(Khánh Hoài)
Tiết 4,5: Văn bản:
Cuộc chia tay
của những con búp bê
GV: Nguyễn Thị Hồng Huế
Trường THCS Trần Bình Trọng. TP Buôn Ma Thuột
I. ĐỌc – hiỂu chú thích
2. Tác phẩm:
-Là văn bản nhật dụng viết về quyền trẻ em.
Tác phẩm được trao giải nhì trong cuộc thi thơ - văn viết về quyền trẻ em tổ chức tại Thuỵ Điển 1992
1. Tác giả:
Khánh Hoài: tên khai sinh là Đỗ văn Xuyền, sinh năm1937. Quê ở Thái Bình
3. Từ khó: (sgk)
II. ĐỌc – hiỂu cẤu trúc
2. Thể loại:
1. Đọc
- Truyện ngắn
- Kiểu văn bản: Nhật dụng
- Phương thức biểu đạt: Tự sự chính + miêu tả + biểu cảm
3. Bố cục
-Từ đầu … “ hiếu thảo như vậy”: Cảnh hai anh em chia đồ chơi (chia búp bê)
-Tiếp theo … “trùm lên cảnh vật”: Cảnh Thủy chia tay lớp học
-Còn lại: Hai anh em chia tay nhau
- Truyện viết về cuộc chia tay đau đớn, cảm động của 2 anh em Thành và Thuỷ, khi cha mẹ li hôn .
- Nhân vật chính: Thành và Thuỷ
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất (người kể chuyện vừa là người chứng kiến trong cuộc, hứng chịu nỗi đau)
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Cuộc chia tay búp bê
III. ĐỌc - hiỂu văn bẢn
Thành, Thuỷ chia li
-Nguyên nhân: Chia búp bê vì bố mẹ li hôn
-> > Búp bê chia tay
Tâm trạng của Thành và Thủy
* Hình ảnh búp bê:
- Là đồ chơi thân thiết
- Gắn liền với tuổi thơ của 2 anh em
- 2 búp bê vệ sĩ và em nhỏ như Thành và Thủy.
1. Cuộc chia tay búp bê
- Tâm trạng của Thành và Thủy
Thuỷ:
-Run lên bần bật
-Cặp mắt tuyệt vọng
-Hai bờ mi sưng mọng lên vì khóc nhiều
Thành
-Cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
-Nước mắt cứ tuôn ra như suối ướt đầm cả gối và hai cánh tay áo
Buồn khổ, đau xót và bất lực.
Nghệ thuật:
+ sử dụng những động từ:
cắn
tuôn
run
khóc
+ Phép so sánh: tuôn như suối
=> Tâm trạng đau khổ của nhân vật
* Cảnh chia búp bê :
+ Thành: lấy 2 con búp bê đặt sang 2 phía.
+ Thuỷ tru tréo lên giận dữ: “Sao anh ác thế?”
không muốn chia rẽ búp bê, không muốn chia rẽ anh em .
+ Thủy vui khi em nhỏ được đặt cạnh vệ sĩ.
=> Giận vì không chấp nhận chia búp bê, vui vẻ vì búp bê được ở cạnh nhau.
=> Hình ảnh hai con búp bê đứng cạnh nhau mang ý nghĩa tình anh em bền chặt không gì chia rẽ.
=> Ca ngợi tình cảm trong sáng cao đẹp của tuổi thơ
III/ Đoc- hiểu văn bản
2. Cuộc chia tay với lớp học
Thầy, cô, bản tin, cột cờ, các trò chơi
Cô giáo: tái mặt, nước mắt giàn giụa
- Các bạn: khóc mỗi lúc một to hơn khi được tin Thuỷ sẽ không được đi học
=> Cô giáo, bạn bè...ngạc nhiên, xót xa thương cảm cho nỗi bất hạnh của Thuỷ, xen lẫn sự oán ghét cảnh gia đình chia lìa.
-> Thủy sắp chia xa, không còn được đi học.
III. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc chia tay với lớp học
Cô giáo, bạn bè...ngạc nhiên, xót xa, thương cảm cho nỗi bất hạnh của Thuỷ, xen lẫn sự oán ghét cảnh gia đình chia lìa.
Khi dắt em ra khỏi trường, Thành lại kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật.
Tại sao ?
-Thành cảm nhận sự bất hạnh của hai anh em.
-Thành cảm nhận sự sự cô đơn của mình trước sự vô tình của người và cảnh
=> Miêu tả diễn biến tâm lí chính xác làm tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm và sự thất vọng bơ vơ.
3.Cuộc chia tay của hai anh em
III. Đọc – hiểu văn bản
-Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh
-Thành giúp em mình học
-Chiều nào Thành cũng đón em đi học về, chúng dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện
-Thành nhường hết đồ chơi cho em, nhưng Thuỷ lại sợ “ lấy ai gác đêm cho anh” nên lại nhường cho em con Vệ Sĩ
Anh em Thành Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu nhau
3.Cuộc chia tay của hai anh em
III. Đọc – hiểu văn bản
Anh em Thành Thuỷ rất mực gần gũi, thương nhau
- Khóc nức lên, nắm tay tôi dặn dò.
- Đặt con Em Nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ
- Mặt tái xanh như tàu lá.
- Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê.
Thuỷ
Tâm hồn Thuỷ trong sáng, nhạy cảm - Thắm thiết nghĩa tình với anh trai - Chịu nỗi đau không đáng có.
