CHƯƠNG II: CẤU TRÚC TẾ BÀO
TIẾT 9 – BÀI 7 : TẾ BÀO NHÂN SƠ SƠ
ĐVĐ: Cơ thể sống được cấu tạo từ những loại tế bào nào?
Cơ thể sống được cấu tạo từ 2 loại TB
I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TẾ BÀO NHÂN SƠ
TIẾT 9 - Bài 7: TẾ BÀO NHÂN SƠ
Quan sát hình 7.2 SGK T 32 và hoàn thành bảng sau đây.
I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TẾ BÀO NHÂN SƠ
Phiếu học tập số 1
I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TẾ BÀO NHÂN SƠ
+
+
+
+
+
+
+
I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TẾ BÀO NHÂN SƠ
TIẾT 9 - Bài 7: TẾ BÀO NHÂN SƠ
* Kích thước nhỏ (1-5 micrômet )
Chưa có nhân hoàn chỉnh
Tế bào chất không có hệ thống nội màng
* Cấu tạo đơn giản
TBC không có các bào quan có màng bao bọc
TBC không có khung xương tế bào
TBC chỉ có ribôxôm và các hạt dự trữ
Độ lớn các bậc cấu trúc của thế giới sống
Kích thước nhỏ đem lại ưu thế gì cho tế bào nhân sơ ?
Kích thước nhỏ  tỉ lệ S/V (diện tích bề mặt tế bào / thể tích bề mặt tế bào) lớn  Lợi thế cho vi khuẩn:
- Giúp tế bào trao đổi chất với môi trường một cách nhanh chóng.
- Sự khuếch tán các chất từ nơi này đến nơi khác trong tế bào diễn ra nhanh hơn.
→ Tế bào sinh trưởng, phát triển và sinh sản nhanh hơn.
→ vi khuẩn dễ thích ứng với môi trường, phân bố rộng.
Tại sao những bệnh do vi khuẩn gây ra thường phát triển thành dịch nếu không chữa trị và ngăn chặn kịp thời?
Do vi khuẩn có tỉ lệ S/V lớn => tốc độ sinh sản nhanh, nếu không chữa trị và ngăn chặn kịp thời
=> số lượng TB VK tăng nhanh => phát triển thành dịch
Một số loại vi khuẩn gây bệnh ở người
Vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
Probiotic là loại vi khuẩn có lợi giúp tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa. Đây là những vi sinh vật sống có lợi tự nhiên được tìm thấy trong ruột. Khi vào trong ruột, nó phá vỡ các thực phẩm mà chúng ta ăn để cung cấp một nguồn năng lượng cho các tế bào trong ruột, từ đó tăng cường hệ thống miễn dịch và giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.
VI KHUẨN CÓ LỢI
Vi khuẩn T-103 giúp chuyển hóa giấy thành nhiên liệu đốt. Loại vi khuẩn này được tìm thấy trong chất thải động vật, có thể sản xuất nhiên liệu sinh học
Vi khuẩn Geobacter. được sử dụng để giữ ổn định, ngăn chặn các chất độc hại như uranium phát triển rộng, hạn chế những hậu quả tai hại do các sự cố rò rỉ phóng xạ gây ra.
- Gồm 3 thành phần chính:
+ Màng sinh chất
+ Tế bào chất
+ Vùng nhân


- Ngoài ra còn có thành tế bào, vỏ nhầy, lông và roi.
II. CẤU TẠO TẾ BÀO NHÂN SƠ
TIẾT 9 - Bài 7: TẾ BÀO NHÂN SƠ
Phiếu học tập số 2
Cấu tạo từ prôtêin
- Roi: giúp vi khuẩn di chuyển
- Lông: giúp bám lên bề mặt tế bào chủ.
Gồm prôtêin, saccarit, nước
- Làm tăng sức bảo vệ tế bào, bám dính vào các bề mặt.
Khi nhuộm Gram thì VK
Gram dương cho màu tím.
VK Gram âm cho màu đỏ
www.themegallery.com
17
Company Name
Dựa vào cấu trúc, thành phần hoá học của thành tế bào, người ta chia vi khuẩn làm 2 loại.




Nhuộm Gram
Nhuộm Gram
Tím
Đỏ
- Cấu tạo từ Peptiđôglican.
Bảo vệ tế bào
Quy định hình dạng tế bào

2 lớp phôtpholipit và prôtêin
-Trao đổi chất với môi trường
-Là mảnh giữ tạo mezôxôm giúp phân chia tế bào.
- Chỉ có bào tương, ribôxôm.
- Trong TBC của 1 số vi khuẩn có các hạt dự trữ và 1 số phân tử plasmit mạch kép dạng vòng nhỏ.
Là nơi tổng hợp prôtêin
và diễn ra các hoạt động sống của TB.
VÙNG NHÂN
- Không có màng nhân.
- Chỉ có 1 phân tử ADN trần mạch kép dạngvòng.
- Mang thông tin di truyền
- Điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào.
AND
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
Chú thích các chi tiết 1,2,3…. trong hình sau.
CỦNG CỐ
www.themegallery.com
22
Company Name
Câu 1: Tất cả các loại tế bào đều được cấu tạo 3 thành phần là:
A. Màng sinh chất, chất tế bào, vùng nhân hoặc nhân.
B. Màng sinh chất, vùng nhân hoặc nhân, NST.
C. Màng sinh chất, chất tế bào, các bào quan.
D. Chất tế bào, vùng nhân hoặc nhân, NST.
LUYỆN TẬP
Đ
Câu 2: Tế bào nhân sơ có đặc điểm nổi bật gì ?
A. Kích thước nhỏ, chưa có nhân hoàn chỉnh, vùng nhân chứa ADN kết hợp với prôtein và histôn.
B. Kích thước nhỏ, không có màng nhân, có ribôxôm nhưng không có các bào quan khác.
C. Kích thước nhỏ, chưa có nhân hoàn chỉnh không có ribôxôm.
D. Kích thước nhỏ, không có màng nhân, không có các bào quan.
Đ
Câu 3: Màng sinh chất của vi khuẩn được cấu tạo từ 2 lớp:
A. Phôtpholipit và ribôxôm. B. Ribôxôm và peptiđôglican.
C. Peptiđôglican và prôtein. D.Phôtpholipit và prôtein.
LUYỆN TẬP
Đ
Câu 4: Vi khuẩn có cấu tạo đơn giản và kích thước cơ thể nhỏ sẽ có ưu thế:
A. Hạn chế được sự tấn công của tế bào bạch cầu.
B. Dễ phát tán và phân bố hẹp.
C Trao đổi chất mạnh và có tốc độ phân chia nhanh.
D.Thích hợp với đời sống kí sinh.
Đ
Câu 1: Vì sao khi phát hiện bệnh do vi khuẩn gây nên người ta phải làm xét nghiệm xác đinh vi khuẩn đó là gram dương hay âm?
Việc biết VK đó là gram dương hay âm để dùng kháng sinh đặc trị, bởi mỗi nhóm VK chỉ bị chết bởi 1 hay vài loại kháng sinh nhất định
VẬN DỤNG
- Đọc phần “em có biết” cuối bài học.
- Học bài và trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa cuối bài.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