SINH HỌC 9
Di truyền và biến dị
Sinh vật và môi trường
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI I: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
Di truyền học:
Menđen - người đặt nền móng cho di truyền học:
Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền học:
DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ
I. Di truyền học:
Giống lợn Landrace: các thế hệ đều có toàn thân có màu trắng tuyền, đầu nhỏ, dài, tai to dài rủ xuống kín mặt, cổ nhỏ và dài, mình dài, vai-lưng-mông-đùi rất phát triển. Toàn thân có dáng hình thoi nhọn giống như quả thủy lôi, đây là giống lợn tiêu biểu cho hướng nạc.
Ví dụ 1
Đàn cún con với nhiều màu lông khác nhau và nhiều con có màu lông khác chó mẹ hoàn toàn.
Ví dụ 2:
Đâu là ví dụ về hiện tượng di truyền ? Đâu là ví dụ về hiện tượng biến dị ?
Như vậy: Di truyền và biến dị là gì?
Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu.



Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết.
Liên hệ với bản thân và xác định xem mình có điểm gì giống và khác với bố mẹ của mình? ( Ngoại hình, tính cách ,…) từ đó cho biết đặc điểm nào là do hiện tượng di truyền, đặc điểm nào do hiện tượng biến dị tạo nên.
Mỗi sinh vật đều có những đặc điểm được di truyền từ bố mẹ, tổ tiên và có những đặc điểm khác với bố mẹ tổ tiên. Từ đó có thể thấy Di truyền và biến dị là hai hiện tượng tồn tại song song , gắn liền với quá trình sinh sản
I. Di truyền học:
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết
DI TRUYỀN HỌC
( Di truyền và biến dị)
Cơ sở vật chất
Cơ chế
Tính quy luật
I. Di truyền học:
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết
* Nội dung của di truyền học: Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất, cơ chế, tính qui luật của hiện tượng di truyền và biến dị.
Công nghệ sinh học: Ứng dụng các kiến thức sinh học, trong đó có di truyền học vào các lĩnh vựa trong cuộc sống: tạo giống, y học, bv mt, chế biến thực phẩm,…
I. Di truyền học:
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết
* Nội dung của di truyền học: Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất, cơ chế, tính qui luật của hiện tượng di truyền và biến dị.
* Ý nghĩa của Di truyền học: Di truyền học có vai trò quan trọng không chỉ về mặt lý thuyết mà còn có giá trị thực tiễn cho khoa học chọn giống và y học, đặc biệt là công nghệ sinh học hiện đại.
II .Menđen người đặt nền móng cho di truyền học:
Gregor Johann Mendel (phiên âm: Grê-gô Giô-han Men-đen) (20 tháng 7 năm 1822[1] – 6 tháng 1 năm 1884) là một nhà khoa học, một linh mục Công giáo người Áo thuộc Dòng Augustine, ông được coi là "cha đẻ của di truyền hiện đại" vì những nghiên cứu của ông về đặc điểm di truyền của đậu Hà Lan. Mendel chỉ ra rằng đặc tính di truyền tuân theo những quy luật nhất định, ngày nay chúng ta gọi là Định luật Mendel. Hiện nay, nội dung các định luật của ông rất đơn giản nhưng rất cơ bản, được công bố vào năm 1865 và xuất bản vào năm 1866; tuy nhiên, khi ông còn sống, ý nghĩa và tầm quan trọng trong các công trình nghiên cứu của ông không được công nhận, người ta cũng không quan tâm đến các nghiên cứu của ông. Đến tận năm 1900 (đầu thế kỷ 20) các nhà khoa học mới phát hiện lại bài báo "Thí nghiệm lai giống thực vật" của Mendel và các phát hiện của ông mới được công nhận, khi đó ông được tôn vinh như là nhà khoa học thiên tài, một danh hiệu ông xứng đáng được nhận từ lúc sinh thời; đồng thời năm 1900 được xem là năm ra đời của Di truyền học, còn Mendel là cha đẻ của ngành này.[2][3][4][5]
Đối tượng thí nghiệm của Menden : cây đậu Hà Lan : Hoa lưỡng tính, Tự thụ phấn nghiêm ngặt)
NỘI DUNG THÍ NGHIỆM LAI 1 TÍNH CỦA MENDEL Ở ĐẬU HÀ LAN
Thuần chủng: các thế hệ con đều co đặc tính giống thế hệ trước ( đặc tính di truyền đồng nhất)
Tương phản : cùng một đặc điểm nhưng đối nghịch nhau
Vd: cùng là đặc điểm màu hạt thì Menden lai giũa hai giống có màu hạt tương phản nhau.
II .Menđen người đặt nền móng cho di truyền học:

Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen:
Lai các cặp bố mẹ khác nhau về một hoặc một số cặp tính trạng thuần chủng tương phản, rồi theo dõi sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó trên con cháu của từng cặp bố mẹ.
Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu được. Từ đó rút ra quy luật di truyền các tính trạng

* Bằng phương pháp phân tích các thế hệ lai, Menđen đã phát minh được qui luật di truyền từ thực nghiệm; Đặt nền móng cho Di truyền học.


III. Một số thuật ngữ và ký hiệu cơ bản của di truyền học:
CỦNG CỐ
Cho cà chua quả tròn thụ phấn với cà chua quả bầu dục thu được đời con toàn quả tròn . Nếu chỉ chọn cây cà chua quả bầu dục cho lai với nhau theo dõi liên tục qua nhiều đời , thấy đời con chỉ xuất hiện cà chua quả bầu dục.
Câu hỏi :
1/. Thí nghiệm trên nghiên cứu sự di truyền của loại tính trạng nào?
2/. Kể tên tính trạng cây cà chua được mô tả trong
bài.
3/. Chỉ ra cặp tính trạng tương phản
4/. Cây cà chua nào được gọi là thuần chủng, Cây cà chua quả tròn ở đời F1 có thuần chủng không?
HƯỚNG DẨN HỌC Ở NHÀ
Làm bài tập cuối bài vào vở bài tập
– Đọc mục “Em có biết” – Chuẩn bị bài mới: Lai một cặp tính trạng .
+ Đối tượng chọn làm thí nghiệm là gì?
+ Trong thí nghiệm chọn tính trạng nào đem lai .
+Hoàn thành bảng 2/8 SGK
+ Trả lời 2 ô  trang 9/SGK