TIẾT: 31

ĐỒNG CHÍ
(Chính Hữu)

Tiết 31:
Văn bản:
ĐỒNG CHÍ
(Chính Hữu)
2. Tác phẩm
- Nhà thơ Chính Hữu tên thật là Trần Đình Đắc (1926 - 2007), quê ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
Ông là chiến sĩ – nhà thơ.
Thơ ông viết về người lính và chiến tranh: Tình đồng chí, đồng đội, tình yêu quê hương.
- Hoàn cảnh: Ra đời 1948 . “Đồng chí” nằm trong tập “Đầu súng trăng treo” ( 1966).
- Thể thơ : Thơ tự do .
I. Đọc - tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Đồng chí
7 câu thơ đầu
10 câu tiếp
3 câu cuối
- Cơ sở hình thành tình đồng chí.
- Biểu hiện của tình đồng chí.
- Biểu tượng đẹp về người lính.
3 .Bố cục:
3 phần
e 4. Ý nghĩa nhan đề:
-  Đồng chí là tên gọi của một tình cảm mới, đặc biệt xuất hiện và phổ biến trong những năm cách mạng và kháng chiến.
- Tên bài thơ khẳng định sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của người lính Cụ Hồ – những con người cùng chung cảnh ngộ, chung chí hướng, lý tưởng, gắn bó keo sơn trong chiến đấu gian khổ thời kì chống Pháp.
-  Đồng chí, đó là tiếng gọi thiêng liêng sâu thẳm, nơi hội tụ, kết tinh của bao tình cảm đẹp: tình giai cấp, tình bạn, tình người trong chiến tranh.
II/ Tìm hiểu văn bản:
1. Cơ sở hình thành tình đồng chí(7 câu thơ đầu)

“Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí !”
Tác giả giới thiệu hình ảnh quê hương của hai chiến sĩ như thế nào?
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Tình đồng chí bắt nguồn từ sự tương đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó .
Câu thơ sóng đôi, thành ngữ
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,

Điệp từ, hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng.
Cùng chung nhiệm vụ, chung lí tưởng và lòng yêu nước.

-“ Đêm rét chung chăn…”
gian kh?
thiếu thốn
Cùng chia sẻ gian khổ, thiếu thốn
=> Keo sơn, gắn bó => trở thành đồng chí của nhau
“…đôi tri kỉ”
Hiểu bạn như hiểu mình
( Chính Hữu )
Câu đặc biệt, dấu chấm than , chỉ có một từ .
Sự kết tinh cao độ của tình bạn, tình người, tình đồng đội để hình thành tình “Đồng chí !”
Từ xa lạ
quen nhau
tri kỉ
Đồng chí
ĐỒNG CHÍ!
→ Thành ngữ -> Sự tương đồng về cảnh ngộ, giai cấp(là những người nông dân mặc áo lính.)
2. Những biểu hiện của tình đồng chí :(10 câu tiếp)


“Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!”
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước, gốc đa nhớ người ra lính

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Thái độ dứt khoát (quyết tâm)

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
qu� huong
Tình yêu quê hương của người lính trong thời kì kháng chiến chống Pháp.
Họ thấu hiểu, cảm thông và chia sẻ tâm tư nỗi lòng của nhau.
“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi. Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày”
Những câu thơ sóng đôi, liệt kê, đối xứng , từng cặp
Cùng chia sẻ những khó khăn gian lao thiếu thốn của cuộc đời người lính.
“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”
 Cái nắm tay thể hiện sự đoàn kết, tình cảm gắn bó sâu nặng của người lính, họ như được tiếp thêm sức mạnh vượt qua mọi gian khổ.

3. Biểu tượng đẹp về người lính (3 câu cuối)
“Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.”

“Rừng hoang, sương muối”: ta thấy sự đe dọa tính mạng người lính không chỉ có kẻ thù mà sự đe dọa còn đến từ “rừng hoang”, là sự khắc nghiệt của thời tiết với cái lạnh buốt da mặn chát của “sương muối”
“Chờ giặc tới”: nói lên cái tư thế chủ động của người lính.

=> Họ đứng cạnh nhau, truyền cho nhau hơi ấm, tạo cho nhau sức mạnh.
- “Đầu súng trăng treo”


Em hi?u c�u tho: "D?u s�ng trang treo" nhu th? n�o?


+ C�u tho cĩ 2 hình ?nh: s�ng v� trang. Hai hình ?nh n�y bi?u tu?ng cho di?u gì?
+ Qua dĩ em cĩ nh?n x�t gì v? nhi?m v? chi?n d?u c?a nh?ng ngu?i lính?
+ Treo => Tạo nên mối quan hệ bất ngờ, sự liên tưởng độc đáo
Súng
Gần, Thực, Chiến sĩ
Chiến đấu, gain khổ, hi sinh
Trăng
Xa, Mộng, Thi sĩ
Hòa bình, lãng mạn
+ Tâm hồn thi sĩ của những người lính.
+ Người lính cầm súng chiến đấu là để bảo vệ hòa bình, vì chính nghĩa.
3. Biểu tượng đẹp về người lính:
Hình ảnh vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng:
 Súng và trăng bổ sung cho nhau, trở thành biểu tượng đẹp về người lính cách mạng.
“ Đầu súng trăng treo ”
Súng <> trăng
Gần <> xa
Thực tại <> mơ mộng
Chất chiến đấu <> chất trữ tình
Chiến sĩ <> thi sĩ

III/ T?NG K?T :
1. Nghệ thuật
Thể thơ tự do
Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.
Tình đồng chí của những người lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí tưởng chiến đấu.
Hình tượng người lính cách mạng và tình đồng chí gắn bó keo sơn
Ghi nhớ: SGK trang131
2. Nội dung
Ti?t 31 : D?NG CH�
- Chớnh H?u-
Củng cố bài giảng:
Ca ngợi vẻ đẹp của người lính cụ Hồ thời chống Pháp







LUYỆN TẬP:
Học thuộc lòng bài thơ
2. Phân tích hình ảnh người lính trongbài “ Đồng chí” – Chính Hữu.