TRƯỜNG TH-THCS CỬA DƯƠNG
NGỮ VĂN 9
GIÁO VIÊN: LƯU HOÀNG SINH
TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG
I. Sự phát triển của từ vựng.
1. Các cách phát triển từ vựng.
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
Các cách phát triển từ vựng
?
Phát triển số
lượng từ ngữ
?
?
?
?
?
?
?
?
Phát triển
nghĩa của từ
Biến đổi nghĩa
Phát triển nghĩa
Tạo từ mới
Vay mượn
PT
Ẩn dụ
PT
Hoán
dụ
Tiếng
Hán
Ngôn
ngữ
khác

"B?a tay ụm ch?t b? kinh t?
M? mi?ng cu?i tan cu?c oỏn thự"
Biến đổi
nghĩa
PT
Ẩn
dụ
PT
Hoán
dụ
Tạo từ ngữ mới
từ từ sẳn có
Phát triển
nghĩa
Vay mượn
Tiếng
Hán
Ngôn
ngữ
khác
2. Dẫn chứng.
I. Sự phát triển của từ vựng.
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
1. Các cách phát triển từ vựng.

"Ng�y xuõn em hóy cũn d�i
Xút tỡnh mỏu m? thay l?i nu?c non
“Xe vẫn chạy vì miền Nam về phía
Chỉ cần trong xe có một trái tim”
“Xe vẫn chạy vì miền Nam về phía
Chỉ cần trong xe có một trái tim”
Rừng phòng hộ, Kinh tế tri thức
d?c l?p, t? do, ph? n?, thi?u niờn, ..
ma-ket-tinh, in-tơ-net, xà phòng, ghi đông, xích, gác ba ga, mít tinh,
Mượn từ
Tạo từ ngữ mới từ từ có sẵn
Chúc mừng
Bạn đã sai
A
B
? Từ “thu thủy” trong câu “Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” phát triển số lượng từ ngữ theo phương thức nào?
I. Sự phát triển của từ vựng.
Bài tập bổ sung.
Cho từ sau: chân
Em hãy hãy phát triển nghĩa từ đó bằng phương thức ẩn dụ & hoán dụ
- Phuong th?c ?n d?: chõn gh?, ...
- Phuong th?c hoỏn d?:
C?u ?y cú chõn trong d?i tuy?n búng dỏ c?a tru?ng

Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
1. Các cách phát triển từ vựng.
2. Dẫn chứng.
I. Sự phát triển của từ vựng.
Có thể có ngôn ngữ mà từ vựng chỉ phát triển theo cách phát triển số lượng từ ngữ hay không? Vì sao?
Thảo luận
3. Ngôn ngữ phải phát triển cả về nghĩa và số lượng mới đáp ứng nhu cầu giao tiếp ngày một tăng.
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
1. Các cách phát triển từ vựng.
2. Dẫn chứng.
Nếu không có sự phát triển nghĩa thì mỗi từ chỉ có một vài nghĩa, mọi ngôn ngữ của nhân loại đều phát triển từ vựng theo hai cách trên.
I. Sự phát triển của từ vựng
II. T? mu?n.
1. Khỏi ni?m.

Từ mượn
đàn bà,
chết
hi sinh,
phụ nữ
Ra-đi-ô,
vi-ta-min
Bài tập: cho nhóm từ sau: phụ nữ, đàn bà, hi sinh, chết, ra-đi-ô, vi-ta-min.
Em hãy điền các từ đó vào bảng sau
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
I. Sự phát triển của từ vựng.
II. T? mu?n.
1. Khỏi ni?m.

