BÀI GIẢNG MÔN ĐỊA LÍ
KHỐI 9
GV: Nguyễn Thị Hồng Quế
Trường THCS Ngô Quyền
Xác định các trung tâm công nghiệp tiêu biểu cho các vùng kinh tế ở nước ta?
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
Kể tên một số ngành thuộc lĩnh vực dịch vụ?
Dịch vụ là gì?
- Dịch vụ là các hoạt động kinh tế - xã hội đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của con người.
I. Cơ cấu và vai trò của dịch vụ trong nền kinh tế.
Cơ cấu ngành dịch vụ
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
? Dựa vào H13.1: Hãy nêu cơ cấu ngành dịch vụ? Kể tên một số ngành trong từng nhóm ?
Rút ra nhận xét về cơ cấu của ngành dịch vụ.
- Bao gồm:
+Dịch vụ tiêu dùng: thương nghiệp, khách sạn, nhà hàng…
+Dịch vụ sản xuất :GTVT, BCVT, tài chính…
+Dịch vụ công cộng: KHCN, giáo dục , y tế, văn hóa, thể thao…
=>Dịch vụ VN có cơ cấu đa dạng.
Khách sạn
Siêu thị
sửa chữa ô tô
Dịch vụ tiêu dùng
Dịch vụ công cộng
Dịch vụ sản xuất
I. Cơ cấu và vai trò của dịch vụ trong nền kinh tế.
Cơ cấu ngành dịch vụ
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
- Bao gồm:
+Dịch vụ tiêu dùng: thương nghiệp, khách sạn, nhà hàng…
+Dịch vụ sản xuất :GTVT, BCVT, tài chính…
+Dịch vụ công cộng: KHCN, giáo dục , y tế, văn hóa, thể thao…
=>Dịch vụ VN có cơ cấu đa dạng.
- Kinh tế càng phát triển, ngành dịch vụ càng đa dạng.
Lấy ví dụ chứng minh khi KT càng phát triển thì DV càng đa dạng.
Trước kia ngành DV được hiểu là DV tiêu dùng và được coi là không đóng góp vào thu nhập QD. Hiện nay gồm 3 nhóm.
Liên hệ ở địa phương có những loại dịch vụ nào? dịch vụ nào phổ biến nhất?
+ Trước đây khi kinh tế chưa phát triển: nhu cầu của người dân bao gồm …………………
+ Hiện nay, kinh tế phát triển hơn, nhu cầu của người dân bao gồm …………………………
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
2. Vai trò của dịch vụ trong sản xuất và đời sống
- Cung cấp nguyên liệu ,vật tư sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cho các ngành kinh tế. Thúc đẩy các ngành sản xuất phát triển.
- Tạo mối liên hệ kinh tế giữa các ngành sản xuất, trong nước và nước ngoài.
- Tạo việc làm → nâng cao đời sống nhân dân → đem lại thu nhập lớn cho nền kinh tế.
? Dựa vào kiến thức đã học và sự hiểu biết của bản thân, hãy phân tích vai trò của ngành bưu chính -viễn thông trong sản xuất và đời sống?
+ Trong sx: giúp các nhà kinh doanh chỉ đạo sx, tạo cầu nối cho cơ sở sx, giữa các vùng, giữa nước ta với các nước khác trên TG.
+ Trong đời sống: vận chuyển thông tin kịp thời, chính xác giúp cho con người xích lại gần nhau, giảm khoảng cách không gian lãnh thổ,...
VD – vận chuyển thư, điện báo, mạng ..
- công tác cứu nạn, cứu hộ
- kinh doanh( giá cả thị trường)…
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
II. Đặc điểm phát triển và phân bố các ngành dịch vụ ở nước ta
1. Đặc điểm phát triển
Dựa vào SGK cho biết tỉ lệ LĐ và tỉ trọng ngành DV nước ta năm 2002.
- Tỉ trọng lao động ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế thấp nhưng tỉ trọng trong cơ cấu GDP lại khá cao.
Bảng tỉ trọng dịch vụ trong GDP của Việt Nam và một số nước trên Thế giới (năm 2002)
So sánh khu vực DV của VN với các nước ở trong khu vực và trên Thế giới.
51,0%
26,8%
22,2%
Hai DV quan trọng là dịch vụ sản xuất, dịch vụ công cộng còn thấp; DV tiêu dùng chiếm tỉ trọng cao. →DV chưa thật phát triển.
Dựa vào biểu đồ hãy tính tỉ trọng của các nhóm DV. Em có nhận xét gì?
=> So với các nước trong khu vực và các nước phát triển thì DV nước ta còn thấp.
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
II. Đặc điểm phát triển và phân bố các ngành dịch vụ ở nước ta
1. Đặc điểm phát triển
- Tỉ trọng lao động ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế thấp nhưng tỉ trọng trong cơ cấu GDP lại khá cao.
