Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG


Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG , PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
-------------------------------------------------------------------

Nhóm 1: Nêu các đặc điểm của muối ăn?
Nhóm 2: Nêu các đặc điểm của đường?
Nhóm 3: Em hãy chỉ ra đặc điểm nào là đặc điểm cơ bản, tiêu biểu của muối và đường?
Nhóm 4: - Để phân biệt sự vật này với sự vật khác ta căn cứ vào đâu? - Các tính chất như mặn, ngọt… có phải do chúng ta áp đặt cho các sự vật trên không hay đó là thuộc tính vốn có của sự vật, hiện tượng ?
1. Chất
Thảo luận nhóm ( thời gian : 2 phút )

Muối
MẶN, NaCl
Đường
NGỌT, C12H22O11
Mặn
Màu trắng
Tan trong nước
Làm từ nước biển
Ngọt
Hạt nh?
Tan trong nước
Làm từ mía

Chất
1. Chất của sự vật, hiện tượng
Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG , PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
---------------------------------------------------------------------------
Màu trắng
Hạt nh?
Thể rắn
Thể rắn
Khái niệm: Chất là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản, vốn có của sự vật và hiện tượng, tiêu biểu cho sự vật và hiện tượng đó, phân biệt nó với các sự vật và hiện tượng khác.
NaCl
C12H22O11
Em hãy nêu chất của một số sự vật, hiện tượng xung quanh em?
Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG , PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
-----------------------------------------------
2. Lượng
Khái niệm: Lượng dùng để chỉ những thuộc tính vốn có của sự vật và hiện tượng biểu thị trình độ phát triển (cao, thấp), quy mô (lớn, nhỏ), tốc độ vận động (nhanh, chậm), số lượng (ít, nhiều)…của sự vật và hiện tượng
Ví dụ
BỐ: CAO 1,75 m; NẶNG 70 KG
CON : CAO 1,20 m; NẶNG 33 KG
Trường PT Hồng Đức có 10 lớp với hơn 300 học sinh
Nhanh
nhiều
Chậm
Ít
Nêu tên của sự vật dựa vào các gợi ý về lượng sau
Vận tốc 300.000km/s

Gồm 2 nguyên tử H và 1 nguyên tử O
Chiều dài 8cm, chiều rộng 8cm, góc tạo bởi 2 cạnh liền kề bằng 90 độ
Hình vuông
Nước
Ánh sáng

Học sinh A: Chiều cao: 1,55m
Cân nặng : 43kg
Trình độ kiến thức(lớp 10)
Tác phong nhanh
Học lực: khá
Đạo đức: tốt
Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG , PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
-----------------------------------------------
3. Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và
sự thay đổi về chất
Thêm một -Trần Hòa Bình-
Thêm một chiếc lá rụng
Thế là thành mùa thu
Thêm một tiếng chim gù
Thành ban mai tinh khiết
Thêm một lời dại dột
Tức thì em bỏ đi.
Nhưng thêm chút lầm lì,
Thế nào em cũng khóc.
Thêm một người thứ ba,
Chuyện tình đâm dang dở.
Cứ thêm một lời hứa,
Lại một lần khả nghi.
Nhận thêm một thiệp cưới,
Thấy mình lẻ loi hơn.
Thêm một đêm trăng tròn,
Lại thấy mình đang khuyết.
Dĩ nhiên là tôi biết
Thêm một, lắm điều hay
Nhưng mà tôi cũng biết
Thêm một - phiền toái thay!
3. Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và
sự biến đổi về chất
Đọc truyện “ Có công mài sắt có ngày nên kim”
Tương truyền, thuở niên thiếu, Lý Bạch là cậu bé không chịu khó học hành, ham chơi như bao đứa trẻ bình thường khác. Một hôm, cậu bé chán học, lẻn sang chơi ở chân núi phía Đông. Kỳ lạ quá! Trước mắt cậu bé là một bà lão đang cắm cúi mài một thanh sắt bên một tảng đá lớn. “Bà già tóc bạc đến dường kia mà lại chăm chắm mài một thanh sắt để làm gì nhỉ?” Cậu bé hết sức phân vân, bèn rón rén đến bên cạnh cụ già rồi cất tiếng hỏi:
- Cụ ơi, cụ mài sắt để làm gì vậy?
Bà lão ngoảnh mặt lên, hiền từ trả lời: - Để làm kim khâu cháu ạ.
- Làm kim khâu ư? Thanh sắt thì làm thế nào mà trở thành cái kim khâu được? Cậu bé chất vấn bà lão.
- Mài mãi cũng phải được. Kẻ có công mài sắt thì có ngày nên kim chứ - Bà lão trả lời một cách tin tưởng như vậy.
Lý Bạch nửa tin nửa ngờ hỏi lại: - Liệu hôm nay có xong được không hở cụ?
Bà lão thong thả trả lời hoà nhịp với động tác mài kim: - Hôm nay không xong thì mai lại làm tiếp vậy, năm nay không xong thì sang năm tiếp tục làm, ngày lại ngày, già nhất định mài xong.
Nghe đến đây, Lý Bạch chợt hiểu ra và im lặng. Về nhà Lý Bạch thường ngẫm nghĩ về những lời của bà lão mà càng chuyên tâm học tập. Chẳng bao lâu, Lý Bạch trở thành nhà thơ lỗi lạc với những áng thơ Đường tuyệt mĩ, có một không hai trong nền văn học Trung Quốc.
3. Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và
sự biến đổi về chất
Độ
- Lượng biến đổi trước và biến đổi dần dần
- Giới hạn mà trong đó sự biến đổi về lượng chưa làm thay đổi về chất của sự vật và hiện tượng được gọi là độ
- Điểm giới hạn mà tại đó sự biến đổi của lượng làm thay đổi chất của sự vật và hiện tượng được gọi là điểm nút
Điểm nút
t
- Sự biến đổi về chất của sự vật,hiện tượng bắt đầu từ lượng