Tình anh em không thể chia lìa.
IV. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
- Sử dụng hình ảnh ẩn dụ trong nhan đề.
- Lựa chọn ngôi kể thích hợp (thứ nhất).
Xây dựng tình huống tâm lí
Khắc họa hình tượng nhân vật trẻ nhỏ tài tình, thành công.
- Nghệ thuật đối lập: nội tâm với ngoại cảnh, lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc.
Cuộc chia tay
của những con búp
Bê
-----
- Ca ngợi tình cảm anh em thắm thiết trong sáng
- Phê phán những bậc cha mẹ vô trách nhiệm với con cái, đẩy con cái mình vào những hoàn cảnh bế tắc, éo le.
- Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình. Mỗi người cần phải biết giữ gia đình hạnh phúc.
2.Ý nghĩa:
2. Ý nghĩa của văn bản
- Không thể đẩy trẻ em vào tình trạng bất hạnh.
- Người lớn và xã hội hãy chăm lo và bảo vệ hạnh phúc của trẻ em.
Lời kêu gọi từ câu chuyện:
V/ Luyện tập, vận dụng:
1.Tóm tắt câu chuyện ( viết 5 đến 7 dòng)
2. Nhân vật Thành và Thủy trong truyện rơi vào một tình cảnh thật tội nghiệp. Nếu bạn của em cũng rơi vào tình cảnh tương tự như vậy thì em sẽ có suy nghĩ gì và sẽ hành động ra sao để có thể giúp đở bạn?
Chúng ta ngày càng ít cười vô tư hơn, dễ nổi nóng, dậy rất muộn, xem tivi quá nhiều và ngày càng trở nên kém tế nhị đi.
Chúng ta nói rất nhiều, yêu thương quá ít và nói dối quá thường xuyên.
Ch�ng ta cĩ ngơi nh� r?ng l?n, nhi?u phịng ri�ng, nhung l?i ít di th?i gian chung, khơng cĩ ph�t gi�y chia s? y�u thuong gi?a c�c th�nh vi�n trong gia dình, b?n nang chui v�o v? b?c c?a mình.
Hãy khám phá những điều mới mẻ, hãy đọc nhiều hơn, hãy thử ngồi và ngắm nhìn khung cảnh xung quanh, hãy dành nhiều thời gian hơn cho gia đình và bạn bè.
T? ?m gia dình
L� vi�n kim cuong
qu� gi�
V� quan tr?ng
M?i ngu?i h�y
c? g?ng b?o v?
v� gìn gi?.

Trò chơi
trắc nghiệm
8
7
6
5
4
3
2
1
c.     Bố mẹ có trách nhiệm hàng đầu trong việc nuôi dạy con cái
1. Qua câu chuyện tác giả muốn nhắn gửi đến mọi người điều gì ?
a. Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng
b.     Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và giữ gìn tổ ấm gia đình, không nên vì bất cứ lý do gì làm tổn hại đến những tình cảm cao đẹp đó.
Đ
S
S
S
d. Tất cả đều đúng.
2. Nhân vật chính trong truyện Cuộc chia tay của những con búp bê là ai ?
A.Người mẹ
B. Cô giáo
C. Hai anh em Thành và Thuỷ
D. Những con búp bê
Đ
S
S
S
3 Truyện ``được kể theo ngôi kể của ai ?
A. Người em
B. Người anh
C Ngưòi mẹ
D. Người kể chuyện vắng mặt
Đ
S
S
S
4. Tại sao lại có cuộc chia tay giữa hai anh em ?
A. Vì cha mẹ chúng đi công tác xa
B. Vì hai anh em chúng không thương yêu nhau
C Vì chúng được nghỉ học
D. Vì cha mẹ chúng chia tay nhau
Đ
S
S
S
D. Cuộc chia tay giữa bé Thuỷ với cô giáo và bạn bè
5. Kết thúc truyện, cuộc chia ly nào đã không xảy ra?
A. Cuộc chia tay giữa hai anh em
B. Cuộc chia tay giữa người cha và người mẹ
C. Cuộc chia tay giữa hai con búp bê Em Nhỏ và Vệ Sĩ
Đ
S
S
S
6. Nỗi bất hạnh của bé Thuỷ trong câu chuyện là
A. Xa người anh trai thân thiết
B. Xa ngôi nhà tuổi thơ
C. Không được tiếp tục đến trường
D. Gồm tất cả những ý trên
Đ
S
S
S
7. Thông điêp nào được gửi gắm qua câu chuyện?
A. Hãy tôn trọng những ý thích của trẻ em
B. Hãy để trẻ em được sống trong `mốt mái ấm gia đình
C Hãy hành động vì trẻ em
D. Hãy tạo điều kiện để trẻ em phát triển những tài năng sẵn có
Đ
S
S
S
8. Tại sao,nhân vật tôi lại `kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẩn vàng ươm trùm lên cảnh vật`` ?
A. Vì lần đầu tiên em nhìn thấy mọi người và cảnh vật trên đường phố.
B. Vì cảm nhận thấy sắp có bão dông trên đường phố .
C. Vì dông bão đang dâng trào trong tâm hồn em trong khi cuộc sống vẫn diễn ra như thường nhật .
D. Vì em thấy xa lạ với mọi
người xung quanh .
Đ
S
S
S
Dặn dò:Học bài, soạn tiết 6:
Bố cục trong văn bản