CÔ BÉ BÁN DIÊM
Văn bản
(AN-ĐEC-XEN)
Ngữ văn
GV: Nguyễn Hồng Y
KIỂM TRA :
- Trình bày gia cảnh cô bé bán diêm.
- Tình cảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa như thế nào?
4
CÔ BÉ BÁN DIÊM ( Tiết 2)
5
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
1. Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa:
* Lần quẹt diêm thứ nhất:
-Tưuởng chừng ngồi tru?c một lò suưởi rực hồng .

-> Cảnh tưuợng sáng sủa,
ấm áp, thân mật.
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Lần 1: Một lò sưởi -> rét
* Lần quẹt diêm thứ hai :
- Một bàn ăn đã dọn.
- Bát đĩa bằng sứ quí giá .
- Có cả một con ngỗng quay.
-> Sang trọng, đủ đầy, sung suớng.
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Lần 2: bàn ăn, thức ăn -> đói
11
* Lần quẹt diêm thứ ba :
- Cây thông Nô En với hàng ngàn ngọn nến sáng rực lấp lánh.
- Những ngôi sao trên trời .
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô-en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Lần 3: cây thông Nô-en -> Được vui đón Nô-en, xum họp gia đình
* Lần quẹt diêm thứ tưu :
- Bà nội hiện về mỉm cuười với em.
- Bà ơi cho cháu đi với.
- Cháu van bà, bà xin thuợng đế chí nhân cho cháu về với bà.

2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Bà em mỉm cuười với em
Muốn đưu?c
yêu thuương
?o ảnh về bà biến mất.
Lần 4: thấy bà mỉm cười -> Nhớ tới bà, mong được yêu thương
17
* Lần quẹt diêm thứ năm:
- Thấy bà to lớn đẹp lão.
- Bà cầm tay em, hai bà cháu bay vụt lên cao, cao mãi.
- Không còn đói rét đau buồn nào đe doạ.
->Cuộc sống trên thế gian
chỉ là buồn đau và đói rét
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Bà em mỉm cuười với em
Muốn đưu?c
yêu thuương
Muốn níu bà lại.Hai bà cháu vụt lên cao.
về chầu Thưuợng đế.
Không còn đói rét, đau buồn đe dọa.
Em đi theo bà, em vĩnh viễn ra đi trong đói khát và rét buốt.
?o ảnh về bà biến mất.
Lần 5: cùng bà bay lên trời -> ở cùng bà, không muốn đói, rét
2. Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm:
Lò sưuởi ấm áp
Đuược suưởi ấm
Lo lắng bị cha mắng
Bữa ăn thịnh soạn
Muốn đưuợc
ăn no
Bức tuường dày đặc,
lạnh lẽo
Cây thông nô en
Muốn đuược
vui chơi
-Tất cả những ngọn nến bay lên, gợi cho em suy nghĩ về cái chết.
Bà em mỉm cuười với em
Muốn đưu?c
yêu thuương
Muốn níu bà lại.Hai bà cháu vụt lên cao.
về chầu Thưuợng đế.
Không còn đói rét, đau buồn đe dọa.
Em đi theo bà, em vĩnh viễn ra đi trong đói khát và rét buốt.
?o ảnh về bà biến mất.
Nhu c?u v? v?t ch?t
Nhu c?u v? tinh th?n
Ước mơ nào gắn với nhu cầu vật chất? Ước mơ nào về tinh thần?
Em có nhận xét gì về thứ tự các mộng tưởng của em bé?
=> Các mộng tưởng diễn ra theo trình tự hợp lí, phù hợp với hoàn cảnh em bé lúc đó. .
SÁNG HÔM SAU
Khung cảnh, mọi người xung quanh
Cái chết của em.
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
3. Sự ra đi của em bé:
Tác giả miêu tả sự ra đi của em bé như thế nào?
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
Thực tế là đây!
Thi thể em giữa những bao diêm
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
- Cái chết thương tâm.
- Thái độ thuương cảm, đau xót. Chính tình yêu thuương ấy đã điểm tô cho cái chết đẹp đẽ nhuư thiên thần.
3. Sự ra đi của em bé:
SÁNG HÔM SAU
Khung cảnh, mọi người xung quanh
Cái chết của em.
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
3. Sự ra đi của em bé:
- Mặt trời lên trong sáng, chói chang.
- Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
- Mọi người bảo nhau : “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”.
