BÀI 1

PHONG CÁCH
HỒ CHÍ MINH
Em hiểu thế nào là “phong cách” ?
Phong cách ở đây dùng với nghĩa là lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử,…tạo nên cái riêng của một người hay một tầng lớp nào đó
Bác Hồ với thiếu nhi
Bác Hồ với bộ đội
Bác Hồ với nhân dân
- Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh tại làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc. Mẹ là cụ Hoàng Thị Loan.
- Năm 1911, Người ra đi tìm đường cứu nước từ Bến cảng Nhà Rồng.
- Tháng 2 -1941 Người trở về nước.
- Ngày 2 - 9 - 1945, tại quảng trường Ba Đình, Người đọc Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
11/16/2021
CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
(19/5/1890 – 2/9/1969)
* Năm 1990, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, UNESCO đã ghi nhận và suy tôn Người là “Anh hùng Giải phóng dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa”.

Tác giả Lê Anh Trà (1927 – 1999), quê ở xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Ông vừa là một nhà quân sự , vừa là một nhà văn – nhà văn hóa tiêu biểu.
Lê Anh Trà được cấp bằng tiến sĩ tại Đại học Tổng hợp quốc gia Matxcơva năm 1965, phong phó giáo sư năm 1984, giáo sư năm 1991. Trong kháng chiến chống Pháp, ông từng giữ cương vị chủ tịch liên đoàn Văn hóa Cứu quốc ở Quảng Ngãi,  đồng thời giữ những vai trò quan trọng trong một số tờ báo cổ động Cách mạng như biên tập báo “Tiến hóa.

Một số chức vụ quan trọng Lê Anh Trà từng đảm nhiệm là:  Uỷ viên ban giám đốc Sở Thông tin Tuyên truyền Nam Trung Bộ, hiệu trưởng một trường trung học ở tỉnh Quảng Ngãi, tham gia Ban liên hiệp đình chiến ở Quảng Ngãi, Tổng biên tập tạp chí Văn hoá Nghệ thuật (nay là báo Văn hoá), Thư kí khoa học kiêm Thường trực Viện Nghệ thuật, Phó Viện trưởng Viện Nghệ thuật, Viện trưởng Viện Văn hoá (Bộ Văn hoá), Viện trưởng Viện Văn hoá Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng biên tập tạp chí Nghiên cứu Văn hoá Nghệ thuật (nay là tạp chí Văn hoá Nghệ thuật).
I.ĐỌC TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
1.Tác giả : Lê Anh Trà
- Quê: Đức Phổ, Quảng Ngãi.
- Là nhà quân sự, nhà báo.
- Tác giả chuyên nghiên cứu
và viết về Hồ Chí Minh.
I. TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả : Lê Anh Trà
Tác phẩm :
a. Thể loại :


b. Xuất xứ :

Văn bản nhật dụng

Văn bản được trích trong “Hồ Chí Minh và Văn hóa Việt Nam”

c. Bố cục: 3 phần
- Phần 1. Từ đầu đến …rất hiện đại : Hồ Chí Minh với sự tiếp thu văn hóa nhân loại.
- Phần 2. Tiếp theo đến…cháo hoa : Những nét đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh.
- Phần 3. Còn lại: Đánh giá của tác giả về Bác.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm
a. Thể loại
b. Xuất xứ
c. Bố cục
d. Đề tài


“Hội nhập với văn hóa thế giới đồng thời với việc giữ gìn và phát huy vẻ đẹp văn hóa của dân tộc”
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa
a. Bối cảnh tiếp thu
Trong cuộc đời hoạt động CM, HCM đã đi
nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều nền văn hoá từ
phương Đông tới phương Tây.
b. Vốn tri thức văn hoá sâu rộng ở Bác
Biểu hiện của vốn tri thức văn hoá sâu rộng: Uyên thâm
Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng: Pháp, Anh, Nga….
Am hiểu nhiều về các DT và nhân dân thế giới
Nguyên nhân :
- Đi nhiều nơi
Luôn học hỏi, tìm hiểu
c. Cách tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của Bác
Bác tiếp thu cái đẹp, cái hay -> tiếp thu chọn lọc
Phê phán những tiêu cực (xấu)
d. Ý nghĩa của sự tiếp thu văn hoá nhân loại của Bác
- Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà Bác tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
 Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của HCM đã tạo nên 1 nhân cách,
1 lối sống rất VN, rất phương Đông nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại.

2. VẺ ĐẸP TRONG LỐI SỐNG GIẢN DỊ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
1.Nơi ở, làm việc
2. Trang phục
3. Ăn uống
4. Tư trang
Nhà sàn nhỏ, vẻn vẹn vài phòng.
Là nơi tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ.
=> Nơi ở đơn sơ.
Bộ quần áo bà ba nâu.
Chiếc áo trấn thủ.
Đôi dép lốp
=> Giản dị
Cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.
=> Dân dã, không cầu kì.
Chiếc vali con.
Vài bộ quần áo.
Vài vật kỉ niệm của cuộc đời.
=> Tư trang ít ỏi
Nhận xét: Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới…
=> Đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống…..
So sánh điểm giống và khác trong lối sống của Bác và Nguyễn Trãi?
3. Đánh giá lối sống của Bác
Tôi dám chắc không có một vị lãnh tụ, một vị tổng thống …. sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy.
Bất giác ta nghĩ đến các vị hiền triết ngày xưa…
3. Đánh giá lối sống của Bác
Nghệ thuật: Hình thức so sánh, đan xen thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm, dùng từ Hán Việt
- Cách sống có văn hóa trở thành quan điểm thẩm mĩ
- Đó là một cách di dưỡng tinh thần, có khả năng mang lại hạnh phúc cho tâm hồn và thể xác.
Lối sống giản dị mà thanh cao
Phạm Văn Đồng đã từng nói "Bác Hồ sống đời sống giản dị, thanh bạch như vậy, bởi vì Người sống sôi nổi ,phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ác liệt của quần chúng nhân dân. Đời sống vật chất giản dị càng hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, với những tư tưởng, tình cảm, những giá trị tinh thần cao đẹp nhất. Đó là đời sống thực sự văn minh mà Bác Hồ nêu gương sáng trong thế giới ngày nay".
(Đức tính giản dị của Bác Hồ -Ngữ Văn 7)
III. TỔNG KẾT
Ghi nhớ: SGK
LUYỆN TÂP
1.Hồ Chí Minh có vốn kiến thức văn hoá như thế nào?
2. Hãy trình bày quá trình hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh.
3. Ta có thể tóm tắt những vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh như thế nào?
4. Hãy giải thích một số từ Hán Việt có trong văn bản.