CHƯƠNG V:
MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI.
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở VÙNG NÚI.
Bài 23:
MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI
1. D?c di?m c?a mơi tru?ng:
Quan sát H23.1 SGK hãy cho biết:
Hình 23.1 – Quang cảnh vùng núi Hi-ma-lay-a ở Nê-pan
- Đây là cảnh gì? Có ở đâu?
- Trong ảnh có những đối tượng địa lí nào?
?
Đây là cảnh núi. Có ở Nê-pan.
- Có những cây thấp lùn, hoa màu đỏ, càng lên cao thực vật càng nghèo nàn, thưa thớt, lên tới đỉnh không có thực vật, chỉ có tuyết vĩnh viễn.
Hình 23.1 - Quang cảnh vùng núi Hi-ma-lay-a ở Nê-pan.
Tại sao ở đới nóng quanh năm có nhiệt độ cao, lại có tuyết phủ trắng đỉnh núi?
Trong tầng đối lưu của khí quyển : nhiệt độ giảm dần khi lên cao, trung bình khi lên cao 100m nhiệt độ giảm 0,60C. Càng lên cao nhiệt độ và độ ẩm càng thay đổi.
1. D?c di?m c?a mơi tru?ng:
a. Khí h?u v� th?c v?t thay d?i theo d? cao:
Do nhiệt độ và độ ẩm thay đổi đã tạo nên sự phân tầng thực vật thành các đai cao cũng gần giống như khi đi từ vùng vĩ độ thấp lên vùng vĩ độ cao.
b. Thay d?i theo hu?ng c?a su?n n�i :
Hình 23.2 - Sơ đồ phân tầng thực vật theo độ cao ở dãy núi An-pơ thuộc châu Âu
Nhận xét về sự phân tầng thực vật ở hai sườn của dãy Anpơ. Cho biết nguyên nhân?
Nhận xét về sự phân tầng thực vật ở hai sườn núi của dãy núi An-pơ:

+ Từ chân lên đỉnh có các vành đai, do càng lên cao càng lạnh.

+ Trong vùng núi An-pơ, từ chân lên đến đỉnh có 4 vành đai thực vật: rừng lá rộng lên cao đến 900m, rừng lá kim từ 900 - 2.200m, đồng cỏ từ 2.200 - 3.000m, tuyết ở trên 3.000m.

- Nguyên nhân:

+ Các vành đai ở sườn đón nắng nằm cao hơn ở sườn khuất nắng.


+ Các vành đai ở sườn đón nắng nằm cao hơn ở sườn khuất nắng, do ở sườn đón nắng có khí hậu ấm áp hơn.






Thời gian
3 phút
3
2
1
Yêu cầu: Thảo luận nhóm: Dựa vào H23.3
Rừng lá rộng
Rừng hỗn giao
Rừng lá kim

Tuyết vĩnh cửu
Tuyết vĩnh cửu
Tuyết vĩnh cửu
Rừng rậm
Rừng cận nhiệt trên núi
Rừng hỗn giao ôn
đới trên núi
Rừng lá kim
ôn đới núi cao
Đồng cỏ núi cao
Tuyết vĩnh cửu
- Đới nóng có vành đai rừng cận nhiệt trên núi.
- Các tầng thực vật ở đới nóng nằm cao hơn đới ôn hòa.
200-900
900-1600
1600-2200
3000-4500
4500-5500
> 5500
Đồng cỏ núi cao
Quan sát H23.2 so sánh sự khác nhau về phân bố cây cối giữa sườn đón nắng và sườn khuất nắng? Giải thích vì sao?
- Sườn núi đón nắng các vành đai thực vật nằm cao hơn sườn khuất nắng vì khí hậu ấm áp hơn.
b. Thay d?i theo hu?ng c?a su?n n�i :
?- ? d?i ơn hồ tr�n nh?ng su?n n�i dĩn n?ng thì c�c v�nh dai th?c v?t n?m ? nh?ng d? cao l?n hon su?n khu?t n?ng do ?m �p hon.
Tại sao Se rat pun di có lượng mưa lớn nhất trên thế giới?
Se –rat –pun- đi
Lược đồ gió mùa mùa hạ
?- ? nh?ng su?n n�i dĩn giĩ ( ?m hon, ?m hon ho?c m�t hon) th?c v?t da d?ng, phong ph� hon su?n khu?t giĩ (khơ hon, nĩng ho?c l?nh hon).
?
Các dân tộc miền núi thường gặp những Khó khăn? Thuận Lợi gì trong sản xuất và đời sống?
Khó khăn : lũ quét ,sạt lỡ xói mòn đất, giao thông khó khăn, lạnh lẽo, cháy rừng . . .
Thuận lợi: phát triển du lịch, leo núi, trượt tuyết, thủy điện, khai thác khoáng sản . . .
Biện pháp?
Biện pháp: trồng rừng, trồng cây che phủ đất, bảo vệ rừng, làm ruộng bậc thang, đường hầm xuyên qua núi . . .
2. Cu tr� c?a con ngu?i:
Ở nước ta, vùng núi là địa bàn cư trú của các dân tộc nào? Đặc điểm dân cư ra sao?
2. Cu tr� c?a con ngu?i:
 - Vùng núi là nơi cư trú của các dân tộc ít người, dân cư thưa thớt.
Các dân tộc ở miền núi Châu Á sống ở đâu? Tại sao?
 - Các dân tộc ở miền núi châu Á thường sống ở các vùng núi thấp, mát mẻ, nhiều lâm sản.
Các dân tộc ở miền núi Nam Mĩ sống ở đâu? Tại sao?
 - Các dân tộc ở miền núi Nam Mĩ ưa sống ở độ cao trên 3000m, nhiều đất bằng thuận lợi trồng trọt, chăn nuôi.
Các dân tộc ở vùng sừng châu Phi sống ở đâu? Tại sao?
 - Ở vùng sừng châu Phi, người Ê-ti-ô-pi sống tập trung trên các sườn núi cao chắn gió, mưa nhiều, mát mẻ.
Hoạt động luyện tập và vận dụng

Trò chơi: Mở các mảnh ghép đoán nội dung hình nền.
Trả lời đúng một câu hỏi được mở một mảnh ghép ( tùy chọn )
Câu 1: Cứ lên cao 100m nhiệt độ giảm bao nhiêu°C?
0,6°C
Câu 2: Ở đới nóng từ 3000m trở lên sẽ có tuyết vĩnh cửu
Theo em Đúng hay Sai?
Sai
Câu 3: Thực vật ở sườn núi thay đổi theo…….
Độ cao và hướng của sườn núi
Câu 4: Một vành đai thực vật chỉ có ở đới nóng?
Rừng rậm
Câu 5: Vùng núi là nơi………của các dân tộc ít người.
Cư trú
Câu 6: Vì sao ở vùng núi lại thưa dân?
Do độ dốc lớn, đi lại khó khăn
Hướng dẫn
- Sưu tầm các ảnh về hoạt động kinh tế vùng núi
- Học bài cũ, chuẩn bị bài 25