TIẾT 21. BÀI 27:
MỐI GHÉP ĐỘNG

Giáo viên: Trương Thị Thu Hương
Năm học: 2021 - 2022
TRƯỜNG THCS ĐẮC SƠN
MÔN CÔNG NGHỆ 8
TIẾT 21. BÀI 27:
MỐI GHÉP ĐỘNG
I. THẾ NÀO LÀ MỐI GHÉP ĐỘNG
II. CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG
Khớp tịnh tiến
2. Khớp quay
I - THẾ NÀO LÀ MỐI GHÉP ĐỘNG?
Chiếc ghế xếp( ghế gấp) có mấy chi tiết, hãy kể tên các chi tiết?

chân sau
chân trước
mặt ghế
thanh truyền
Đinh tán
Chiếc ghế xếp gồm 5 chi tiết: chân trước, mặt ghế, chân sau, thanh truyền, đinh tán.
Các chi tiết của ghế xếp được ghép với nhau như thế nào?
Các chi tiết được ghép với nhau bằng đinh tán (Mối ghép A, B, C, D)
Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại các mối ghép A, B, C, D các chi tiết có sự chuyển động tương đối với nhau là mối ghép động.
- Khái niệm: Mối ghép mà các chi tiết được ghép có sự chuyển động tương đối với nhau gọi là mối ghép động hay khớp động.
- Công dụng: Mối ghép động chủ yếu để ghép các chi tiết thành cơ cấu.


Một nhóm nhiều vật được nối với nhau bằng những khớp động, trong đó có một vật được xem là giá đứng yên, còn các vật khác chuyển động với quy luật hoàn toàn xác định đối với giá được gọi là một cơ cấu.
Cơ cấu bốn khâu bản lề
Cơ cấu tay quay - thanh lắc
Nếu chọn thanh 4 (AD) làm giá, ta được cơ cấu tay quay – thanh lắc ( 1: Tay quay; 2: Thanh truyền; 3: Thanh lắc; 4: Giá)
Em hãy quan sát chuyển động của các thanh:
Khớp tịnh tiến: Bao diêm, ngăn kéo bàn…
Khớp quay: Bản lề cửa, trục xe đạp…
Khớp cầu:Giá gương xe máy…
Khớp vít: Mái hiên di động
- Các chuyển động thường gặp sau:
1) Khớp tịnh tiến:
a) Cấu tạo:

Mối ghép pittông-xilanh
Xi lanh
Pit tông
Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
Rãnh trượt
Sống trượt
Quan sát sự chuyển động của các khớp tịnh tiến sau:
Quan sát và nêu cấu tạo các khớp tịnh tiến sau?
I I– CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG?

Mối ghép pittông-xi lanh
Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
1.M?i ghộp pit-tụng - Xi lanh cú m?t ti?p xỳc l�.................................................
2. M?i ghộp s?ng tru?t - rónh tru?t cú m?t ti?p xỳc l�.........................................
Tìm hiểu cấu tạo của khớp tịnh tiến?
Xi lanh
Pit tông
Bề mặt
tiếp xúc
- Mối ghép pittông – xilanh có mặt tiếp xúc là ………………
mặt trụ tròn

Rãnh trượt
Sống trượt
Bề mặt
tiếp xúc
12
- Mối ghép sống trượt – rãnh trượt có mặt tiếp xúc là……………….
mặt phẳng

Trong khớp tịnh tiến, các điểm trên cùng một vật chuyển động như thế nào ?
 Mọi điểm trên vật tịnh tiến có chuyển động giống hệt nhau
 Khi khớp làm việc, hai chi tiết trượt trên nhau tạo nên ma sát lớn gây cản trở chuyển động.Để khắc phục ta làm nhẳn bóng bề mặt rồi bôi trơn bằng dầu mỡ.
Khi 2 chi tiết trượt trên nhau sẽ xảy ra hiện tượng gì? Hiện tượng này có lợi hay có hại ? Khắc phục nó như thế nào?
- Mối ghép pittông-xi lanh
- Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
c. Ứng dụng
Em hãy quan sát trong lớp, đồ vật và dụng cụ nào trong gia đình em có cấu tạo khớp tịnh tiến? Kể tên một số khớp tịnh tiến mà em đã biết .
Ngăn kéo bàn;
Ống tiêm;
Hộp diêm quẹt;
b. Đặc điểm:
c. Ứng dụng:
Dùng để biến đổi chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay và ngược lại

2, Khớp quay:
a. Cấu tạo:
Khớp quay
Vòng bi
16
Ổ Trục
Trục
Bạc lót
Gồm: Trục, bạc lót, ổ trục.
Khớp quay:
Quan sát cấu tạo của khớp quay, em hãy kể tên các chi tiết của khớp quay?
Gồm: Vòng ngoài, vòng trong, bi và vòng chặn.
Vòng bi:
Vòng ngoài
Vòng trong
Bi
Vòng chặn
Quan sát cấu tạo của vòng bi em hãy kể tên các chi tiết của khớp quay?
Ta phải làm gì giảm ma sát trong quá trình chuyển động ở khớp quay?

Chi tiết có lỗ thường được lắp bạc lót để làm giảm ma sát hoặc dùng vòng bị thay cho bạc lót.
Mặt tiếp xúc là mặt trụ tròn.
Chi tiết có mặt trụ ngoài là trục, mặt trụ trong là ổ trục
Kết luận : Trong khớp quay, mỗi chi tiết chỉ có thể quay quanh một trục cố định so với chi tiết kia.
Mặt tiếp xúc của các khớp quay thường có hình dạng gì?

Bản lề cửa
Ổ trục quạt điện
b. Ứng dụng:
Em hãy quan sát xung quanh xem vật dụng, dụng cụ nào ứng dụng khớp quay?

Ổ trục trước, sau, cổ xe của xe máy
Trong chiếc xe đạp, khớp nào là khớp quay ?
Trục giữa
Trục trước
Trục sau
Cổ xe
21
GHI NHỚ
1.Trong mối ghép động, các chi tiết được ghép có chuyển động tương đối với nhau, vì vậy để giảm ma sát và mài mòn mối ghép động thường được bôi trơn thường xuyên.
2.Mối ghép động còn gọi là khớp động như: khớp tịnh tiến, khớp quay, khớp cầu,…chúng được dùng rộng rãi trong nhiều máy và thiết bị.
Câu 1.Thế nào là mối ghép động ? Có những loại khớp động nào?
Câu 2. Các mối ghép sau đây thuộc loại khớp nào ?
a
b
c
d
E
G
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1. Học ghi nhớ SGK- 95
2.Trả lời câu hỏi:
3. Ôn tập chương III, IV
Bài học kết thúc
Củng cố:
1./ Thế nào là mối ghép động ?
2./ Các mối ghép sau đây thuộc loại khớp nào ?
a
b
c
d
e
g
h
Khớp tịnh tiến
Khớp quay
Khớp quay
Khớp cầu
Khớp quay
Khớp quay
Khớp tịnh tiến
Hãy cho biết các đồ vật, dụng cụ sau đây được ứng dụng khớp nào? Hãy đánh dấu X vào cột tương ứng.
X
X
X
X
X