Một cây làm chẳng nên non.
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Nước chảy đá mòn
Năng nhặt chặt bị
Góp gió thành bão
Xem tranh đoán thành ngữ, ca dao nói về: “sự tích lũy về lượng dẫn đến sự biến đổi về chất”
b. Chất mới ra đời bao hàm một lượng mới tương ứng
1 ngày 21 ngày

Quả trứng gà Gà con
( chất cũ) ( chất mới )






Ở ngày thứ 21 trứng gà sẽ nở thành gà con
Hình dáng, trọng lượng, màu sắc của trứng gà đã thay đổi hoàn toàn
3. Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và
sự biến đổi về chất

b. Chất mới ra đời lại bao hàm một lượng mới tương ứng
- Chất biến đổi sau
Chất biến đổi nhanh chóng (đột biến)
Kết luận: Chất mới ra đời thay thế chất cũ. Khi chất mới ra đời lại bao hàm một lượng mới để tạo thành sự thống nhất mới giữa chất và lượng
Nam và Dung cùng học một lớp. Nam đi học thêm rất nhiều nơi, được các thầy cô nổi tiếng dạy, nên Nam cho rằng, mình không phải ôn tập và làm bài về nhà mà vẫn có thể thi đỗ vào đại học. Ngược lại, Dung không đi học thêm nhưng rất chú ý nghe thầy cô giảng bài trên lớp, về nhà Dung chăm chỉ học và làm bài tập đầy đủ. Kết quả, Nam thi trượt ĐH, Dung đỗ ĐH với số điểm rất cao.Nam cứ thắc mắc không hiểu sao
mình lại bị trượt?
Em giải thích thắc mắc cho Nam thế nào?
Tình huống
Câu ca dao này nói về chất hay lượng của sự vật ?
“KHÔNG THƠM CŨNG THỂ HOA NHÀI
DẪU KHÔNG THANH LỊCH CŨNG NGƯỜI TRÀNG AN”
Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên
* Bài học
-Luôn gắn liền lượng với chất.

-Trong học tập, rèn luyện phải kiên trì nhẫn nại, không coi thường việc nhỏ.

Tránh nóng vội, đốt cháy giai đoạn, hành động nửa vời, không triệt để đều không đem lại kết quả mong muốn
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài 1: Hãy chỉ ra mặt chất,mặt lượng trong các câu sau: x
x
x
x
x
x
So sánh chất và lượng bảng sau:
24
Cảm ơn quý thầy cô và các em học sinh