CHƯƠNG II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ.( THẾ KỶ XI-XII )
 
BÀI 10. NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC.
Tuần 6
Tiết 11,12
Họ tên: Mai Thanh Hải

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1.1 Kiến thức
-Trình bày sơ lược bối cảnh ra đời của nhà Lý; việc rời đô ra Thăng Long: nguyên nhân, ý nghĩa
- Tổ chức bộ máy nhà nước; tổ chức quân đội; bộ luật đầu tiên của nước ta và chính sách đối nội, đối ngoại của nhà lý
- Miêu tả những nét chính của bức tranh về kinh tế, xã hội, văn hóa,GD thời lý ( sự chuyển biến của nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp. Các giai tầng trong XH, những thành tựu VH tiêu biểu: lập miếu Quốc tử giám, mở khoa thi, nghệ thật phát triển, đặc biệt là kiến trúc và điêu khắc)
- Kể về một số nhân vật lịch sử và công trình kiến trúc tiêu biểu
1.2 Kỹ năng.
Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng, bảo vệ đất nước của nhà Lý.
Rèn luyện kỹ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu ở thời Lý.
Lập bảng thống kê, hệ thống các sự kiện..
1.3 Thái độ.
Lòng tự hào là con dân nước Đại Việt. Có ý thức trong việc chấp hành pháp luật và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.
2. Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh:
Tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo, hợp tác, giao tiếp..
Những dữ kiện sau đây nhắc em nhớ tới cái gì?
1. Được gọi lá áng “Thiên cổ hùng văn”
2. Do Lý Công Uẩn soạn thảo
3. Còn được gọi là Thiên đô chiếu
Chiếu dời đô
CHƯƠNG II:
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI - XII)
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a) Hoàn cảnh thành lập
Nhà Lý thành lập
trong hoàn cảnh nào?
- Năm 1005, Lê Hoàn mất, Lê Long Đỉnh nối ngôi  năm 1009 thì qua đời.
 Nhà Lý thành lập.
- Triều thần chán ghét nhà Tiền Lê đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
Sơ lược tiểu sử
Lý Công Uẩn
Vua Lê Long Đĩnh 
Lý Công Uẩn người châu Cổ Pháp (Từ Sơn- Bắc Ninh). Thưở nhỏ làm con nuôi nhà sư Lý Khánh Văn, theo học ở chùa Lục Tổ của sư Vạn Hạnh. Sau đó làm quan đến chức Điện tiền chỉ huy sứ, chỉ huy cấm quân ở kinh đô Hoa Lư. Ông là người có học, có đức và có uy tín nên được triều thần nhà Lê quý trọng.
Tượng vua Lý Thái Tổ
Lý Công Uẩn là người như thế nào mà được suy tôn lên làm vua?
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a) Hoàn cảnh thành lập
- Năm 1005, Lê Hoàn mất, Lê Long Đỉnh nối ngôi  năm 1009 thì qua đời.
 Nhà Lý thành lập.
- Triều thần chán ghét nhà Tiền Lê đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
Vì sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại La?
Vì:
Đại La sau đổ Thăng Long là:
- VÙNG ĐẤT RỘNG VỪA CÓ SÔNG VỪA CÓ NÚI
- THÍCH HỢP CẢ PHÒNG THỦ VÀ XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
Công trình “Chiếu dời đô”
Trước khi đổi tên dưới thời nhà Lý thành Thăng Long có tên gọi là gì?
- Thành Đại La
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a) Hoàn cảnh thành lập
- Năm 1005, Lê Hoàn mất, Lê Long Đỉnh nối ngôi  năm 1009 thì qua đời.
 Nhà Lý thành lập.
- Triều thần chán ghét nhà Tiền Lê đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
- Năm 1010, Lý Công Uẩn đặt niên hiệu là Thuận Thiên, dời đô về Đại La, đổi tên là Thăng Long.
Việc dời đô về Thăng Long của nhà Lý nói lên nguyện ước gì của cha ông ta?
Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng định ý chí tự cường của dân tộc
ĐẠI LA
HOA LƯ
THĂNG LONG
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a) Hoàn cảnh thành lập
b) Tổ chức bộ máy nhà nước
Nhà Lý tiếp tục làm gì để xây dựng đất nước
- Tổ chức chính quyền:
+ Trung ương: Đứng đầu là vua, nắm mọi quyền hành. Giúp việc cho vua có quan đại thần, quan văn, quan võ.
Vua
Đại thần
Quan văn
Quan võ
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a) Hoàn cảnh thành lập
b) Tổ chức bộ máy nhà nước
- Tổ chức chính quyền:
+ Trung ương: Đứng đầu là vua, nắm mọi quyền hành. Giúp việc cho vua có quan đại thần, quan văn, quan võ.
+ Địa phương: Cả nước chia thành 24 lộ  phủ  huyện  hương,xã.
24 Lộ
Phủ
Huyện
Hương, xã
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

b) Tổ chức bộ máy nhà nước
- Năm 1054, đổi tên nước là Đại Việt
PHỦ
HUYỆN
VUA
CÁC QUAN VĂN
QUAN ĐẠI THẦN
CÁC QUAN VÕ
HƯƠNG, XÃ
24 LỘ
NHÀ TIỀN LÊ NHÀ LÝ
CÁC QUAN VĂN
CÁC QUAN VÕ
HUYỆN
HƯƠNG, XÃ
HƯƠNG, XÃ
VUA
THÁI SƯ
ĐẠI SƯ
CÁC QUAN VĂN
CÁC QUAN VÕ
CHÂU
LỘÄ
VUA
CÁC QUAN ĐẠI THẦN
PHỦ
PHỦ
LỘ
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
Bộ luật của nhà Lý được ban hành thời gian nào?Có tên là gì?
a) Luật pháp.
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư  bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.

