Từ loại tiếng Việt
Danh từ
Động từ
Tính từ
Phó từ
Số từ
Lượng từ
Đại từ
Quan hệ từ
Lớp 6
Lớp 7
Tiết 25: TV: Quan hệ từ
1. Dựa vào kiến thức đã học ở tiểu học em hãy xác định những quan hệ từ trong các ví dụ (SGK - tr96, 97)
2. Các quan hệ từ nào dùng để liên kết những từ nào với từ nào trong câu hoặc vế câu nào với vế câu nào trong câu ghép?
Tiết 25: TV: Quan hệ từ
a. Đồ chơi của chúng tôi chẳng có nhiều. (Khánh Hoài)
 QHT “Của”: quan hệ sở hữu.
b. Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu. (Sơn Tinh, Thủy Tinh)
"Như": biểu thị quan hệ tương đồng (so sánh).
c. Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm.
Bởi … nên …: Nối 2 cụm C-V với nhau, biểu thị quan hệ nhân quả.
Và: Liên kết ăn uống điều độ - làm việc có chừng mực  Quan hệ đẳng lập.
d. Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình. Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả. (Lí Lan)
Nhưng: nối câu (1) với câu (2), quan hệ tương phản.
Qua tìm hiểu ví dụ cho biết quan hệ từ có những đặc điểm nào?
 Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả, … giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn.



II.
Sử dụng quan hệ từ
Phiếu bài tập
x
x
x
x
x
x
x
x
Các trường hợp b, đ , g, h cần phải sử dụng quan hệ từ
 Câu văn mới dễ hiểu và rõ nghĩa.
Các trường hợp còn lại không cần thiết phải sử dụng quan hệ từ
 Câu văn vẫn dễ hiểu và rõ nghĩa.
Quan hệ từ
Bắt buộc dùng
Không bắt buộc dùng
Câu văn sẽ đổi nghĩa / không rõ nghĩa
Câu văn sẽ không đổi nghĩa
 Việc dùng hay không dùng quan hệ từ đều có liên quan đến ý nghĩa của câu. Vì vậy không thể lược bỏ quan hệ từ một cách tuỳ tiện được.
Đây là thư của Lan.
BT nhanh
Cho biết có mấy cách hiểu đối với câu: "Đây là thư Lan".
Đây là thư do Lan viết.
Đây là thư gửi cho Lan. (đâu phải cho tôi nên tôi không nhận)
Nếu... thì...
Tuy... nhưng...
Hễ... thì…
Sở dĩ... là vì...
Nếu trời mưa thì tôi không đến.
Vì lười học nên Nam phải ở lại lớp.
Vì... nên...
Tuy nhà xa nhưng Hùng luôn đi học đúng giờ.
Hễ gió thổi mạnh thì diều bay cao.
Sở dĩ thi trượt là vì nó chủ quan.
Không những... mà còn...
Cô ấy không những xinh đẹp mà còn giỏi.



III.
Luyện tập
Bài 1
Tìm các quan hệ từ trong đoạn đầu văn bản Cổng trường mở ra
Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được. Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hè mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.
Con là một đứa trẻ nhạy cảm. Cứ mỗi lần, vào đêm trước ngày sắp đi chơi xa, con lại háo hức đến nỗi lên giường mà không sao nằm yên được. Nhưng mẹ chỉ dỗ một lát là con đã ngủ.(…)
Bài 2
Lâu lắm rồi nó mới cởi mở …. tôi như vậy. Thực ra, tôi … nó ít khi gặp nhau. Tôi đi làm, nó đi học. Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm …. nó. Buổi tối tôi thường vắng nhà. Nó có khuôn mặt đợi chờ. Nó hay nhìn tôi ….. cái vẻ mặt đợi chờ đó. ….. tôi lạnh lùng ….. nó lảng đi. Tôi vui vẻ ….. tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.
Lâu lắm rồi nó mới cởi mở với tôi như vậy. Thực ra, tôi và nó ít khi gặp nhau. Tôi đi làm, nó đi học. Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm cùng nó. Buổi tối tôi thường vắng nhà. Nó có khuôn mặt đợi chờ. Nó hay nhìn tôi bằng cái vẻ mặt đợi chờ đó. Nếu tôi lạnh lùng thì nó lảng đi. Tôi vui vẻ và tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.
Bài 3
Trong các câu sau đây, câu nào đúng, câu nào sai?
a) Nó rất thân ái bạn bè.
b) Nó rất thân ái với bạn bè.
c) Bố mẹ rất lo lắng con.
d) Bố mẹ rất lo lắng cho con.
e) Mẹ thương yêu không nuông chiều con.
g) Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con.
h) Tôi tặng quyển sách này anh Nam.
i) Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam
k) Tôi tặng anh Nam quyển sách này
l) Tôi tặng cho anh Nam quyển sách này.
Đây là hình ảnh được nói đến trong bài thơ nào? Hãy đọc câu thơ có sử dụng quan hệ từ trong bài thơ đó? 
Bánh trôi nước
(Hồ Xuân Hương)
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.” 
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.” 


Đây là hình ảnh của câu ca dao. Hãy đọc bài ca dao đó và chỉ ra quan hệ từ được sử dụng trong bài.
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.