Lịch sử lớp 7
Giáo viên thực hiện:
Nguyễn Công Nông
BÀI 2
SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
1. NHỮNG CUỘC PHÁT KIẾN LỚN VỀ ĐỊA LÍ
2. SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.
Con đường giao thương từ Tây Âu qua Tây Á sang phương Đông bị người Thổ Nhĩ Kì độc chiếm. Vấn đề cấp thiết đang đặt ra là phải tìm con đường thương mại mới giữa phương Đông và châu Âu.


Đáp ứng nhu cầu của nền sản xuất phát triển, cần nhiều nguyên liệu, vàng bạc và thị trường.
1. Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
- Nguyên nhân sâu xa:

- Nguyên nhân trực tiếp:



a/ Nguyên nhân:
Vào thời điểm này khoa học – kĩ thuật có những bước tiến quan trọng đây chính là tiền đề cho các cuộc phát kiến địa lí như:
Các nhà hàng hải hiểu biết nhiều về đại dương, có quan niệm đúng đắn về hình dạng Trái Đất.
Người ta vẽ được nhiều bản đồ, hải đồ, ghi rõ các vùng đất, các hòn đảo có cư dân sinh sống.
Phát minh ra máy đo góc thiên văn, la bàn, kĩ thuật đóng tàu…..
- Giai đoạn này châu Âu có 4 cuộc phát kiến lớn về địa lí:
- Năm 1487, B.Đi - a - xơ (1450-1500) đi vòng qua cực Nam của châu Phi. (là hiệp sĩ “Hoàng gia” đã dẫn đoàn thám hiểm). Điểm đó được ông đặt tên là mũi Bão Tố, sau gọi là mũi Hảo Vọng.
- Tháng 8- 1492, C.Cô- lôm - bô tìm châu Mĩ. (1451-1506). Đã dẫn đầu đoàn thủy thủ Tây Ban Nha đi về hướng Tây. Sau hơn 2 tháng trên Đại Tây Dương, ông đã đến một số đảo thuộc vùng biển
Ca-ri-bê ngày này, nhưng ông tưởng đây là miền “Đông Ấn Độ.” Cô-lôm-bô được coi là người phát hiện châu Mĩ. (2)







C. Cô-lôm-bô (1451-1506)
Hải trình đi về hướng Tây của Cô- lôm bô.
với tàu Ca-ra-ven













Năm 1498 Va-xcô đơ Ga-ma (1469-1524) tìm ra Ấn Độ
+Tháng 7 -1497, Va-xcô đơ Ga-ma (1469-1524) chỉ huy đoàn thuyền Bồ Đào Nha rời cảng Li-xbon, đi tìm xứ sở huyền thoại của hương liệu và vàng ở phương Đông.
+Tháng 5- 1498, ông đã đến Ca-li cút thuộc bờ Tây Nam Ấn Độ. Trở về Li-xbon, Va-xcô đơ Ga ma được phong làm Phó vương Ấn Độ
- Ph. Ma-gien-lan (1480-1521) là người đã thực hiện chuyến đi đầu tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển từ năm 1519 đến năm 1522.
Đoàn tàu của ông đi vòng qua điểm cực Nam của Nam Mĩ sau đó tiến vào Thái Bình Dương.Tại Phi-líp-pin, ông bị thiệt mạng trong lúc giao tranh với thổ dân.Cuối cùng, đoàn thám hiểm chỉ còn 1 thuyền và 18 thủy thủ đã về đến bờ biển Tây Ban Nha với đầy ấp nguyên liệu, vàng bạc và châu báu.







Lược đồ những cuộc phát kiến địa lí












Bảng tóm tắt cuộc hành trình của các nhà thám hiểm

b/ Hệ quả:
- Phát kiến địa lí đã mở ra một trang mới trong tiến trình phát triển của lịch sử loài người. Nó khẳng định Trái Đất hình cầu, mở ra những con đường mới, những vùng đất mới, những dân tộc mới, những kiến thức mới, tăng cường giao lưu văn hóa giữa các châu lục.Thị trường thế giới mở rộng, hàng hải quốc phát triển. Đồng thời, nó cũng thúc đẩy quá trình khủng hoảng, tan rã của quan hệ phong kiến và sự ra đời của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.










- Tuy nhiên, cùng với những yếu tố tích cực, các cuộc phát kiến địa lí đã nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn nô lệ.
2. SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU. (Tự học)
Sau các cuộc phát kiến địa lí, kinh tế ở châu Âu phát triển nhanh. Tầng lớp quý tộc, thương nhân châu Âu ra sức cướp bóc của cải, tài nguyên của các nước châu Mĩ , châu Phi và châu Á. Giai cấp tư
sản tích lũy được số vốn ban đầu bằng sự cướp bóc thực dân. Đồng thời họ còn dùng bạo lực để cướp đoạt ruộng đất của nông dân trong nước.
Đến đầu thế kỉ XVI ở châu Âu bắt đầu xuất hiện hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa.
Công trường thủ công thay thế các phường hội, quy mô các công xưởng ngày càng lớn.Nhờ áp dụng kĩ thuật mới vào quy trình sản suất, năng xuất lao động tăng, sản phẩm nhiều hơn …..







