CÂN VOI
Tương truyền, có lần, đoàn sứ bộ nhà Minh sang nước ta. Vua Lê Thánh Tông cử trạng nguyên Lương Thế Vinh đón tiếp. Trưởng đoàn sứ Minh vốn nghe tiếng trạng nguyên Việt chẳng những nổi tiếng về văn chương, mà còn có trí thức uyên bác về khoa học, bèn thách: “Vậy quan trạng có thể cân xem con voi kia nặng bao nhiêu được không?”
 
“Được chứ!” Dứt lời, Lương Thế Vinh lấy chiếc cân, xăm xăm đi ra phía sông để cân voi. Sứ Tàu phì cười, nói: “Xem ra chiếc cân quan trạng chỉ đủ cân được cái đuôi voi thôi!” “Thì chia nhỏ voi ra nhiều phần để cân.” Lương Thế Vinh trả lời.
 
Sứ Tàu lại châm chọc: “Ông định mổ thịt voi chắc? Nhớ phần tôi miếng gan nhé!” Lương Thế Vinh không trả lời.
Bạn hãy cùng suy nghĩ xem liệu vị Trạng Nguyên của chúng ta sẽ làm thế nào?
Bài 5. ĐO KHỐI LƯỢNG
Tiết 10,11.
1. Đơn vị và dụng cụ đo khối lượng
a. Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
a. Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
-Hãy kể tên những đơn vị đo khối lượng mà em biết?
-Đơn vị đo khối lượng chính thức ở nước ta là gì?
1. Đơn vị và dụng cụ đo khối lượng
Nam 1889, h?i ngh? qu?c t? do lu?ng l?n th? nh?t d� quy?t d?nh ch?n kilơgam m?u l� kh?i lu?ng c?a m?t qu? c�n hình tr? b?ng h?p kim platini v� iridi , cĩ du?ng kính d�y v� chi?u cao l� 39mm. M?i nu?c d?u cĩ b?n sao c?a qu? c�n m?u n�y d?t t?i trung t�m do lu?ng qu?c gia.
- Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường chính thức của nước ta hiện nay là kilôgam.
Kí hiệu: kg
- Kilôgam là khối lượng của một quả cân mẫu, đặt ở Viện Đo lường quốc tế ở Pháp.
Các đơn vị khối lượng khác thường gặp:
- héctôgam (Còn gọi là lạng): 1 lạng = 100 g
- tấn (Kí hiệu là t): 1 t = 1000 kg
- tạ : 1 tạ = 100 kg
- yến : 1 yến = 10 kg
a) 5 tấn = ..............kg b) 20 tạ = .................kg
c) 100kg = ............tấn d) 6 tấn =................tạ
e) 0,5kg = ...............g f) 200g = ................kg

5000
0,1
500
2000
60
0,2
Tìm hiểu số gam ghi trên vỏ hộp sữa , bột giặt, muối …
Trên vỏ hộp sữa Ông Thọ có ghi “Khối lượng tịnh 397g”. Số đó cho biết điều gì ?
** 397g chỉ khối lượng của sữa chứa trong hộp.
397g
500g
Trên vỏ túi bột giặt OMO có ghi “500g”. Số đó cho biết điều gì ?
500g
500g
Trên vỏ túi bột giặt OMO có ghi “500g”. Số đó cho biết điều gì ?
500g chỉ khối lượng của bột giặt chứa trong túi.
500g
khối lượng
Hãy tìm từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống trong các câu sau:
1. Mọi vật đều có (3)..................
2. Khối lượng của một vật chỉ (4).............. chất chứa trong vật.
vạch chia
lượng
b. Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng

- Để đo khối lượng người ta dùng cân.
- Có nhiều loại cân khác nhau: Cân đồng hồ, cân điện tử, cân y tế…
Để đo khối lượng người ta dùng dụng cụ nào?
a
b. Dụng cụ đo khối lượng
Hãy chỉ trên các hình a, b, c và d xem đâu là cân tạ, cân đòn, cân đồng hồ, cân y tế.
Cân y tế
Cân tạ
Cân đòn
Cân đồng hồ
Hình d
Hình a
Hình c
Hình b
Hãy chỉ trên các hình a, b, c và d xem đâu là cân tạ, cân đòn, cân đồng hồ, cân y tế.
Hình d
Hình a
Hình c
Hình b
Ngoài những loại cân ở được liệt ở trong hình 5.2 a,b,c, hãy nêu thêm một số loại cân mà em biết và nêu ưu thế từng loại cần đó.
Cân y tế-gọn, nhẹ, có nhiều tính năng: đo ân nặng, đo lượng nước, đo lượng mỡ..
Cân đòn-giảm sức lao động, nhưng nó còng kềnh, bất tiện
Cân đồng hồ: Thiết kế nhỏ gọn, sai số nhỏ, hiển thị số ngay trên màn hình…
Cân Rôbécvan-đo kl trong phòng thí nghiệm
Cân điện tử: nhỏ gọn, chính xác….
Cân đòn bẩy
Cân treo
điện tử
Cân treo
đồng hồ
Em hãy đọc tên loại cân dưới đây và cho biết GHĐ và ĐCNN của cân?
Cân đồng hồ
GHĐ: 100 kg
ĐCNN: 1 kg
Xác định GHĐ và ĐCNN của một số loại cân sau đây:
Ta có thể dùng cân này để đo vật có khối lượng 5kg được không? Vì sao?
Vậy trước khi đo ta cần chú ý điều gì?
GHĐ: 3 kg
ĐCNN: 20 g
3. Thực hành đo khối lượng
BÀI 5. ĐO KHỐI LƯỢNG
Chọn cân nào khi cân có thể cho kết quả đúng? Vì sao?
Do đó phải điều chỉnh kim đúng vạch số 0
Có các cân như hình 5.3, để đo khối lượng cơ thể ta nên dùng loại cân nào?
Đo khối lượng hộp đựng bút ta nên cùng loại cân nào? Tại Sao?
Ước lượng khối lượng của vật
và lựa chọn cân phù hợp
Xác định GHĐ và ĐCNN của cân trong các trường hợp sau:
Hình a
Hình c
Hình b
GHĐ: 1000 g
ĐCNN: 5 g
GHĐ: 15 kg
ĐCNN: 0,05 kg
GHĐ: 130 kg
ĐCNN: 1 kg
BÀI 5. ĐO KHỐI LƯỢNG
Vị trí quan sát kim cân và đọc kết quả của bạn nào cho kết quả đúng? Vì sao?
CÁC THAO TÁC KHI ĐO KHỐI LƯỢNG
Đặt mắt để đọc số chỉ của cân: đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với mặt cân.
Hãy cho biết khối lượng mỗi thùng hàng trong hình 5.6 là bao nhiêu kg. Biết ĐCNN của cân này là 1kg
đọc và ghi theo vạch chia gần nhất với đầu kim của cân.
ĐO KHỐI LƯỢNG
Hãy sắp xếp các bước thực hiện đo khối lượng.
1: Chọn cân có GHĐ và ĐCNN phù hợp.
2: Ước lượng khối lượng của vật cần đo.
3: Đặt vật lên cân hoặc treo vật vào móc cân.
4: Hiệu chỉnh cân đúng cách trước khi đo.
5: Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo theo vạch chia gần nhất với đầu kim của cân.
Khi đo khối lượng của một vật bằng cân, ta cần thực hiện các bước sau:
5
*Cách đo khối lượng
BÀI 5. ĐO KHỐI LƯỢNG
3. Cách đo khối lượng
CÂN VOI
Tương truyền, có lần, đoàn sứ bộ nhà Minh sang nước ta. Vua Lê Thánh Tông cử trạng nguyên Lương Thế Vinh đón tiếp. Trưởng đoàn sứ Minh vốn nghe tiếng trạng nguyên Việt chẳng những nổi tiếng về văn chương, mà còn có trí thức uyên bác về khoa học, bèn thách: “Vậy quan trạng có thể cân xem con voi kia nặng bao nhiêu được không?”
 
