Bài dạy
Chào mừng các bạn học sinh!
Ngữ văn 7
1
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Đọc thuộc bài thơ Phò giá về kinh? Nêu nội dung của bài?

Câu 2: Đọc thuộc bài thơ Sông núi nước Nam. Nêu nghệ thuật của bài?
2
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
3
Tác giả
- Quê quán: Quỳnh Lưu – Nghệ An
- Là nữ thi sĩ tài hoa và độc đáo nhất thời kỳ văn học trung đại Việt Nam.
- Được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”.

I. Tìm hiểu chung
? Dựa vào phần chú thích, em hãy cho biết đôi nét về tác giả??
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
4
5
Tác giả
Tác phẩm


I. Tìm hiểu chung
?Bánh trôi nước thuộc thể thơ gì? (nhận diện: số câu, số chữ, cách hiệp vần) ??
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
6
Tác giả : sgk
Tác phẩm
- Từ khó
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt.
Làm theo lối: Vịnh vật.
- PTBĐ: Biểu cảm
Bố cục: 3 phần:
- Hình ảnh bánh trôi,
Vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã hội phong kiến
- Thân phận người phụ nữ trong xã hội pk


I. Tìm hiểu chung
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
7


Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
BÁNH TRÔI NƯỚC
- Thơ vịnh vật xuất hiện vào thời Lục Triều (thế kỉ III –IV) ở Trung Hoa và thịnh hành ở nước ta vào thế kỉ XV với thơ Nôm của Nguyễn Trãi (tập thơ : Hồng Đức quốc âm thi tập).
- Các vật được vịnh có thể :
+ là động vật: con hạc, con ve…;
+ thực vật: cây chuối, trúc, mai, ...;
+ đồ vật: cây đàn , cái quạt, …;
=> gửi gắm tình cảm, tư tưởng.
8
Tác giả
Tác phẩm
I. Tìm hiểu chung
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
II. Đọc hiểu văn bản
9
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
10
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
II. Đọc hiểu văn bản
Hình ảnh bánh trôi nước
Với tầng nghĩa thứ nhất, bánh trôi nước được miêu tả như thế nào?
(Cấu tạo bánh: màu sắc, hình dáng, nhân bánh; kĩ thuật làm: cách làm, quá trình luộc, chất lượng bánh)
11
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
II. Đọc hiểu văn bản
Hình ảnh bánh trôi nước
a) Cấu tạo:
- Màu sắc : trắng ;
- Hình dáng: tròn;
- Nhân bánh : đường phên nâu đỏ.

b) Kĩ thuật làm :
- Cách làm : Nặn bánh: rắn, nát .
- Cách nấu : luộc trong nước - Sống : chìm ; chín : nổi.
12
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
II. Đọc hiểu văn bản
Hình ảnh bánh trôi nước
a) Cấu tạo:
b) Kĩ thuật làm :
c) Chất lượng:
Ngon ngọt, dẻo, thơm không thay đổi

=> Tả thực bánh trôi nước:   đậm đà, hấp dẫn.
14
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
II. Đọc hiểu văn bản
Hình ảnh bánh trôi nước
2. Vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã hội phong kiến
a. Vẻ đẹp bên ngoài
vừa trắng
vừa tròn

-> Điệp từ, quan hệ từ, mô típ, ẩn dụ

=> Người phụ nữ xinh đẹp, phúc hậu
- Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Thân em
Trắng trẻo, đầy đặn xinh xắn
Thân em như trái bưởi bòng
Đắng the ngoài vỏ trong lòng ngọt thanh.

Thân em như ớt chín cây
Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng.

Thân em như quế giữa rừng
Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay.

Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt người phàm rửa chân.

Thân em như miếng cau khô,
Kẻ thanh chuộng mỏng, kẻ thô chuộng dày.






16
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
b. Phẩm chất bên trong
-> Dùng từ đa nghĩa, ẩn dụ, cặp từ tương phản.
-> Vẻ đẹp bản lĩnh, son sắc, thủy chung, không thay đổi.
- Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
- Mà em vẫn giữ tấm lòng son
17
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
II. Đọc hiểu văn bản
Hình ảnh bánh trôi nước
2. Vẻ đẹp của người phụ nữ trong XHPK
3. Thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến




-> Đối, đảo, thành ngữ…
=> Thân phận bất hạnh, cam chịu và phụ thuộc.
- Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
- Bảy nổi ba chìm
Lận đận, bấp bênh
- Rắn nát, tay kẻ nặn
Phụ thuộc, cam chịu
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
TỔNG KẾT:
1) NGHỆ THUẬT
Tính đa nghĩa (ẩn dụ), thành ngữ, cặp quan hệ từ…
Ngôn ngữ bình dị.
2) NỘI DUNG
Trân trọng đối với vẻ đẹp, phẩm chất của người phụ nữ.
Cảm thương sâu sắc cho thân phận người phụ nữ.
19
20
IV. Luyện tập
CÂU HỎI
?Hãy cho biết mối tương quan giữa cảm xúc của bài thơ “Bánh trôi nước” với những câu hát than thân?
Mối tương quan giữa cảm xúc của bài thơ “Bánh trôi nước” với những câu hát than thân là: Cảm xúc chung đều chỉ thân phận bấp bênh, chìm nổi của người phụ nữ. Họ không có quyền hạn gì, không làm chủ được cuộc đời mình mà hoàn toàn phụ thuộc vào xã hội phong kiến đầy rẫy bất công. Tiếng nói phản kháng, tố cáo xã hội phong kiến.
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
21
THẢO LUẬN : Theo em, so sánh vai trò của người phụ nữ trong xã hội xưa và nay?
(Nhóm 1->4: vai trò …xưa; nhóm 5-> 8: vai trò… nay)
22
Phó chủ tịch Nước CHXHCN Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Doan
23
Bà Nguyễn Thị Kim Ngân
Phó chủ tịch Quốc hội
24


Bà Julia Pierson - Giám đốc Sở Mật vụ Mỹ.
Bà Hillary Clinton là nhân vật nữ quyền lực
25
* Học bài:
- Học thuộc bài thơ “ Bánh Trôi Nước”.
- Nắm nghệ thuật, nội dung của bài thơ.
- Hoàn chỉnh sơ đồ tư duy.
* Chuẩn bị bài:
-
DẶN DÒ
26
27