- Ở một xó tường.
- Em bÐ m¸ hồng, đôi m«i ®ang mØm cư­êi.
- Em đã chÕt v× ®ãi và rÐt buèt trong ®ªm giao thõa.
> <
NT : Tương phản, đối lập, ND: Cái chết thật tội nghiệp và thương tâm: chết vì rét buốt, vì đói khát, xã hội lạnh lùng, thờ ơ trước cái chết của em.
- Ngh? thu?t:tưuơng phản, bỳt phỏp hi?n th?c k?t h?p tr? tỡnh, lóng m?n -> em bé đã đưuợc giải thoát.
Mọi người qua đường có thái độ gì trước sự ra đi của cô bé?
- Mọi nguười bảo nhau``Chắc nó sưuởi cho ấm"
Lạnh lùng vô cảm lúc em sống cũng nhuư lúc em chết. Một xã hội bất công truước cuộc sống của ngưuời nghèo.
-> Lên án những con người lạnh lùng, thờ ơ trước nỗi khổ của người khác.
- Cái chết thương tâm.
- Thái độ thuương cảm, đau xót. Chính tình yêu thuương ấy đã điểm tô cho cái chết đẹp đẽ nhuư thiên thần.
3. Sự ra đi của em bé:
Kể chuyện đan xen, đối lập giữa thực tế và mộng tưởng  Nổi bật khát khao cháy bỏng và tình cảnh đáng thương của cô bé bán diêm/ của những người cùng khổ trong xã hội
 Tác giả đã thấu hiểu và nâng niu ước mơ tuổi thơ.
Phải biết trân trọng tình cảm gia đình và hạnh phúc bình dị bên người thân + Sống phải biết ước mơ, biết giữ tâm hồn trong sáng.
III. TỔNG KẾT:
Số phận bất hạnh của cô bé bán diêm (Cô bé bán diêm – An-đéc-xen)
Ở đất nước Đan Mạch xa xôi
Có cô bé bán diêm nghèo bất hạnh
Mẹ không còn, sống cùng cha ghẻ lạnh
Lấy rượu làm vui, quên mất đứa con thơ.
Đêm Nô-en lạnh lẽo những con đường
Em bé vẫn đầu trần, lang thang không bến đậu
Từng cánh cổng, bức tường và lòng người câm lặng
Em nép mình 1 góc nhỏ … cô đơn.
Trong đêm đông giá rét bơ vơ
Em nhớ tới người bà hiền hậu
Người đã cho em một thời thơ ấu
Êm đềm, hạnh phúc, được yêu thương
Sáng hôm sau con phố sáng tưng bừng
Tiếng cười nói xôn xao mừng năm mới
Người ta thấy em bên góc đường trơ trọi
Xung quanh em còn lại những tàn diêm.
Ngày 20/11/1989, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Việt Nam là nước thứ hai trên thế giới và nước đầu tiên ở châu Á phê chuẩn Công ước vào ngày 20/2/1990.
Chúng ta cần phải bảo vệ, che chở, chia sẻ và đùm bọc những đứa bé mồ côi, bất hạnh.
Một số hình ảnh về trẻ em lang thang ở Việt Nam
Nhìn những bức ảnh này em có suy nghĩ gì?
Đối với trẻ mồ côi, bất hạnh chúng ta
cần phải làm gì?
Chúng ta cần phải bảo vệ, che chở, chia sẻ và đùm bọc những đứa bé mồ côi, bất hạnh.
Đây là đoạn truyện mang đậm màu sắc cổ tích?
Em thấy trong phần truyện này có chỗ nào giống và khác với những truyện cố tích mà em đã biết?
- Giống: Có những mộng tưởng như những phép màu kì diệu.
- Khác: Đó là mộng tưởng, là những ảo ảnh không trở thành hiện thực.
IV. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1:
Điểm giống và khác với những truyện cổ tích
Theo em, vì sao nhà văn đã không để một bà tiên xuất hiện trong phần truyện này?
Nếu được tưởng tượng một kết thúc khác cho truyện, em sẽ định kể như thế nào?
Bài tập 2:
Tưởng tượng rằng em có mặt lúc cô bé đang bán diêm,
lúc cô bé chết, em sẽ nói gì? Làm gì? Viết một đoạn kịch ngắn và diễn lại trong vòng 5 phút
Bài tập 3:
Chúc các em vui, khỏe, chăm học!