“Được chứ!” Dứt lời, Lương Thế Vinh lấy chiếc cân, xăm xăm đi ra phía sông để cân voi. Sứ Tàu phì cười, nói: “Xem ra chiếc cân quan trạng chỉ đủ cân được cái đuôi voi thôi!” “Thì chia nhỏ voi ra nhiều phần để cân.” Lương Thế Vinh trả lời.
 
Sứ Tàu lại châm chọc: “Ông định mổ thịt voi chắc? Nhớ phần tôi miếng gan nhé!” Lương Thế Vinh không trả lời.
Bạn hãy cùng suy nghĩ xem liệu vị Trạng Nguyên của chúng ta sẽ làm thế nào?
Phương pháp của Lương Thế Vinh rất đơn giản, ông cho con voi lên thuyền, sức nặng của voi sẽ làm thuyền chìm xuống 1 mực nước nhất định, ông đánh dấu mực nước này, sau đó thay con voi bằng các khối đá nhỏ sao cho số đá làm thuyền chìm đúng vạch đánh dấu.
Khi đó khối lượng voi và khối đá này là như nhau, chỉ cần cân từng khối đá rồi cộng lại sẽ là khối lượng của con voi! Ở bài này chúng ta sẽ học cách đo lường khối lượng của các vật. Trong bài này chúng ta sẽ đi tìm hiểu về đơn vị đo, dụng cụ đo và cách đo khối lượng. 
Tìm hiểu về khối lượng
Mọi vật đều
có khối lượng
Kí hiệu: m
Đơn vị: kilôgam
(kg)
Đo khối lượng
bằng cân
1. Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là cân tiểu ly, cân điện tử, cân đồng hồ, cân xách?
LUYỆN TẬP
Cân điện tử
Cân đồng hồ
Cân tiểu ly
Cân xách
Hình 2
Hình 3
Hình 4
Hình 1
Câu 2: Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là:
A. cân tạ. B. cân Roberval.
C. cân đồng hồ. D. cân tiểu li.

Câu 3: Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc ở các tiệm vàng là:
cân tạ B. cân đòn
C. cân đồng hồ. D. cân tiểu li.
* Để đo khối lượng người ta dùng dụng cụ gì ?
A. Thước.
B. Bình chia độ.
C. Cân.
D. Ca đong.
Đường
Thuốc
Đơn vị
Mì
* Đơn vị đo khối lượng chính thức của nước ta là:
A. Miligam (mg).
D. Tấn (t).
B. Kilôgam (kg).
C. Gam (g).
Đường
Thuốc
Dụng cụ
Mì
* Trên gói mì Hảo Hảo có ghi 75 g. Số đó chỉ gì ?
A. Khối lượng vỏ nhựa của gói mì.
B. Thể tích của gói mì.
C. Khối lượng của cả mì và vỏ nhựa.
75g
Khối lượng mì chứa trong gói.
Đường
Thuốc
Dụng cụ
Đơn vị
* Trên vỏ hộp thuốc PARACETAMOL có ghi “500……” Hỏi chỗ “……” ghi đơn vị gì ?
B. kg.
D. t.
C. g.
A. mg.
….
Đường
Dụng cụ
Đơn vị
Mì
* Cách đặt mắt nào sau đây là đúng ?
Cách a
Cách b
Cách c
GHI NHỚ
 Khối lượng của một vật chỉ lượng chất tạo thành vật đó.
 Đơn vị của khối lượng là kilôgam (kg).
Người ta dùng cân để đo khối lượng.
Cách đo khối lượng bằng cân đồng hồ, cân điện tử.
Dặn dò
Học thuộc ghi nhớ.
Làm bài tập 6. SBT
Hoàn thiện thiết kế cân đơn giản và thiết kế một cân đơn giản khác như cân đòn, cân lò xo…
`
XIN CHÀO CÁC EM
HẸN GẶP LẠI VÀO TIẾT SAU