Đồng Chí – Chính Hữu
Trong làng thơ Việt Nam, Chính Hữu là một trường hợp đáng để nhiều người mơ ước. Tuy viết ít nhưng thời kỳ nào, ông cũng có những bài thơ rất hay, mang đậm hơi thở thời đại. Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông chỉ công bố 3 tập thơ với khoảng gần 50 bài nhưng đã ghi dấu vào thi đàn Việt Nam như một gương mặt tiêu biểu của thơ ca kháng chiến.
Chính Hữu tên thật là Trần Đình Đắc, sinh ngày 15/12/1926 tại thành phố Vinh, Nghệ An. Ông tham gia cách mạng từ năm 1945, gia nhập Trung đoàn Thủ đô và có mặt trong chiến dịch Việt Bắc với tư cách Chính trị viên Đại đội.
- Bài thơ “Đồng chí” được sáng tác vào đầu năm 1948 – sau chiến dịch Việt Bắc ( thu đông 1947 ).Trong chiến dịch này, Chính Hữu là chính trị viên đại đội, ông có nhiều nhiệm vụ nhất là việc chăm sóc anh em thương binh và chôn cất một số tử sĩ. Sau chiến dịch, vì là rất vất vả, nên ông bị ốm nặng, phải nằm lại điều trị.  Đơn vị đã cử một đồng chí ở lại để chăm sóc cho Chính Hữu và người đồng đội ấy rất tận tâm giúp ông vượt qua những khó khăn, ngặt nghèo của bệnh tật. Cảm động trước tấm lòng của người bạn, ông đã viết bài thơ “Đồng chí”như một lời cảm ơn chân thành nhất gửi tới người đồng đội, người bạn nông dân của mình.
- Bài thơ được in trong tập “Đầu súng trăng treo” ( 1966) – tập thơ phần lớn viết về người lính trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Yêu cầu đọc
Đọc chậm , tình cảm chú ý những câu thơ tự do ,
cách đối xứng trong việc sắp xếp
các chi tiết hình ảnh
Bố cục
Phần 1 : 7 câu thơ đầu Cơ sở hình thành tình đồng chí
Phần 2 : 10 câu tiếp theo Biểu hiện của tình đồng chí
Phần 3 : 3 câu còn lại Biểu tượng về người lính
Chủ đề 
Ngợi ca tình đồng đội, đồng chí cao cả, thiêng liêng của các anh bộ đội Cụ Hồ -những người nông dân yêu nước mặc áo lính trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
“Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”
Đồng Chí – Chính Hữu
Cấu trúc song hành đối xứng, hình ảnh ẩn dụ và thành ngữ.
Các anh ra đi từ mọi miền quê cùng xuất thân từ những người dân nghèo
“Anh với tôi đôi người xa lạ”
Giọng điệu tâm tình , xưng hô thân mật
- Từ ngữ gợi cảm xúc => Gợi tả tình đoàn kết
“Súng bên súng,
đầu sát bên đầu”
Hoán dụ, điệp từ “bên” động từ “ sát”
-> gợi hình ảnh những người lính sát cánh
bên nhau , chung lý tưởng cách mạng
chung nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ tổ quốc
“Đêm rét chung chăn
thành đôi tri kỉ.”
Những người lính cùng chia sẻ gian lao
niềm vui nỗi buồn , họ cùng chia ngọt sẻ bùi
Đồng Chí – Chính Hữu
“Đồng chí !”
- Có cấu trúc đặc biệt.
Câu thơ 1 đặc biệt như một nốt nhấn, nó vang lên như
một sự phát hiện, một lời khẳng định sự kết tinh tình
cảm giữa những người lính.Đồng thời như một cái bản
lề gắn kết hai đoạn thơ.