Từ mượn
L� vay mu?n t? c?a ti?ng nu?c ngo�i d? bi?u th? nh?ng s? v?t, hi?n tu?ng, d?c di?m,... m� ti?ng Vi?t chua cú t? th?t thớch h?p d? bi?u th?
* Khái niệm: từ mượn là những từ vay mượn các tiếng nước ngoài để biểu thị sự vật, hiện tượng, … mà tiếng Việt chưa có từ thích hợp để biểu thị.
đàn bà,
chết
hi sinh,
phụ nữ
Ra-đi-ô,
vi-ta-min
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
I. Sự phát triển của từ vựng.
II. Từ mượn.
2. Chọn nhận định đúng.
1. Khái niệm.
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
a) Chỉ một số ít ngôn ngữ trên thế giới phải vay mượn từ ngữ.
b) Tiếng Việt vay mu?n nhiều từ ngữ của các ngôn ngữ khác là do sự ép buộc của nu?c ngoài.
c) Tiếng Việt vay mu?n nhiều từ ngữ của các ngôn ngữ khác là để đáp ứng nhu cầu giao tiếp của người Việt.
d) Ngày nay, vốn từ tiếng Việt rất dồi dào và phong phú, vì vậy không cần vay mu?n từ ngữ tiếng nước ngoài nữa.


c











I. Sự phát triển của từ vựng.
II. Từ mượn.
1. Khái niệm.
2. Chọn nhận định đúng.
? Theo cảm nhận của em thì những từ mượn như săm, lốp, (bếp) ga, xăng, phanh… có gì khác so với những từ mượn như: a-xít, ra-đi-ô, vi-ta-min,…?
3. - Các từ săm, lốp, (bếp) ga, xăng, phanh, ... là từ mượn nhưng đã được Việt hóa hoàn toàn (gần như từ thuần Việt).
- Các từ axit, ra đi ô, vitamin, ... chưa được Việt hóa, chỉ phiên âm để dễ học (đọc)
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
I. Sự phát triển của từ vựng.
II. Từ mượn.
III. Từ Hán Việt.
1. Khái niệm.
? Tìm từ Hán Việt trong câu thơ sau:
L�n thu th?y nột xuõn son,
Hoa ghen thua th?m li?u h?n kộm xanh.

Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
Là những từ tiếng Việt được cấu tạo bằng yếu tố Hán Việt hoặc vay mượn của tiếng Hán nhưng đọc theo cách phát âm người Việt
I. Sự phát triển của từ vựng.
II. Từ mượn.
III. Từ Hán việt.
1. Khái niệm:
2. Chọn quan niệm đúng.
a. Từ Hán Việt chiếm một tỉ lệ không đáng kể trong vốn từ Hán Việt .
b. Từ Hán việt là bộ phận quan trọng của lớp từ mượn gốc Hán.
c. Từ Hán Việt không phải là một bộ phận của vốn từ tiếng Việt.
d. Dùng nhiều từ Hán Việt là việc làm cần phê phán.
b
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
Bài tập bổ sung
I. Sự phát triển của từ vựng.
II. Từ mượn.
III. Từ Hán Việt.
1. Khái niệm.
Từ Hán việt là bộ phận quan trọng của lớp từ mượn gốc Hán.
Phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.
-> Không, vì từ "phụ nữ" biểu thị sắc thái biểu cảm, trang trọng.
Kì thi này con đạt loại giỏi. Con đề nghị mẹ thưởng cho con một phần thưởng xứng đáng.
-> Không hợp lí.
1. Cú th? thay th? t? "ph? n?" trong cõu van sau b?ng t? "d�n b�" du?c khụng?
2. Cỏch dựng t? "d? ngh?" trong cõu van sau cú h?p lớ khụng?
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
2. Chọn quan niệm đúng.
I. Sự phát triển của từ vựng.
II. Từ mượn.
III. Từ Hán Việt.
IV. Thuật ngữ & biệt ngữ xã hội (Tự học)
V. Trau dồi vốn từ (Tự học)
Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (Tiếp theo)
(Sự phát triển … trau dồi vốn từ)
DẶN DÒ
Về nhà: Học bài, vận dụng kiến thức vào trong thực tiễn.
Chuẩn bị bài sau: Tổng kết về từ vựng (từ tượng thanh … một số phép tu từ từ vựng) Tự học: Phần I và bài Tập làm thơ tám chữ.
GI? H?C K?T TH�C
CH�C C�C EM NGOAN,
H?C GI?I