CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI GIỜ HỌC MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
Kiểm tra bài cũ:
Điền những thông tin để hoàn thành những câu sau về đại thi hào Nguyễn Du.
Nguyễn Du (………. - ………..)
Tên chữ:…………….. Hiệu:……………….
Quê:………………………………………….
…………………………………………………..
Cha:…………………..................................
Mẹ:……………………………………………
1765
1820
Tố Như
Thanh Hiên
Làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân,
tỉnh Hà Tĩnh
Nguyễn Nghiễm
Trần Thị Tần
Nguyễn Du (1765 – 1820)
Mồ côi cha năm……………………..
Mồ côi mẹ năm……………………..
Thi hương và đỗ tam trường năm……………
Làm quan cho nhà Lê năm……………..
Năm………….. đi xứ sang Trung Quốc.
Năm………….. chuẩn bị đi xứ lần 2.
4 tuổi
12 tuổi
18 tuổi
1789
1813
1820
Nguyễn Du (1765 – 1820)
Sáng tác…………………..bài.
Tác phẩm chữ Hán:
………………………………………
………………………………………
Tác phẩm chữ Nôm:
......................................................
………………………………………
243
Thanh Hiên thi tập
Nam trung tạp ngâm
Truyện Kiều
Văn chiêu hồn
Tìm hiểu:
Chị em Thúy Kiều
Cảnh ngày xuân
Kiều ở lầu Ngưng Bích
Mã Giám Sinh mua Kiều
Thúy Kiều báo ân báo oán
Văn bản:
CHỊ EM THÚY KIỀU
- Nguyễn Du -

“Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân”
Nội dung bài học:
Phần I. Đọc – Tìm hiểu chung
Phần II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
Phần III. Luyện tập
Phần IV. Hướng dẫn về nhà
I. Đọc – Tìm hiểu chung
1. Vị trí đoạn trích:
Nằm ở phần đầu của tác phẩm “Gặp gỡ và đính ước” (từ câu 15 – 38)
2. Đọc – chú thích: (SGK)
3. Bố cục:
Phần 1: 4 câu đầu: Vẻ đẹp chung của hai chị em.
Phần 2: 4 câu tiếp theo: Vẻ đẹp của Thúy Vân.
Phần 3: 12 câu tiếp theo: Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều.
Phần 4: 4 câu cuối: Cuộc sống của hai chị em.
Chị em Thúy Kiều
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
Vẻ đẹp chung của hai chị em
Vẻ đẹp của Thúy Vân
Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều
Cuộc sống chung của hai chị em
Chị em Thúy Kiều
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Vẻ đẹp chung của hai chị em
Chị em Thúy Kiều
“Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”
Tố nga
Mai cốt cách
Tuyết tinh thần
Mười phân vẹn mười
Người con gái đẹp
Vóc dáng thanh cao, mảnh dẻ
Tâm hồn trong sáng, đẹp đẽ
Vẻ đẹp hoàn hảo
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Vẻ đẹp chung của hai chị em
Chị em Thúy Kiều
Tố nga
Mai cốt cách
Tuyết tinh thần
Mười phân vẹn mười
Người con gái đẹp
Vóc dáng thanh cao, mảnh dẻ
Tâm hồn trong sáng, đẹp đẽ
Vẻ đẹp hoàn hảo
Nghệ thuật: Bút pháp ước lệ tượng trưng
Làm nổi bật hai chị em Thúy Kiều, đẹp hoàn hảo từ hình thức
đến tâm hồn nhưng mỗi người lại có một nét riêng.
Thúy Vân – Thúy Kiều:
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
Chị em Thúy Kiều
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
Khuôn trăng
Nét ngài
Hoa cười
Ngọc thốt
Gương mặt đầy đặn như mặt trăng tròn
Đường lông mày sắc nét, hơi đậm
Miệng cười tươi như hoa mới nở
Vẻ đẹp hoàn hảo
Mây thua nước tóc
Mái tóc óng ả hơn mây
Tuyết nhường màu da
Làn da trắng mịn màng hơn tuyết
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
Khuôn trăng
Nét ngài
Hoa cười
Ngọc thốt
Gương mặt đầy đặn như mặt trăng tròn
Đường lông mày sắc nét, hơi đậm
Miệng cười tươi như hoa mới nở
Vẻ đẹp hoàn hảo
Mây thua nước tóc
Mái tóc óng ả hơn mây
Tuyết nhường màu da
Làn da trắng mịn màng hơn tuyết
Nghệ thuật: Bút pháp ước lệ tượng trưng, so sánh, nhân hóa, ẩn dụ,
liệt kê
Làm nổi bật vẻ đẹp của Thúy Vân: đoan trang, phúc hậu. Tác giả
trân trọng, ca ngợi vẻ đẹp của Vân, dự cảm số phận của nàng
(mây thua, tuyết nhường): số phận êm đềm, bình yên.
Chị em Thúy Kiều
Thúy Vân
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
3. Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều
Chị em Thúy Kiều
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy, nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước, nghiêng thành,
Sắc đành đòi một, tài đành họa hai.
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt, hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
3. Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều
a. Sắc:
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy, nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một, tài đành họa hai.
Chị em Thúy Kiều
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
3. Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều
a. Sắc:
Làn thu thủy: Đôi mắt đẹp, trong sáng như làn nước mùa thu.
Nét xuân sơn: Đôi lông mày thanh tú như dáng núi mùa xuân.
Hoa ghen thua thắm: kém tươi thắm hơn nàng Kiều.
Liễu hờn kém xanh: kém tươi trẻ hơn nàng Kiều.
Nghiêng nước nghiêng thành: vẻ đẹp khiến người ta mất nước, mất thành.
Nghệ thuật: bút pháp ước lệ tượng trưng, ẩn dụ, nhân hóa, điển tích
Chị em Thúy Kiều
Kiều hiện lên là một trang tuyệt thế giai nhân
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
3. Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều
b. Tài:
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt, hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
Chị em Thúy Kiều
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
3. Vẻ đẹp và tài năng của Thúy Kiều
b. Tài:
Ở Kiều hội đủ cầm – kì – thi – họa.
Tài nào cũng giỏi, đặc biệt là tài đàn.
Tài đàn trở thành “nghề riêng”, “ăn đứt” mọi người.
Cung đàn “Bạc mệnh” mà nàng tự sáng tác  thể hiện trái tim đa sầu đa cảm.
Chị em Thúy Kiều
Thúy Kiều
II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
4. Cuộc sống chung của hai chị em
Chị em Thúy Kiều
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
Nghệ thuật: Từ ngữ chọn lọc, ẩn dụ thành ngữ
Thúy Kiều và Thúy Vân có nếp sống gia phong, khuôn phép,
đúng đắn, chuẩn mực
Cuộc sống của hai chị em
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 1: Tác giả của “Chị em Thúy Kiều” là ai?
Nguyễn Du
Nguyễn Dữ
Ngô gia văn phái
Phạm Đình Hổ

Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 2: Đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” gồm bao nhiêu câu thơ?
20 câu
22 câu
24 câu
26 câu
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 3: Tác giả đã dùng từ ngữ nào để miêu tả Thúy Vân?
Khuôn trăng, sắc sảo
Trang trọng, hoa cười
Mặn mà, ngọc thốt
Nét ngài, thu thủy
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 4: Tác giả miêu tả Thúy Vân với bao nhiêu câu thơ?
12 câu
5 câu
6 câu
4 câu
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 5: Tác giả miêu tả Thúy Kiều với bao nhiêu câu thơ?
12 câu
4 câu
10 câu
8 câu
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 6: Tác giả sử dụng từ ngữ nào để miêu tả Thúy Kiều?
Sắc sảo, trang trọng
Sắc sảo, mặn mà
Trang trọng, mặn mà
Trang trọng, khác vời
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 7: Nghệ thuật nào được sử dụng chủ yếu để miêu tả người trong đoạn trích?
So sánh
Nhân hóa
Bút pháp ước lệ
Tả cảnh ngụ tình
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 8: Câu thơ “Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da” nói về ai?
Thúy Kiều
Vương Quan
Thúy Vân
Kim Trọng
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 9: Câu thơ “Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh” nói về ai?
Thúy Kiều
Vương Quan
Thúy Vân
Kim Trọng
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 10: Tác giả miêu tả Thúy Vân qua:
Đôi mắt
Nụ cười, tiếng nói, da
Khuôn mặt, lông mày, tóc
Cả B và C
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 11: Tác giả miêu tả Thúy Kiều qua:
Đôi mắt
Nụ cười, tiếng nói, da
Khuôn mặt, lông mày, tóc
Cả B và C
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 12: Cuộc sống của hai chị em như thế nào?
Gia phong, khuôn phép
Đúng đắn, chuẩn mực
Đến tuổi búi tóc cài trâ
Cả A, B và C
Chị em Thúy Kiều
III. Luyện tập
Vẽ sơ đồ tư duy cho đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”
Yêu cầu:
Vẻ đẹp chung của hai chị em
Khái quát nhân vật Thúy Kiều
Khái quát nhân vật Thúy Vân
Cuộc sống của hai chị em
Chị em Thúy Kiều
?
IV. Hướng dẫn ở nhà
Học thuộc lòng bài thơ.
Chuẩn bị bài học tiếp theo.
Chị em Thúy Kiều