- Dịch vụ nước ta còn kém phát triển so với nhiều nước trên thế giới. (vì dịch vụ tiêu dùng chiếm tỉ trọng cao).
Hãy đọc đoạn: “trong điều kiện...nước ta hiện nay”, và rút ra những cơ hội phát triển ngành DV của nước ta hiện nay. Biện pháp ?
- Hiện nay, VN là thị trường thu hút vốn đầu tư của nước ngoài rất mạnh => Dịch vụ càng có nhiều cơ hội để phát triển.
- Cần: nâng cao chất lượng và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ.
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
2. Đặc điểm phân bố
Dựa vào SGK hãy chỉ ra nơi phân bố của DV ở nước ta. Cho biết sự phân bố của DV phụ thuộc vào những yếu tố nào?
- Sự phân bố dịch vụ phụ thuộc chặt chẽ vào phân bố dân cư, sự phát triển của sản xuất.
Các hoạt động DV ở nước ta phân bố ntn? Tại sao?
- Các hoạt động DV ở nước ta phân bố không đều (DV tập trung ở các thành phố, thị xã, đồng bằng; nghèo nàn ở các vùng núi.)
? Xác định trên lược đồ 2 trung tâm CN lớn nhất cả nước?
? Vì sao thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội là 2 trung tâm dịch vụ lớn và đa dạng nhất cả nước?
Không chỉ là 2 trung tâm CN lớn mà TPHCM và HN còn là 2 trung tâm DV lớn và đa dạng nhất cả nước.
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
2. Đặc điểm phân bố
- Sự phân bố dịch vụ phụ thuộc chặt chẽ vào phân bố dân cư, sự phát triển của sản xuất.
- Các hoạt động DV ở nước ta phân bố không đều (DV tập trung ở các thành phố, thị xã, đồng bằng; nghèo nàn ở các vùng núi.)
- Hai trung tâm dịch vụ lớn nhất và đa dạng nhất cả nước là Tp.Hồ Chí Minh và Hà Nội.
Liên hệ địa phương: phát triển ngành DV có ý nghĩa như thế nào cho sự phát triển KT - XH?
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
I. Cơ cấu và vai trò của dịch vụ trong nền kinh tế.
1. Cơ cấu ngành dịch vụ:
- Bao gồm:
+ Dịch vụ tiêu dùng:thương nghiệp, khách sạn, nhà hàng…
+ Dịch vụ sản xuất:GTVT,BCVT,tài chính…
+ Dịch vụ công cộng:KHCN, giáo dục , y tế, văn hóa, thể thao…
=>Dịch vụ VN có cơ cấu đa dạng.
- Kinh tế càng phát triển, ngành dịch vụ càng đa dạng.
2. Vai trò của ngành dịch vụ trong sản xuất và đời sống.
- Cung cấp nguyên liệu ,vật tư sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cho các ngành kinh tế. Thúc đẩy các ngành sản xuất phát triển.
- Tạo mối liên hệ kinh tế giữa các ngành sản xuất, trong nước và nước ngoài.
- Tạo việc làm → nâng cao đời sống nhân dân
→ đem lại thu nhập lớn cho nền kinh tế.
II.Đặc điểm phát triển và phân bố các ngành dịch vụ ở nước ta.
1.Đặc điểm phát triển:
- Tỉ trọng lao động ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế thấp nhưng tỉ trọng trong cơ cấu GDP lại khá cao.
- Dịch vụ nước ta còn kém phát triển so với nhiều nước trên thế giới (vì dịch vụ tiêu dùng chiếm tỉ trọng cao).
 - Hiện nay, VN là thị trường thu hút vốn đầu tư của nước ngoài rất mạnh =>Dịch vụ càng có nhiều cơ hội để phát triển.
- Cần: nâng cao chất lượng và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ.
2. Đặc điểm phân bố:
- Sự phân bố dịch vụ phụ thuộc chặt chẽ vào phân bố dân cư, sự phát triển của sản xuất.
- Các hoạt động Dv ở nước ta phân bố không đều (DV tập trung ở các thành phố, thị xã, ĐB; nghèo nàn ở các vùng núi.)
- Hai trung tâm dịch vụ lớn nhất và đa dạng nhất cả nước là Tp.Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ
CỦA DỊCH VỤ
DỊCH VỤ
CƠ CẤU
VAI TRÒ
ĐẶC ĐIỂM
PHÂN BỐ
Dịch vụ tiêu dùng
Dịch vụ sản xuất
Dịch vụ công cộng
Cung cấp nguyên liệu ...
Tạo ra các mối liên hệ….
Tạo nhiều việc làm ...
Chiếm 25% lao động ...
- Khá phát triển…
- Phụ thuộc vào….
- Không đều
- TP Hồ Chí Minh và Hà Nội…
Củng cố
Hướng dẫn học bài:
- Học bài
- Chuẩn bị bài 14