Nội dung bộ luật Hình Thư?
19
Trừng trị kẻ xâm phạm của dân
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư  bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
Nội dung: Bảo vệ vua và cung điện, bảo vệ của công và tài sản của nhân dân, nghiêm cấm việc giết mổ trâu bò, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Xử phạt nghiêm khắc người phạm tội.
Vì sao luật quy định việc cấm giết mổ trâu bò?
Nước ta là nước nông nghiệp  phải bảo vệ sức kéo  Đảm bảo sự phát triển nông nghiệp
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư  bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
Nội dung: Bảo vệ vua và cung điện, bảo vệ của công và tài sản của nhân dân, nghiêm cấm việc giết mổ trâu bò, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Xử phạt nghiêm khắc người phạm tội.
Ngay sau khi ban hành luật, nhà Lý cho ban hành thể lệ chuộc tội: những người già trên 70 tuổi, trẻ con dưới 15 tuổi, người có nhược tật, những người họ nhà vua và người có công nếu phạm tội có thể chuộc tội bằng tiền, trừ khi người đó phạm phải những tội trong thập ác.
1.Mưu phản: làm nguy xã tắc
2.Mưu đại nghịch: làm nguy tông miếu, cung khuyết
3.Mưu bạn nghịch: nổi loạn theo giặc
4.Ác nghịch: đánh giết ông bà cha mẹ
5.Bất đạo: giết người vô tội
6.Đại bất kính: dùng những đồ dành riêng cho vua, trộm và giả mạo ấn vua
7.Bất hiếu: mắng chửi hay không để tang ông bà cha mẹ
8.Bất mục: đánh giết những người thân thuộc gần
9.Bất nghĩa: dân giết quân, trò giết thầy, lính giết tướng
10.Nội loạn: thông dâm với họ hàng thân thiết, thiếp của ông hay cha
Luật pháp nước ta hiện nay như thế nào?
Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam là văn bản pháp luật có giá trị cao nhất trong hệ thống pháp luật của Việt Nam.
Bản Hiến pháp đang có hiệu lực là bản của năm 2013, được Quốc hội khoá XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua vào sáng ngày 28/11/2013
Hiến pháp 1946
Hiến pháp 1959
Hiến pháp 1980
Hiến pháp 1992
Hiến pháp 2013
CÁC BỘ LUẬT

Bộ Luật dân sự
Bộ luật Tố tụng dân sự
Bộ luật Hình sự
Bộ luật Tố tụng Hình sự
Bộ luật hàng hải
Bộ luật Lao động

Và nhiều luật khác trong đời sống kinh tế, văn hoá, chính trị, an ninh quốc gia,…và có điều chỉnh, sửa đổi cho phù hợp theo từng thời kỳ
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
b) Quân đội.
Quân đội thời Lý được tổ chức như thế nào?
- Quân đội gồm hai bộ phận: cấm quân và quân địa phương
Cấm quân
Quân địa phương
- Tuyển chọn thanh niên
trai tráng trong cả nước
- Bảo vệ vua và kinh
thành.
- Tuyển thanh niên trai tráng ở
làng xã đến 18 tuổi.
- Canh phòng ở các phủ.
- Thực hiện chế độ “Ngụ binh ư
nông”.
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
b) Quân đội.
- Quân đội gồm hai bộ phận: cấm quân và quân địa phương
Nhà Lý thi hành chính sách gì trong quân đội?
- Thi hành chính sách “Ngụ binh ư nông”
Quân đội gồm có những binh chủng nào?
- Gồm 2 binh chủng: Bộ binh và Thuỷ binh.
Bộ binh
QUÂN BỘ
Tượng binh
Kỵ binh
Thuỷ binh
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
b) Quân đội.
- Quân đội gồm hai bộ phận: cấm quân và quân địa phương
- Thi hành chính sách “Ngụ binh ư nông”
- Gồm 2 binh chủng: Bộ binh và Thuỷ binh.
Vũ khí trang bị cho quân đội thời Lý bao gồm những loại nào?
- Vũ khí gồm có giáo mác, đao kiếm, cung nỏ, máy bắn đá,…
Nỏ
Cung
Máy bắn đá
1. Sự thành lập nhà Lý
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
b) Quân đội.
c) Chính sách đối nội, đối ngoại.
Nhà Lý thi hành chính sách đối nội và đối ngoại như thế nào?
Đối nội: Gả công chúa và ban chức tước cho các tù trưởng miền núi
 Củng cố khối đại đoàn kết dân tộc
- Đối ngoại: Quan hệ bình đẳng với các nước láng giềng (Nhà Tống; Cham-pa), kiên quyết bảo vệ lãnh thổ.
Nhà Lý làm gì để củng cố nền thống nhất quốc gia?
Tổ chức bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương.
Ban hành luật pháp: Luật Hình thư.
Xây dựng quân đội.
Củng cố khối đoàn kết dân tộc.
Đặt quan hệ bình thường với nhà Tống, Chăm-pa.
BÀI TẬP:


1. Về nhà học bài và trả lời câu hỏi SGK.
2. Soạn bài 11: “Cuộc kháng chiến chống
quân xâm lược Tống (1075-1077)

DẶN DÒ