BÀI 17
HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT
Tiết 18
NỘI DUNG:
I. Hô hấp là gì?
II. Bề mặt trao đổi khí
III. Các hình thức hô hấp
1. Hô hấp qua bề mặt cơ thể
2. Hô hấp bằng hệ thống ống khí
3. Hô hấp bằng mang
4. Hô hấp bằng phổi

I – HÔ HẤP LÀ GÌ?
GLUXIT
LIPIT
PRÔTEIN
CO2
Năng lượng cho các hoạt động sống
O2
I – HÔ HẤP LÀ GÌ?
- Hô hấp là tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy oxi từ bên ngoài vào để oxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO2 ra ngoài.
Tế bào biểu
mô ở phổi
Mao mạch phổi
Mao mạch
ở các mô
Tim
O2
CO2
CO2
Tim
O2
CO2
Phế nang
trong phổi
Tim
Tế bào
ở các mô
O2
CO2
Hô hấp ngoài: là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường thông qua bề mặt trao đổi khí:
 
 - Hô hấp trong: thực hiện ở tb, là quá trình nhận O2 từ máu và thải CO2 ra máu, để thực hiện các phản ứng oxh trong tb

BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ
O2
CO2
II– BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ
Bề mặt TĐK là bộ phận cho O2 từ môi trường ngoài khuếch tán vào trong tế bào (hoặc máu) và CO2 khuếch tán từ tế bào (hoặc máu) ra ngoài.
Bề mặt trao đổi khí lớn
Bề mặt mỏng và ẩm ướt.
Bề mặt có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp
Có sự lưu thông khí.
* Đặc điểm bề mặt trao đổi khí
Diện tích bề mặt TĐK lớn
Giúp , dễ dàng
khuếch tán qua.
Tăng diện tích tiếp xúc giữa
máu với môi trường và tăng
trao đổi khí
Tạo sự chênh lệch về nồng
độ và .
Câu hỏi: Bề mặt trao đổi khí có tầm quan trọng
như thế nào?
III- CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
Hô hấp qua bề mặt cơ thể
Hô hấp qua hệ thống ống khí
Hô hấp bằng mang
Hô hấp bằng phổi
1. Hô hấp qua bề mặt cơ thể
- Đại diện: Động vật đơn bào, đa bào có tổ chức thấp ( ruột khoang, giun tròn..)
2. Hô hấp bằng hệ thống ống khí
2. Hô hấp bằng hệ thống ống khí
- Đại diện: côn trùng
CO2
Quá trình trao đổi khí ở côn trùng
O2
(MT)
Lỗ thở
Ống khí lớn
Ống khí nhỏ
Các tế bào
(trong cơ thể)
CO2
3. Hô hấp bằng mang
3. Hô hấp bằng mang
- Đại diện: cá, thân mềm và chân khớp
4. Hô hấp bằng phổi
Tế bào biểu
mô ở phổi
Mao mạch phổi
Mao mạch
ở các mô
Tim
O2
CO2
CO2
Tim
O2
CO2
Phế nang
trong phổi
Tim
Tế bào
ở các mô
O2
CO2
Hình 17.5. Phổi và phế nang ở người
4. Hô hấp bằng phổi
- Đại diện: bò sát, chim và thú.
Cơ quan hô hấp là phổi

- Trao đổi khí xảy ra ở các phế nang của phổi
- Sự thông khí ở phổi của bò sát, chim và thú chủ yếu nhờ các cơ hô hấp co dãn làm thay đổi thể tích của khoang bụng hoặc lồng ngực.
- Sự thông khí ở phổi của lưỡng cư nhờ sự nâng lên và hạ xuống của thềm miệng.
1. Nhờ hệ thống các túi khí nên chim có thể thực hiện trao đổi khí liên tục ngay cả khi đang bay.
2. Ở chim, sự trao đổi khí thực hiện ở các ống khí trong phổi, nhờ dòng khí giàu oxi chuyển qua liên tục từ sau ra trước nên không có khí đọng (khí cặn) như các nhóm động vật có phổi trên cạn khác
Tại sao chim có hiệu quả hô hấp cao nhất trong nhóm hô hấp trên cạn
Thành phần Không khí hít vào và thở ra
Củng cố.
Câu 1: Phổi của thú có hiệu quả TĐK hiệu quả hơn ở phổi của lưỡng cư và bò sát là do:

A.Phổi thú có cấu trúc phức tạp hơn.

B.Phổi thú có cấu trúc lớn hơn.

C.Phổi thú có khói lượng lớn hơn.

D.Vì phổi thú có nhiều phế nang ,diện tích bề
mặt trao đổi khí lớn.
Câu 2: vì sao chim là động vật trên cạn trao đổi khí hiệu quả nhất?

Nhờ có hệ thống túi khí

B. nhờ không khí giàu oxi

C. Nhờ Phổi chim có nhiều phế nang

D. Nhờ chim bay trên cao
Câu 3: Những động vật nào sau đây hô hấp bằng hệ thống ống khí?

Châu chấu, cào cào, dế

B. Chấu chấu, dế, ếch

C. Cào cào, ếch, thằn lằn

D. Dế, cào cào, thỏ
Hướng dẫn về nhà
Đọc trước bài 18 Tuần hoàn máu
Chuẩn bị:
- Vẽ cấu tạo hệ tuần hoàn vào giấy A0
- Tìm hiểu về hệ tuần hoàn và chiều hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn.