SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI NGUYÊN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI TỪ


BIỆN PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY
“ SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG BÀI LUYỆN TẬP CHƯƠNG I: CÁC LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ
MÔN HÓA HỌC 9 NHẰM PHÁT HUY
TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH”




Giáo viên: Phạm Thị Định
Trong thời gian làm công tác giảng dạy bộ môn Hóa học ở trường THCS Văn Yên, tôi nhận thấy rằng HS thường gặp khó khăn khi phải ghi nhớ các khái niệm, định nghĩa, tính chất của các chất…việc ghi nhớ của các em gần như tái hiện lại nguyên văn trong SGK làm cho việc học tập trở nên nhàm chán, máy móc, thụ động, không sáng tạo, khả năng phân tích, so sánh, tư duy vận dụng còn hạn chế. Để nâng cao chất lượng dạy học đòi hỏi người giáo viên cần phải đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp.
Trong đó phương pháp dạy học sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học Hóa học là rất hợp lý, dễ vận dụng, đặc biệt là trong các bài luyện tập, ôn tập, nhằm giúp HS rút ngắn thời gian học, giúp các em dễ nhớ, nhớ lâu, dễ dàng hệ thống hoá kiến thức với lượng lớn, đồng thời phát triển tư duy cho các em, giúp HS phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, có hứng thú học tập bộ môn, yêu thích bộ môn hơn để từ đó nâng cao được chất lượng bộ môn.

I. LÝ DO CHỌN BIỆN PHÁP

II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP
Chủ đề trung tâm
Nội dung 1
Nội dung 2
Nội dung 3
Nội dung 4
Các bước xây dựng sơ đồ tư duy:
- Bước 1: Trước hết GV phải cho HS làm quen với sơ đồ tư duy. Bởi vì thực tế cho thấy rằng rất nhiều HS cũng chưa biết sơ đồ tư duy là cái gì, cấu trúc ra sao và vẽ như thế nào, vì thế GV trước hết cần phải cho HS làm quen và giới thiệu về sơ đồ tư duy cho HS. Giáo viên nên giới thiệu cho HS về nguồn gốc, ý nghĩa hay tác dụng của việc sử dụng sơ đồ tư duy trong học tập môn Hoá học.
Giáo viên có thể đưa ra một số sơ đồ tư duy sau đó yêu cầu HS diễn giải, thuyết trình về nội dung của sơ đồ tư duy theo cách hiểu riêng của mình. Với việc thực hiện bước này sẽ giúp HS bước đầu làm quen và hiểu về sơ đồ tư duy.
- Bước 2: Sau khi đã làm quen với sơ đồ tư duy giáo viên có thể giao cho HS hoặc cùng HS xây dựng lên một sơ đồ tư duy ngay tại lớp với các bài ôn tập, luyện tập để hệ thống hóa kiến thức.
- Bước 3: Sau khi HS vẽ xong sơ đồ tư duy, giáo viên có thể để HS tự trình bày ý tưởng về sơ đồ tư duy mà HS vừa thực hiện được.
2. Sử dụng sơ đồ tư duy trong việc chuẩn bị bài của HS và dạy bài mới của GV nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.
Qua thực tế giảng dạy bộ môn tôi thấy rằng dạng bài luyện tập là rất quan trọng nhằm củng cố, hệ thống hóa và khắc sâu kiến thức đồng thời rèn luyện kỹ năng vận dụng giải bài tập hóa học. Cấu trúc bài luyện tập ở SGK có 2 phần :
- Phần I: Kiến thức cần nhớ
- Phần II: Bài tập
Để dạy phần I, GV có hai phương pháp để triển khai :
+ Cho HS lập một sơ đồ tư duy ở nhà về nội dung kiến thức cần nhớ, khi dạy phần này GV tổ chức cho HS nhận xét một vài sơ đồ để chọn ra sơ đồ hoàn chỉnh nhất sau đó GV có thể bổ sung ý kiến của mình vào để có một sơ đồ chuẩn dùng cho HS ghi nhớ các kiến thức của bài học.
+ Giáo viên đưa ra các từ khoá kiến thức để HS triển khai nội dung.
Cụ thể tôi đã áp dụng việc sử dụng sơ đồ tư duy vào dạy phần I: Kiến thức cần nhớ, tiết 18 - Bài 13: Luyện tập chương 1- Các loại hợp chất vô cơ, môn Hóa học lớp 9.
Tiết 18 - Bài 13: LUYỆN TẬP CHƯƠNG I:
CÁC LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ
Học sinh hoạt động nhóm ở nhà
- Hình thức: Thảo luận nhóm
- Thời gian: 10 phút
- Nhiệm vụ: Thiết kế sơ đồ tư duy
- Các nhóm trưng bày sản phẩm của nhóm mình và cử đại diện lên bảng thuyết trình về sự phân loại các hợp chất vô cơ.
- Yêu cầu các nhóm nêu được:
+ Hợp chất vô cơ gồm 4 loại lớn.
+ Mỗi loại lại được phân loại thành 2 loại nhỏ.
GV: Tổ chức cho học sinh thảo luận kết quả của các nhóm, nhận xét sản phẩm của các nhóm
GV: Nhận xét, chốt lại kiến thức và cho điểm.
Sản phẩm hoạt động nhóm của học sinh
Học sinh thuyết trình sản phẩm của nhóm
Giáo viên nhận xét, chấm điểm bài làm của học sinh
- Hình thức: Thảo luận theo tổ
- Thời gian: 10 phút
- Nhiệm vụ: Thiết kế sơ đồ tư duy về tính chất hóa học của các loại hợp chất vô cơ
- Từng tổ trưng bày sản phẩm của tổ mình, cử đại diện lên bảng thuyết trình về tính chất hóa học của các loại hợp chất vô cơ.
- Yêu cầu các tổ nêu được tính chất hóa học của các loại hợp chất vô cơ: Oxit, Axit, Bazơ, Muối.
GV: Tổ chức cho học sinh thảo luận kết quả của các tổ, nhận xét sản phẩm của các tổ
GV: Nhận xét, chữa bài của đại diện một tổ, các tổ còn lại theo dõi và hoàn thiện sản phẩm của tổ mình.
Học sinh thuyết trình sản phẩm


MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG VÀ
SẢN PHẨM CỦA HOẠT ĐỘNG NHÓM
Học sinh hoạt động nhóm ở nhà
Sản phẩm hoạt động nhóm của học sinh
Học sinh thuyết trình sản phẩm của nhóm
Giáo viên nhận xét, chấm điểm bài làm của học sinh
Học sinh thuyết trình sản phẩm