là thờ ơ, sau đó là hiểu, ái ngại và chia sẻ.
- Khi thấy lão Hạc xa lánh, từ chối nhận sự giúp đỡ :
Buồn và nghĩ rằng lão Hạc đã không hiểu mình
- Khi nghe kể lão Hạc xin bả chó Binh Tư :
Ngạc nhiên, ngỡ ngàng, buồn và thất vọng .
- Khi chứng kiến cái chết của lão Hạc:
Cảm động , hứa trước vong linh của lão làm tròn những điều mà lão đã gửi gắm.
 Đồng cảm, xót thương luôn tìm cách giúp đỡ, an ủi và quý trọng nhân cách lão Hạc.
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
2. Nhân vật ông giáo.
(Nam Cao)
II.ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật lão Hạc
* Suy nghĩ:
- Khi nói chuyện với vợ:
“Chao ôi ! Đối với những người ……ích kỉ
che lấp mất”
 Phải nhìn nhận những người sống xung quanh mình bằng sự đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương, phải tự đặt mình vào cảnh ngộ của họ mới có thể hiểu đúng.
- Khi nghe Binh Tư kể chuyện lão Hạc xin bả chó để bắt chó :
“ Cuộc đời cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…”
 “ đáng buồn” vì : cái nghèo đã biến người lương thiện như lão Hạc trở thành kẻ trộm cắp, tha hóa đường cùng.
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
2. Nhân vật ông giáo.
(Nam Cao)
II.ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật lão Hạc
* Suy nghĩ:
“ Không ! Cuộc đời chưa hẳn …một nghĩa khác ”
 “ Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn” vì : không có gì hủy hoại được nhân phẩm của người lương thiện như lão, để ta có quyền hi vọng và tin tưởng vào con người
- Khi chứng kiến cái chết của lão Hạc:
 “ …đáng buồn theo một nghĩa khác” vì : người tốt như lão mà bế tắc phải tìm đến cái chết như một sự tự giải thoát bất đắc dĩ.
--Tố Hữu--
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
2. Nhân vật ông giáo
(Nam Cao)
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
Nhân vật lão Hạc
 Ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, giàu lòng nhân ái, biết cảm thông, trân trọng con người.
? Nếu gia đình em giàu có mà sống bên cạnh những gia đình nghèo khổ thì em sẽ có suy nghĩ và hành động như thế nào?
Biết quan tâm, giúp đỡ làm những điều tốt đẹp cho người khác nhất là trong lúc hoạn nạn, khó khăn phù hợp với lứa tuổi của mình; sẵn sàng giúp đỡ, biết sống vị tha...
Luôn phấn đấu cố gắng học tập và rèn luyện tốt...
Có những hành động thiết thực: tham gia phong trào: Lá lành đùm lá rách, Nuôi heo đất, ủng hộ Qũy vì người nghèo...bằng tiền tiết kiệm, tiền thưởng...
III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
2. Nội dung
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất (người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với lão Hạc.)
- Tự sự kết hợp nghị luận (diễn tả được chiều sâu tâm lý nhân vật.)
- Xây dựng được nhân vật có tính cá thể hóa cao
- Phê phán xã hội thực dân nửa phong kiến.
Nhà văn Nam Cao đã cảm thông, trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng.
* Ghi nhớ: SGK/48
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
IV. LUYỆN TẬP
Ti?t 14 Van b?n L�O H?C
(Nam Cao)
? Qua văn bản “ Tức nước vỡ bờ” và “Lão Hạc” em hiểu thế nào về cuộc sống và phẩm chất của người nông dân trong xã hội phong kiến?
3.Củng cố bài học
4.HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
Nắm vững nội dung bài học:
+ Nhân vật lão Hạc; ông giáo.
+ Nội dung và nghệ thuật của văn bản.
+ Hoàn thành phần Luyện tập
- Đối với bài học ở tiết học sau:
Đọc trước bài : “ Từ tượng hình, từ tượng thanh”