Một góc công xưởng châu Âu thời Trung đại







Chủ xưởng ở các công xưởng tiến hành bốc lột những người lao động làm thuê, quan hệ giữa họ là quan hệ của chủ với thợ. Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành trong các công trường thủ công.









Một góc thành thị châu Âu thời Trung đại









Đội ngũ công nhân làm thuê : Là những nông nô bị mất ruộng đất, phải lang thang, cuối cùng phải làm thuê trong các xí nghiệp của tư sản. Ngoài đội ngũ công nhân làm thuê còn có nô lệ được mua từ châu Phi sang châu Âu.
Nhiều nơi ở nông thôn, sản suất nhỏ của nông dân dần dần bị xóa bỏ và được thay thế bằng hình thức đồn điền hay trang trại.
Người lao động biến thành công nhân làm công ăn lương. Chủ ruộng đất trở thành tư sản hay quý tộc mới.











Người châu Phi bị bắt đưa sang châu Mĩ, châu Âu làm
nô lệ( thế kỉ XV-XVI)



m
Từ những thay đổi trên, xã hội châu Âu đã biến đổi, các giai cấp mới được hình thành.Những chủ xưởng, chủ ngân hàng, chủ đồn điền hợp thành giai cấp tư sản. Những người làm công, bị bóc lột trở thành giai cấp vô sản.










Giai cấp tư sản châu Âu hậu kì trung đại













Giai cấp công nhân, nông dân thời kì trung đại châu Âu.
CỦNG CỐ - LUYỆN TẬP
Qua bài học ngày hôm nay các em nắm được những vấn đề cốt lỗi sau:
Nguyên nhân của những cuộc phát kiến địa lí
Tiền đề quan trọng để các cuộc phát kiến địa lí có thể thực hiện được.
Phát kiến địa lí đã góp phần thúc đẩy nhanh chống làm khủng hoảng, tan rã quan hệ phong kiến dẫn đến sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.
- Sự suy vong của chế độ phong kiến đã mở đường cho sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu, một nền sản xuất mới TBCN ra đời ngay trong lòng xã hội phong kiến, hay nói một cách khác chế độ phong kiến lạc hậu lỗi thời không còn phù hợp với xã hội hiện thực, suy tàn rồi đến sụp đổ là quy luật khách quan của lịch sử.
LUYỆN TẬP
1.Em hãy kể tên theo thứ tự các cuộc phát kiến lớn về địa lí ở châu Âu.
- Đi-a-xơ
- Cô-lôm-bô
- Va-xcô đơ Ga ma
- Ma-gien-lan
2. Yếu tố tiêu cực của các cuộc phát kiến địa lí là gì ?
- Cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ.
3. Hai giai cấp mới được hình thành ở châu Âu thời hậu kì Trung đại là những giai cấp nào ?
- Giai cấp tư sản
- Giai cấp vô sản
4. Hệ quả quan trọng nhất của phát kiến địa lí đối với châu Âu thời hậu kì trung đại là ?
- Thúc đẩy quá trình khủng hoảng, tan rã của quan hệ sản xuất phong kiến và sự ra đời của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.
5. Đầu thế kỉ XVI nhiều hình thức tổ chức sản xuất mới xuất hiện ở Tây Âu ngoại trừ hình thức nào sau đây.
- Công trường thủ công, phường hội, công ty thương mại, đồn điền trang trại.
6. Nét mới trong phương thức bóc lột ở nông thôn thời hậu kì trung đại là.
- Nông nô bị biến thành công nhân nông nghiệp làm việc cho chủ đất theo chế độ làm công ăn lương.
 

7.Giai cấp phong kiến châu Âu đã lấy cơ sở gì để thống trị nhân dân về mặt tinh thần.
- Kinh thánh của đạo Ki tô.
8. Qúy tộc ở châu Âu có mấy cấp bậc ?
- Có 5 cấp bậc : 1. Công tước, 2. Hầu Tước, 3. Bá Tước, 4. Tử tước, 5. Nam tước.
9. Quan hệ sản xuất được xác lập ở Tây Âu thời hậu kì trung đại là .
- Quan hệ giữa chủ và thợ, giữa chủ ruộng đất và công nhân nông nghiệp.
10. Trong lĩnh vực thương nghiệp các thương hội trung đại được thay thế bằng những hình thức nào ?
- Đó là các công ti thương mại, VD như công ty Đông Ấn, công ty Tây Ấn của TBN và BĐN.

BÀI TẬP VỀ NHÀ
1. Hãy chỉ trên lược đồ những cuộc phát kiến về địa lí và kể 1 hoặc 2 câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.
2. Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu.
3. Qúy tộc và tư sản châu Âu đã làm cách nào để có được tiền và đội ngũ công nhân làm thuê ?
4. Giai cấp tư sản và vô sản đã được hình thành từ những tầng lớp nào trong xã hội phong kiến châu Âu. ?
5. Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào.