Thứ sáu ngày 19 tháng 11 năm 2021
Luyện từ và câu:
ĐẠI TỪ
Em hãy kể tên những từ loại mà em đã được học ? Lấy ví dụ minh họa ?
KHỞI ĐỘNG
+ Danh từ: con sông, cái bàn…
+ Động từ: đi, chạy, nhảy,…
+ Tính từ: thích, buồn, mệt,…
I. Nhận xét
1. Các từ in đậm dưới đây được dùng làm gì?
a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
tớ
cậu
Hùng
Qúy và Nam
(danh từ)
(cụm danh từ)
thay thế
thay thế
nó
Chích bông
(danh từ)
thay thế
I. Nhận xét
2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách nêu ở bài tập 1?
Từ vậy thay thế cho cụm từ thích thơ.
Từ thế thay thế cho từ quý.
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.
II. Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
III. Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ :
Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ :
Chủ
tịch Hồ Chí Minh – Bác Hồ.
Thái độ
quý trọng, kính mến Bác.
2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:

- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
mày
ông
tôi
tôi
ông
nó
Con cò
Con vạc
Con bồ nông
Con diệc
3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
Chuột
Chuột
chuột
chuột
chuột
chuột
chuột
1
2
3
4
5
6
7
nó
nó
nó
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
Thứ sáu ngày 19 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn:
LUYỆN TẬP THUYẾT TRÌNH, TRANH LUẬN
Phải có hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
Phải có ý kiến riêng về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
Phải biết cách nêu lí lẽ và dẫn chứng.
Muốn thuyết trình, tranh luận về một vấn đề cần có những điều kiện gì?
Khởi động
Khi thuyết trình, tranh luận để tăng sức thuyết phục và đảm bảo phép lịch sự, người nói cần có thái độ ôn tồn, hoà nhã, tôn trọng người đối thoại, tránh nóng nảy, vội vã hay bảo thủ, không chịu nghe ý kiến đúng của người khác.
Khi thuyết trình, tranh luận để tăng sức thuyết phục và đảm bảo phép lịch sự, người nói cần có thái độ như thế nào?
1. Dựa vào ý kiến của một nhân vật trong mẩu chuyện dưới đây, em hãy mở rộng lí lẽ và dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận cùng các bạn:
Khám phá
Đất
Nước
Không khí
Ánh sáng
Cây cần đất nhất
Đất có chất màu nuôi cây
Cây cần nước nhất
Nước vận chuyển chất màu
Cây cần không khí nhất
Cây không thể sống thiếu không khí
Cây cần ánh sáng nhất
Thiếu ánh sáng cây sẽ
không còn màu xanh
Mở rộng lí lẽ, dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận về vấn đề của Đất, Nước, Không khí, Ánh sáng.
Cây xanh cần cả Đất - Nước - Không khí và Ánh sáng
Ý kiến của em về vấn đề này như thế nào ?
Đất, nước, không khí, ánh sáng là 4 điều kiện rất quan trọng với cây xanh. Nếu thiếu một trong bốn điều kiện trên cây xanh sẽ không thể phát triển được.
2. Hãy trình bày ý kiến của em nhằm thuyết phục mọi người thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao sau:
Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?
Với bài này, các em không phải nhập vai trăng hay đèn mà các em tìm lí lẽ và dẫn chứng dựa vào hiểu biết của mình để thuyết trình cho mọi người thấy được sự cần thiết của cả trăng và đèn.
+ Nếu chỉ có đèn thì sẽ thế nào ?
+ Nếu chỉ có trăng thì sẽ thế nào ?
+ Vì sao nói cả trăng và đèn đều cần thiết cho cuộc sống?
+ Đèn đem lại lợi ích gì cho cuộc sống?
+ Trăng và đèn đều có những ưu điểm và hạn chế nào?
+ Trăng làm cho cuộc sống đẹp như thế nào?
Theo em, trong cuộc sống, cả đèn lẫn trăng đều cần thiết. Đèn ở gần nên soi rõ hơn, giúp người ta đọc sách, làm việc lúc tối trời. Tuy thế, đèn cũng không thể kiêu ngạo với trăng, vì đèn ra trước gió thì tắt. Dù là đèn điện cũng có thể mất điện. Đèn dầu lẫn đèn điện chỉ soi sáng được một nơi.
Còn trăng là nguồn sáng tự nhiên, không sợ gió, không sợ mất nguồn điện. Trăng soi sáng muôn nơi. Trăng làm cho cuộc sống thêm tươi đẹp, thơ mộng. Trăng gợi cảm hứng sáng tác cho bao nhà thơ, họa sĩ,… Tuy thế, trăng cũng không thể kiêu ngạo mà khinh thường đèn. Trăng khi mờ, khi tỏ, khi khuyết, khi tròn. Dù có trăng, người ta vẫn cần đèn để đọc sách, làm việc ban đêm. Bởi vậy, cả trăng lẫn đèn đều cần thiết cho con người.