Tiết 21: MIÊU TẢ VÀ
BIỂU CẢM TRONG VĂN
BẢN TỰ SỰ
I. SỰ KẾT HỢP GIỮA YẾU TỐ KỂ, TẢ, BIỂU CẢM TRONG VĂN TỰ SỰ
1. Đọc văn bản.
Một cô gái đang ngồi chờ chuyến bay của mình trong phòng chờ ở một sân bay lớn. Cùng trên ghế chờ, bên gói bánh, một người đàn ông cũng ngồi xuống, mở báo và lặng lẽ đọc.
Khi cô gái ăn chiếc bánh đầu thì người đàn ông cũng nhón ăn chiếc bánh tiếp theo. Tuy không nói gì nhưng cô cảm thấy bực bội trong lòng, cô tự nghĩ: “Thật điên rồ! lố bịch!”.
Cứ mỗi lần cô nhón ăn một chiếc, thì người đàn ông kia lại nhón ăn chiếc bánh tiếp theo. Trong lòng cô, sự bực bội dần lên cao, tuy nhiên cô kiềm chế được nên chưa bộc lộ ra. Khi chỉ còn lại một chiếc bánh duy nhất, cô nghĩ: “À được… thử xem người đàn ông ngỗ ngược nàysẽ xử lý sao đây?”.
Nhưng hắn bình tĩnh bẻ chiếc bánh làm đôi và mời cô dùng một nửa chiếc. Ôi! Thật quá mức! Trong khi cô đang còn đói! Cô đứng phắt dậy, giành lấy nửa bánh của mình rồi đi thẳng ra máy bay. Khi đã vào trong máy bay, cô lục túi tìm kính đeo của mình, thì thật ngạc nhiên trong túi xách của cô còn nguyên gói bánh chưa được mở! Cô cảm thấy hổ thẹn về hành động sai sót của mình… Cô đã để nguyên gói bánh trong túi mà chưa hề mở ra ăn! Còn người đàn ông kia đã chia phần bánh của họ cho cô, nhưng họ không hề tức giận, không hề điên khùng và khó chịu…
Khi cô đang rơi vào trạng thái bối rối, hổ thẹn, nghĩ về người đàn ông kia thì thời gian cũng không còn để cô có thể giãi bày… để có thể tạ lỗi!
KHÔNG THỂ SỬA CHỮA
Một cô gái đang ngồi chờ chuyến bay của mình trong phòng chờ ở một sân bay lớn. Cùng trên ghế chờ, bên gói bánh, một người đàn ông cũng ngồi xuống, mở báo và lặng lẽ đọc.
Khi cô gái ăn chiếc bánh đầu thì người đàn ông cũng nhón ăn chiếc bánh tiếp theo. Tuy không nói gì nhưng cô cảm thấy bực bội trong lòng, cô tự nghĩ: “Thật điên rồ! lố bịch!”.
Cứ mỗi lần cô nhón ăn một chiếc, thì người đàn ông kia lại nhón ăn chiếc bánh tiếp theo. Trong lòng cô, sự bực bội dần lên cao, tuy nhiên cô kiềm chế được nên chưa bộc lộ ra. Khi chỉ còn lại một chiếc bánh duy nhất, cô nghĩ: “À được… thử xem người đàn ông ngỗ ngược nàysẽ xử lý sao đây?”.
Nhưng hắn bình tĩnh bẻ chiếc bánh làm đôi và mời cô dùng một nửa chiếc. Ôi! Thật quá mức! Trong khi cô đang còn đói! Cô đứng phắt dậy, giành lấy nửa bánh của mình rồi đi thẳng ra máy bay. Khi đã vào trong máy bay, cô lục túi tìm kính đeo của mình, thì thật ngạc nhiên trong túi xách của cô còn nguyên gói bánh chưa được mở! Cô cảm thấy hổ thẹn về hành động sai sót của mình… Cô đã để nguyên gói bánh trong túi mà chưa hề mở ra ăn! Còn người đàn ông kia đã chia phần bánh của họ cho cô, nhưng họ không hề tức giận, không hề điên khùng và khó chịu…
Khi cô đang rơi vào trạng thái bối rối, hổ thẹn, nghĩ về người đàn ông kia thì thời gian cũng không còn để cô có thể giãi bày… để có thể tạ lỗi!
KHÔNG THỂ SỬA CHỮA
Phương thức biểu đạt chính ?
tự sự
Hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản trên?
Hai yếu tố này đứng độc lập hay đan xen với yếu tố tự sự?
Kết hợp tả và biểu cảm
Ba yếu tố đan xen lẫn nhau
Một cô gái đang ngồi chờ chuyến bay của mình trong phòng chờ ở một sân bay lớn. Cùng trên ghế chờ, bên gói bánh, một người đàn ông cũng ngồi xuống, mở báo và lặng lẽ đọc. Khi cô gái ăn chiếc bánh đầu thì người đàn ông cũng nhón ăn chiếc bánh tiếp theo. Tuy không nói gì nhưng cô cảm thấy bực bội trong lòng, cô tự nghĩ: “Thật điên rồ! lố bịch!”.
