NGỮ VĂN 7
CHÀO C�C EM HỌC SINH !.
Mẹ đi quảng gánh trên vai
Mẹ về quảy cả tương lai con về.
Dẫu con đi khắp muôn phương
Không gì sánh được tình thương mẹ hiền.


Trích “Những tấm lòng cao cả”
Et-môn-đô-đơ A-mi-xi
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Ét-môn-đô đơ A-mi-xi (1846-1908).
- Là nhà văn Ý, giàu lòng nhân ái.
- Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường, về những tấm lòng nhân hậu.
Tác giả
Et – môn – đô Đơ A - mi – xi
2. Tác phẩm
Trích trong tập truyện “Những tấm lòng cao cả” (1886).
- “…tác phẩm là sự kết tinh của một chủ nghĩa nhân văn lấp lánh…” Tạo nên sự bất tử cho tên tuổi của nhà văn.
- Văn bản “Mẹ tôi” được trích trong tập truyện “Những tấm……”…………...
- Hình thức:
- Phương thức biểu đạt:
- Nhan đề
Bức thư.
Tự sự, miêu tả, biểu cảm.
+ Nhan đề là của tác giả đặt cho đoạn trích.
+ Tuy người mẹ không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện, nhưng lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ
- Đại ý
“Mẹ tôi” là trang nhật ký được En-ri-co ghi lại vào thứ 5 ngày 10 tháng 11, kể về nội dung lá thư của người cha viết, khi cậu bé mắc lỗi với người mẹ yêu quý của mình.
- Bố cục:
Phần 1: Từ đầu đến “xúc động vô cùng”
 Lời tự bộc lộ của đứa con (nêu hoàn cảnh lí do người bố viết thư cho con).
Phần 2: Đoạn còn lại (nội dung bức thư)
 Tình cảm, thái độ của người cha khi con mắc lỗi và gợi lại trong cậu tình mẫu tử thiêng liêng.
II. PHÂN TÍCH
1. Hoàn cảnh người bố viết thư
Hỏi: Nguyên nhân người bố viết thư?
Con vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo
Hỏi: Mục đích viết thư của bố?
- Bày tỏ thái độ, tình cảm của mình trước hành vi của con.
- Gợi lại trong con tình mẫu tử thiêng liêng.
Hỏi: Tác dụng của lá thư?
“Làm cậu bé xúc động vô cùng”
- Do En-ri-cô nhỡ thốt ra lời nói thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà.
- Để giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa lỗi lầm.
 Cách mở bài ngắn gọn, súc tích mở ra cho Enrico và chúng ta một cách cảm nhận mới mang đậm chất nhân văn về nội dung của văn bản.
Hỏi: Em có nhận xét gì về cách mở bài?
2. Thái độ của người bố
- Sự hỗn láo…như nhát dao đâm vào tim bố
- Bố ... không thể nén được cơn tức giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?
- Thật đáng xấu hổ.
- Con phải xin lỗi mẹ.
- Con hãy cầu xin mẹ... bố không có con còn hơn con bội bạc với mẹ.
- Thôi...con đừng hôn bố
 Càng yêu thương con, bố càng đau đớn trước hành vi ứng xử không đúng mực của cậu bé đối với mẹ. Nên ông đã có thái độ nghiêm khắc, quyết liệt yêu cầu Enrico sửa chữa lỗi lầm.
Hỏi: Trước sự phạm lỗi của con, ông bố có thái độ như thế nào? Tìm chi tiết thể hiện điều đó?
Hỏi: Qua đó em có nhận xét gì về ông bố này?
- Buồn bả, đau đớn, tức giận như một nhát dao đâm vào tim bố.
- Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của En-ri-cô.
2. Thái độ của người bố
- Gợi lại hình ảnh lớn lao cao cả của người mẹ và làm nổi bật vai trò của người mẹ trong gia đình
- Yêu cầu con sửa chữa lỗi lầm.
- Thể hiện sự trân trọng đối với vợ, hiểu thêm người mẹ có vị trí to lốn đối với gia đình.
- “Hãy nghĩ kĩ điều này…..khồ hình”
Hỏi: Từ thái độ của người cha đối với En-ri-cô ta hiểu người mẹ có vị trí như thế nào đối với gia đình? Tìm chi tiết?
Hỏi: Qua đó, người bố muốn En-ri- cô phải làm gì?
 Phẩm chất cao đẹp, kính trọng.
Theo em, ý nào dưới đây đúng cho câu hỏi: Tại sao người bố không trực tiếp bày tỏ suy nghĩ, thái độ của mình với con mà lại viết thư? Cách bày tỏ ấy có tác dụng gì đối với cậu bé?
A. Vì bố ở xa không về tâm sự trực tiếp được.
B. Nhằm cảnh cáo con về hành động thiếu lễ độ với mẹ trước cô giáo.
C. Vừa bày tỏ được thái độ nghiêm khắc, tình phụ tử sâu sắc vừa thể hiện cách giáo dục con tinh tế kín đáo của bố mà không làm tổn thương đến lòng tự trọng của cậu bé.
3. Hình ảnh người mẹ

Hỏi: Qua bức thư, em thấy hình ảnh người mẹ hiện lên như thế nào?Tìm chi tiết thể hiện điều đó?
“…Bố nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi, trông chừng hơi thở hổn hển của con quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con đi!...Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con…”
Hỏi: Từ đó em hiểu mẹ của En-ri-cô là người mẹ như thế nào?
- Yêu thương con sâu sắc
- Giàu đức hi sinh và hết lòng tận tụy vì con
- Dịu dàng và hiền hậu
=> Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả làm nổi bật tình cảm của người mẹ.
Theo em, điều gì khiến En-ri-cô xúc động khi đọc thư bố?
a/ Vì bố gợi lại kỉ niệm giữa mẹ và En-ri-
cô.
b/ Vì En-ri-cô sợ bố.
c/ Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc
của bố.
d/ Vì những lời nói rất chân tình và sâu
sắc của bố.
e/ Vì En-ri-cô thấy xấu hổ.
a
c
d
III. Tổng kết
2. Nghệ thuật:
- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình.
- Tình thương yêu, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người.
1. Nội dung
- Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy ra chuyện:En-ri-cô mắc lỗi với mẹ.
- Lòng trong câu chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hy sinh, hết lòng vì con.
- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp, có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con.
Hỏi: Từ câu chuyện em rút ra bài học gì cho bản thân?
*KNS: Nêu cảm nhận của em về tình mẫu tử?
Hiểu được công lao to lớn của cha mẹ. Làm nhiều việc tốt, không làm điều có lỗi, để đền đáp công lao to lớn của cha mẹ.
IV. Luyện tập
1/Tìm những câu ca dao, thơ, bài hát nào ngợi ca tấm lòng cha mẹ dành cho con cái, con cái dành cho cha mẹ?
2/ Hãy kể lại sự việc em lỡ gây ra khiến cha, mẹ buồn lòng?
Hỏi: Em hãy so sánh hình ảnh hai người mẹ trong hai văn bản đã học?
- Giống: Tình cảm sâu nặng, lòng yêu thương đối với con.
- Khác:
+ “Cổng trương mở ra” người mẹ xuất hiện trực tiếp.
+ “Mẹ tôi” Mẹ không trực tiếp xuất hiện mà gián tiếp qua lời của ông bố.
Cánh cò cõng nắng cõng mưa
Mẹ tôi cõng cả bốn mùa gió sương
Đi khắp thế gian không ai tốt bằng Mẹ
Gánh nặng cuộc đời không ai khổ bằng Cha
Nước biển mênh mông không đong đầy tình Mẹ
Mây trời lồng lộng không phủ kín công Cha
Tần tảo sớm hôm Mẹ nuôi con khôn lớn
Mang cả tấm thân gầy Cha che chở đời con
Ai còn Mẹ xin đừng làm mẹ khóc
Đừng để buồn lên mắt Mẹ nghe không,
Để một mai khi rớt cánh hoa hồng,
Không nuối tiếc những ngày vui bên Mẹ!
* Học lại bài:
Hoàn thành bài tập phần luyện tập vào vở.
- Sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con và tình cảm của con đối với cha mẹ.
* Chuẩn bị bài “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài)
- Tìm hiểu tác giả, tác phẩm.
- Nội dung, nghệ thuật văn bản.
- Các chi tiết đặc sắc.
- Đọc kĩ phần Đọc-hiểu văn bản và trả lời câu hỏi SGK/26,27.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
CHÚC CÁC EM HỌC GIỎI
Trân trọng cảm ơn và
kính chào tạm biệt!