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Đồng Chí – Chính Hữu
Các anh hy sinh hạn phúc bình dị ra đi vì lý tưởng
Hình ảnh nhân hoá,hoán tượng trưng “giếng nước
gốc đa”biểu tượng cho tình cảm gia đình, người
thân.Quê hương luôn là hậu phương vững chắc
cho các anh. Các anh đau đáu nỗi nhớ quê hương
Trong trái tim.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Hình ảnh thơ gợi nỗi vất vả, nkhó khăn
thiếu thốn
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
Câu thơ sóng đôi đối xứng
Hình ảnh thơ chân thực
Thương yêu nhau truyền cho nhau sức mạnh
Đồng Chí – Chính Hữu
Đồng Chí – Chính Hữu
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo
-Thời gian và không gian khắc nghiệt
Các anh trong tư thế sẵn sàng “chờ” giặc
Dũng cảm, chủ động chiến đấu bất chấp gian khó
-Hình ảnh thơ vừa chân thực vừa lãng mạn :
-Nghĩa thực: trong đêm đứng gác, người lính cảm nhận trăng đang treo trên
dầu mũi súng- hình ảnh đẹp lãng mạn
-Nghĩa ẩn dụ: Trăng biểu tượng cho tâm hồn thi sỹ và khát vọng hòa bình
Súng biêu tượng cho tâm hồn người chiến sỹ, hiện thực chiến tranh
-Động từ “treo” nối liền danh giới, mặt đất với bầu trời, hoà hợp tâm hồn người
chiến sỹ với tâm hồn người thi sỹ, giữa hiện thực chiến tranh và khát vọng hoà bình
=>Hai hình ảnh hòa hợp gắn kết khắc họa vẻ đẹp tinh thần và hình tượng người lính
Trong thời kỳ đầu chống pháp.
Luyện tập:
Khoanh tròn vào câu trả lời đúng :
Câu 1 : Bài thơ “Đồng chí ” viết về đề tài gì ?
a, Tình đồng đội c, Tình anh em
b, Tình quân dân d, Tình bạn bè

Câu 2: Bài thơ “Đồng chí” được viết theo thể thơ nào ?
a, Tứ tuyệt Đường luật c, Tự do
b, Thất ngôn bát cú Đường luật d, Lục bát

Câu 3 : Hình tượng người lính được tác giả khắc hoạ qua những phương diện nào?
a, Hoàn cảnh xuất thân.
b, Điều kiện sống có nhiều thiếu thốn, gian lao.
c, Tình cảm đồng đội thắm thiết sâu sắc.
d, Cả a, b, c đều đúng.
Hướng dẫn học ở nhà:
Học thuộc lòng và diễn cảm bài thơ.
Học bài.
Viết một văn bản ngắn nói lên những suy nghĩ của em về người lính trong cuộc kháng chiến chống Pháp?
Soạn bài “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.
Sưu tầm những câu thơ, bài thơ viết về người lính lái xe Trường Sơn.
Cụ chỳc cỏc em cham ngoan
h?c gi?i
KIỂM TRA ĐỊNH KỲ- THỜI GIAN -20 phút
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi phía dưới:
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo
Câu 1: Nêu tác giả và hoàn cảnh sáng tác bài thơ chứa khổ thơ trên. (1đ)
Câu 2: Trong câu thơ “Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới”, vì sao Chính Hữu lại dùng từ “chờ” mà không dùng từ “đợi”?-1đ
Câu 2: Hình ảnh “đầu súng trăng treo” hiểu theo mấy nghĩa, phân tích các nghĩa đó. Qua đó em hiểu thêm gì về tâm hồn của những người lính trong kháng chiến chống Pháp?
Câu 3: Theo em, vì sao tác giả đặt tên cho bài thơ về tình đồng đội của những người lính là “Đồng chí”?
Câu 4: Viết đoạn văn 5-7 câu phân tích biểu tượng cao đẹp nhất của tình đồng chí thông qua 3 câu thơ cuối bài.( đoạn văn có sử dụng 1 lời dẫn trực tiếp- gạch chân)