HĐCCL: Đọc hai ví dụ sau và trả lời câu hỏi:
Ví dụ 1: - Bạn mặc chiếc áo này xấu thế!
Ví dụ 2: - Bạn mặc chiếc áo này không đẹp lắm!
Em thích cách nói nào hơn? Vì sao?
+ Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
(Tây Tiến, Quang Dũng)
+ Bác Dương thôi đã thôi rồi
Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta
(Khóc Dương Khuê, Nguyễn Khuyến)
* Lưu ý: Một số cách nói giảm nói tránh:
Ví dụ 1: + Ông cụ chết rồi
+ Ông cụ đã quy tiên rồi
(chôn: mai táng, an táng,.
chết: đi, từ trần, quy tiên,…)
- Dùng từ đồng nghĩa, đặc biệt là từ Hán Việt
Ví dụ 2: + Bài thơ của anh dở lắm.
+ Bài thơ của anh chưa được hay lắm.
- Dùng cách nói phủ định từ ngữ trái nghĩa.
Ví dụ 3:
+ Anh còn kém lắm.
+ Anh cần phải cố gắng hơn nữa.
- Nói vòng.
Ví dụ 4:
+ Anh ấy bị thương nặng thế thì không sống được bao lâu nữa đâu chị ạ.
+ Anh ấy như thế thì không được lâu nữa đâu chị ạ.
- Nói trống (tỉnh lược).
* Khi sử dụng biện pháp nói giảm nói tránh cần chú ý đến hoàn cảnh giao tiếp, quan hệ xã hội, thứ bậc; khi cần thiết phải nói thẳng, nói đúng mức độ thì không dùng nói giảm nói tránh.
- Những người tội phạm.
- Những người mắc sai lầm không sửa chữa.
- Thông báo tình huống cần thiết.
Trong trường hợp đối với một tên ăn cắp, em lựa chọn cách nói nào sau đây, vì sao em lựa chọn cách nói đó:
+ Cách 1: Anh không được ăn cắp nữa !
+ Cách 2: Anh không nên đi mượn đồ của người khác kiểu như vậy nữa !
Hướng dẫn học bài
* Bài cũ:
Học kết luận.
- Làm bài tập D2, D3 (ở hoạt động vận dụng).
* Bài mới: Câu ghép (TL, trang 78)