Cứ mỗi lần cô nhón ăn một chiếc, thì người đàn ông kia lại nhón ăn chiếc bánh tiếp theo. Trong lòng cô, sự bực bội dần lên cao, tuy nhiên cô kiềm chế được nên chưa bộc lộ ra. Khi chỉ còn lại một chiếc bánh duy nhất, cô nghĩ: “À được… thử xem người đàn ông ngỗ ngược nàysẽ xử lý sao đây?”.
Nhưng hắn bình tĩnh bẻ chiếc bánh làm đôi và mời cô dùng một nửa chiếc. Ôi! Thật quá mức! Trong khi cô đang còn đói! Cô đứng phắt dậy, giành lấy nửa bánh của mình rồi đi thẳng ra máy bay. Khi đã vào trong máy bay, cô lục túi tìm kính đeo của mình, thì thật ngạc nhiên trong túi xách của cô còn nguyên gói bánh chưa được mở! Cô cảm thấy hổ thẹn về hành động sai sót của mình… Cô đã để nguyên gói bánh trong túi mà chưa hề mở ra ăn! Còn người đàn ông kia đã chia phần bánh của họ cho cô, nhưng họ không hề tức giận, không hề điên khùng và khó chịu…
Khi cô đang rơi vào trạng thái bối rối, hổ thẹn, nghĩ về người đàn ông kia thì thời gian cũng không còn để cô có thể giãi bày… để có thể tạ lỗi!
Nhưng hắn bình tĩnh bẻ chiếc bánh làm đôi và mời cô dùng một nửa chiếc. Khi đã vào trong máy bay, cô lục túi tìm kính đeo của mình, thì thật ngạc nhiên trong túi xách của cô còn nguyên gói bánh chưa được mở! … Cô đã để nguyên gói bánh trong túi mà chưa hề mở ra ăn! Còn người đàn ông kia đã chia phần bánh của họ cho cô, nhưng họ không hề tức giận, không hề điên khùng và khó chịu…
Khi bỏ các câu văn có yếu tố biểu cảm và tự sự đi đoạn văn ntn?
Tả và biểu cảm giúp cho việc kể chuện sinh động và nội dung câu chuyện sâu sắc hơn
Tả và biểu cảm đóng vai trò gì trong VBTS?
Ôi! Thật quá mức! Trong khi cô đang còn đói! Cô đứng phắt dậy, giành lấy nửa bánh của mình rồi đi thẳng ra máy bay. Cô cảm thấy hổ thẹn về hành động sai sót của mình…
Nhưng hắn bình tĩnh bẻ chiếc bánh làm đôi và mời cô dùng một nửa chiếc. Ôi! Thật quá mức! Trong khi cô đang còn đói! Cô đứng phắt dậy, giành lấy nửa bánh của mình rồi đi thẳng ra máy bay. Khi đã vào trong máy bay, cô lục túi tìm kính đeo của mình, thì thật ngạc nhiên trong túi xách của cô còn nguyên gói bánh chưa được mở! Cô cảm thấy hổ thẹn về hành động sai sót của mình… Cô đã để nguyên gói bánh trong túi mà chưa hề mở ra ăn! Còn người đàn ông kia đã chia phần bánh của họ cho cô, nhưng họ không hề tức giận, không hề điên khùng và khó chịu…
So sánh
Bỏ hết yếu tố kể chỉ còn yếu tố tả, biểu cảm thì đoạn văn như thế nào?
Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn.
2. Kết luận:
Trong VBTS thường kết hợp các yếu tố nào? Tác dụng của việc kết hợp các yếu tố đó
" Lão cố làm ra vẻ vui vẻ. Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt ầng ậc nước, tôi muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc. Bây giờ thì tôi không xót xa năm quyển sách của tôi quá như trước nữa. Tôi chỉ ái ngại cho lão Hạc. Tôi hỏi cho có chuyện :
- Thế nó cho bắt à ?
Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những nếp nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu ngoẹo về một bên và cái miệng móm mem của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc.
( Nam Cao )
Bài tập vận dụng
Tìm yếu tố
tự sự, tả,
biểu cảm?
TỰ SỰ
Kể về việc Lão Hạc sang nhà ông giáo kể cho ông giáo nghe việc mình đã bán con chó như thế nào.
MIÊU TẢ
cố làm ra vui vẻ, cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước, co rúm lại, những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra, cái đầu ngoẹo về một bên, cái miệng móm mém mếu như con nít, hu hu khóc.
BIỂU CẢM
muốn ôm choàng lấy lão, không xót xa năm quyển sách…, ái ngại cho lão Hạc, hỏi cho có chuyện.
Vậy yếu tố miêu tả, biểu cảm có tác dụng gì trong đoạn văn tự sự này?
Tạm biệt các em!
Trời rét, em bé quẹt diêm sưởi ấm và tưởng tượng mình đang ngồi trước lò sưởi
-ngọn lửa xanh lam, trắng ra, rực hồng
-que diêm sáng rực như than hồng
-lò sưởi có hình nổi bằng đồng bóng nhoáng
-Chà! Giá…nhỉ?
-vui mắt
-Chà!...làm sao!
-Thật là dễ chịu!
-Chà!...khoái biết bao!
TỰ SỰ
MIÊU TẢ
BIỂU CẢM