Chương II
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914-1918)
Bài 6: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
(1914–1918)
Sâu xa
Trực tiếp
GĐ 1 (1914-1916)
GĐ 2 (1917-1918)
Kết quả
Tính chất
1. Nguyên nhân sâu xa
I. Nguyên nhân của chiến tranh
VÌ SAO CUỐI TK XIX ĐẦU TK XX TRONG QUAN HỆ QUỐC TẾ XUẤT HIỆN NHIỀU MÂU THUẨN &
TRANH CHẤP ?
+ Sự phát triển không đều về kinh tế của CNTB làm cho so sánh lực lượng giữa các nước thay đổi.
+ Đất đai trên thế giới đã được chia xong. Cuộc đấu tranh tranh chấp thị trường, thuộc địa.
DIỆN TÍCH CHÍNH QUỐC
Anh: 151.000 km2
Pháp: 536.000 km2
Mĩ: 9.420.000 km2
DIỆN TÍCH THUỘC ĐỊA
Anh: 34,9 triệu km2
Pháp: 55,6 triệu km2
Mĩ: 1,85 triệu km2
DÂN SỐ CHÍNH QUỐC
Anh: 45,5 triệu người
Pháp: 39 triệu người
Mĩ: 100 triệu người
DÂN SỐ THUỘC ĐỊA
Anh: 403,6 triệu người
Pháp: 55,6 triệu người
Mĩ: 12 triệu người



ANH

PHÁP
MỸ
ĐỨC
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN THẾ KỈ XIX ĐẾN NĂM 1913
- Sự phát triển không đều về kinh tế giữa các nước đề quốc.
- Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thuộc địa ngày càng gay gắt. Chính quyền Đức, Mĩ , Nhật đã hoạch định kế hoạch bành trướng, xâm lược.
=> Nhiều cuộc chiến tranh giành thuộc địa đã nổ ra.
+ Chiến tranh Trung - Nhật (1894 - 1895)
+ Chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha (1898).
+ Chiến tranh Anh-Bô ơ (1899-1902).
+ Chiến tranh Nga- Nhật (1904-1905).
=> Những cuộc chiến tranh nhằm hoàn thành việc phận chia
thế giới và bước đầu phân chia lại Thế giới
=> khúc dạo đầu của CTTG1
1. Nguyên nhân sâu xa
1. Nguyên nhân sâu xa
- Nước Đức là đế quốc trẻ hung hăng nhất trong việc đòi phân chia lại thế giới, trở thành trung tâm gây chiến ở Châu Âu.
- Vì vậy:
Năm 1882, thành lập khối Liên minh gồm Đức, Áo-Hung và I-ta-li-a
Năm 1907, thành lập khối Hiệp ước gồm Anh, Pháp và Nga.
=> Khối Liên minh >< khối Hiệp ước.
→ Cả hai khối đều ra sức chạy đua vũ trang nhằm tranh giành nhau làm bá chủ thế giới.
=> Thế giới bên bờ vực thẳm của Chiến tranh Thế giới.
ĐỨC
ÁO – HUNG
ITALIA
(1882)
ANH
PHÁP
NGA
(1907)
Khối
Liên
minh
Khối
Hiệp
ước
Franz Josef [A-H]
Wilhelm II [Ger]
2. Nguyên nhân trực tiếp

Ngày 28/6/1914,Thái tử Áo-Hung bị người Xéc-bi ám sát tại Bô-xni-a.
Giới quân phiệt Đức, Áo chớp thời cơ để gây chiến tranh Vụ ám sát đã châm ngòi cho Thế chiến thứ nhất.
=> Một chuỗi những hành động không đáng kể lại là khởi nguồn cho 1 sự kiện to lớn, dẫn đến hậu quả thảm khốc & hàng triệu người phải bỏ mạng.
PHÁT SÚNG ĐỊNH MỆNH DẪN ĐẾN 2 THẾ CHIẾN
Thái tử Áo – Hung bị ám sát ở biên giới Xecbi
1. Nguyên nhân sâu xa
- Sự phát triển không đều của các nước đế quốc, mâu thuẫn giữa các đế quốc về thị trường thuộc địa ngày càng gay gắt. (trước tiên là giữa đế quốc Anh vs đế quốc Đức)
Sự hình thành hai khối quân sự đối lập, kình địch nhau
2. Nguyên nhân trực tiếp

Ngày 28/6/1914,Thái tử Áo-Hung bị người Xéc-bi ám sát tại Bô-xni-a.
Giới quân phiệt Đức, Áo chớp thời cơ để gây chiến tranh Vụ ám sát đã châm ngòi cho Thế chiến thứ nhất.
=> Một chuỗi những hành động không đáng kể lại là khởi nguồn cho 1 sự kiện to lớn, dẫn đến hậu quả thảm khốc & hàng triệu người phải bỏ mạng.
PHÁT SÚNG ĐỊNH MỆNH DẪN ĐẾN 2 THẾ CHIẾN
II. Diễn biến của
chiến tranh
1. Giai đoạn thứ nhất (1914 – 1916)
ll. Diễn biến của chiến tranh
1. Giai đoạn thứ nhất (1914 – 1916)
Nêu những sự kiện chính trong diễn biến của chiến tranh thế giới thứ nhất?
HẬU QUẢ CỦA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
1. Giai đoạn thứ nhất (1914 – 1916)
* Nhận xét:
- Những năm đầu, Đức , Áo- Hung giữ thế chủ động tấn công. Từ cuối
1916 trở đi, Đức, Áo-hung chuyển sang thế phòng ngự ở cả 2 mặt trận Đông Âu, Tây Âu.
- Trong giai đoạn này chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt gây thiệt hại nặng
nề về người và của, nhưng không đưa lại ưu thế cho các bên tham chiến.
- Các trùm công nghiệp giàu lên nhanh chóng nhờ buôn bán vũ khí.
- CTTG gây ra tổn thất nặng nề về người và của, gánh nặng CT trút lên vai nhân dân thuộc địa và nhân dân lao động ở chính quốc
=> dẫn tới mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp ở nhiều nước trở nên gay gắt, đặc biệt là ĐQ Nga
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 – 1918)
Nguyên nhân
Diễn biến và kết quả gđ 1

Trực tiếp: 1914, Thái tử thừa kế ngôi vua Áo – Hung bị ám sát bởi một người Xec –bi tại Bo–xni => Giới quân phiệt Đức, Áo- Hung chớp cơ hội đó đã gây ra CTTGT1

Sâu xa: Sự phát triển không đều của các nước đế quốc, mâu thuẫn giữa các đế quốc về thị trường thuộc địa ngày càng gay gắt và Sự hình thành hai khối quân sự đối lập, kình địch nhau

CTTG gây ra tổn thất nặng nề về người và của, mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp ở nhiều nước trở nên gay gắt
Trò chơi chọn ô màu
1
2
3
4
5
6
Câu 1: Điền tên quốc gia thích hợp để hoàn thành các câu sau:


1: “Mặt trời không bao giờ lặn trên nước ……”

2: Na-pô-lê-ông là người nước ………

3: Nước có lãnh thổ rộng nhất thế giới là ......

4: Thủ tướng Bi-xmac với chính sách “sắt và máu” đã thống nhất nước ……

5: Viên là thủ đô của nước .....
Trong lịch sử các nước này có mối liên quan gì với nhau?
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
Anh
Pháp
Nga
Đức
Áo
Câu 2: CTTG1 bùng nổ là sự tranh chấp của 2 khối đế quốc nào?

A. Liên minh và Đồng minh.
B. Đồng minh và Hiệp ước.
C. Liên minh và Hiệp ước.
D. Phát xít và Đồng minh.
C
Câu 3: CTTG1 là cuộc chiến tranh?
A. phi nghĩa với phe Hiệp ước.
B. chính nghĩa với phe Hiệp ước.
C. phi nghĩa với phe Liên minh.
D. phi nghĩa với 2 bên tham chiến.
D
Câu 4. Đâu không phải là mục đích chính các nước đế quốc gây ra CTTG1?

A. Tranh giành thuộc địa, thị trường.
B. Đàn áp phong trào công nhân trong nước.
C. Đàn áp phong trào giải phóng dân tộc thuộc địa.
D. Giải quyết vụ ám sát Thái tử Áo-Hung.
D
Câu 5. Nối thời gian với Sự kiện sao cho đúng
Câu 6: Mâu thuẫn gay gắt giữa các nước đế quốc “già” và các nước đế quốc “trẻ” cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX chủ yếu vì
A. Vấn đề sở hữu vũ khí và phương tiện chiến tranh mới
B. Vấn đề thuộc địa
C. Chiến lược phát triển kinh tế
D. Mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại
B
II. Diễn biến
2. Giai đoạn thứ hai (1917-1918):
- 2/1917, Cách mạng Dân chủ tư sản Nga thành công buộc Mỹ tham gia chiến tranh.
Vin cớ tàu ngầm Đức vi phạm quyền tự do thương mại trên biển 2/4/1917, Mỹ tuyên chiến với Đức.
→ có lợi cho Anh-Pháp-Nga
- 7/1918, Mĩ đổ bộ vào châu Âu và chính thức tham gia vào cuộc chiến với vai trò là thủ lĩnh của phe Hiệp ước.
-11/1917,CM tháng Mười Nga thành công.Nhà nước Xô Viết được thành lập và Nga chính thức rút khỏi chiến tranh.
Đầu năm 1918,lợi dụng Mĩ chưa sang đến châu Âu, Đức mở liên tiếp 4 đợt tấn công quy mô trên mặt trận Pháp
→ Chính phủ Pháp phải bỏ Pari.
7/1918,Mĩ đổ bộ vào châu Âu, chớp thời cơ Anh,Pháp phản công.
- 9-1918, Đức liên tiếp thất bại trên khắp các mặt trận và buộc phải rút ra khỏi lãnh thổ của Pháp và Bỉ.
- Cùng lúc đó đồng minh của Đức bị tấn công liên tiếp,buộc phải đầu hàng vô điều kiện:Bun-ga-ri (29/9), Thổ Nhĩ Kì (30/10), Áo-Hung (2/11)
II. Diễn biến
2. Giai đoạn thứ hai (1917-1918):
- 11-11-1918, đại diện các nước Anh, Pháp buộc chính phủ Đức phải kí hiệp ước đầu hàng không điều kiện.
→ Chiến tranh kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của phe Liên minh.
II. Diễn biến
2. Giai đoạn thứ hai (1917-1918):
- 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương, nhiều thành phố, làng mạc bị phá hủy…chi phí cho chiến tranh 85 tỉ đô la.
- Phe Hiệp ước giành thắng lợi, bản đồ chính trị thế giới đã bị chia lại, Đức mất hết thuộc địa.
- Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển biến lớn trong cục diện thế giới.

-Tính chất: chiến tranh thế giới I là chiến tranh phi nghĩa
III. Kết cục của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất
Châu Âu trước và sau chiến tranh thế giới thứ nhất
Trước
Sau

Cảnh đổ nát của nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống bị phá hủy sau chiến tranh.

Cảnh đổ nát của nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống bị phá hủy sau chiến tranh.

Sự thiệt hại về người sau chiến tranh.

Sự thiệt hại về người sau chiến tranh.
Người lính Việt Nam trong thế chiến thứ nhất
Sâu xa
Trực tiếp
GĐ 1 (1914-1916)
GĐ 2 (1917-1918)
Kết quả
Tính chất
TRÒ CHƠI CHỌN MÀU CHỮ
5
1
2
4
3*
6
7
8
9
10
Câu 1:Nét nổi bật trong giai đoạn thứ hai của cuộc chiến tranh?
- Tháng 4 - 1917, Mĩ tham gia chiến tranh. Sự tham chiến của Mĩ có lợi cho phe Hiệp ước.
Tháng 11 - 1917, Cách mạng tháng Mười Nga thành công, ảnh hưởng rất lớn đến phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới.
Tháng 3 - 1918, Nga rút khỏi chiến tranh.
- Ngày 11-11-1918, Đức kí hiệp ước đầu hàng không điều kiện. Chiến tranh kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của phe Liên minh.
Câu 2:Tại sao Mĩ tham gia chiến tranh thế giới thứ nhất muộn?
Mĩ tham chiến muộn vì:
- Lúc đầu Mĩ giữ thái độ “trung lập”, thực ra Mĩ muốn lợi dụng chiến tranh để buôn bán vũ khí kiếm lời.
- Đến năm 1917 Mĩ tham gia chiến tranh và đứng về phe Hiệp ước với mục đích:
+ Được chia lợi nhuận nhiều hơn sau khi chiến tranh kết thúc
+ Ngăn chăn phong trào cách mạng thế giới đang lan rộng
Câu 3: Nêu những hiểu biết của bạn về Hiệp ước Versailles?
Hòa ước quy định Đức phải trả lại cho Pháp(Alsace-Lorraine), Đan Mạch (Schleswig) một số mảnh đất cho Ba Lan, Bỉ,… 
Hòa ước đòi hỏi họ phải chấp nhận trách nhiệm đã khởi động cuộc chiến và đòi họ phải giao cựu Hoàng đế Wilhelm II cho phe Hiệp ước, người bị kết án đã khởi động chiến tranh và khoảng 800 tội phạm chiến tranh.
Số tiền bồi thường chiến tranh sẽ được định sau, nhưng khoản đầu gồm 5 tỉ đô-la phải được trả trong thời gian 1919–1921, và có thể giao vài loại hiện vật – than, tàu, gỗ, bò... thay cho tiền bồi thường.
Hòa ước giới hạn Đức có tối đa quân số 100.000 người tình nguyện tức không được bắt thi hành nghĩa vụ quân sự, cấm sở hữu máy bay và xe tăng. Bộ Tổng Tham mưu phải bị dẹp bỏ. Hải quân bị giảm thành lực lượng tượng trưng, bị cấm chế tạo tàu ngầm hoặc tàu trọng tải trên 10.000 tấn..

Câu 4. Sự kiện chính nào chi phối tình hình chiến sự ở giai đoạn 2 của CTTG1?

Cách mạng dân chủ tư dản Nga thành công. Nga hoàng lật đổ

B. Đức dồn lực lượng, quay lại đánh Nga và loại Italia ra khỏi vòng chiến.

C. Tàu ngầm Đức vi phạm quyền tự do trên biển, tấn công phe Hiệp ước.

D. Mĩ tuyên chiến với Đức, chính thức tham chiến và đứng về phe Hiệp ước.
D


Câu 5. Ý nào không phải là hậu quả của CTTG1?


A. Khoảng 1,5 tỉ người bị lôi cuốn vào vòng khói lửa.

B. 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương.

C. Nền kinh tế các nước Châu Âu trở nên kiệt quệ.

D. Cách mạng tháng Mười Nga (1917) thành công.
D


Câu 6. Sự kiện đánh dấu bước chuyển biến lớn của chính trị thế giới sau CTTG1 là?


Chính phủ mới được thành lập ở Đức.

B. Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi. Nhà nước Xô Viết thành lập

C. Đức kí hiệp định đầu hàng không điều kiện.

D. Cách mạng bùng nổ mạnh mẽ ở Đức.
B

Câu 7. Các quốc gia nào hưởng lợi nhiều nhất trong và sau CTTG1?

A. Mĩ, Nhật Bản. B. Anh, Pháp.
C. Mĩ, Anh. D. Mĩ, Anh, Pháp.
A
Câu 8. Kết cục nằm ngoài mong muốn của các nước đế quốc khi gây ra CTTG1 là?
các nước châu Âu trở thành con nợ của Mĩ.

B. gây ra thiệt hại nặng nề cho nhân loại.

C. sự ra đời của nhà nước Xô Viết.

D. nền kinh tế châu Âu kiệt quệ.
C


Câu 9. Điểm nổi bật nhất trong mối quan hệ quốc tế sau CTTG1 (1914- 1918)?


các nước đế quốc có sự phân chia về quyền lợi.

B. sự đối đầu giữa các nước đế quốc với Liên Xô.

C. một trật tự thế giới mới được thiết lập.

D. thế giới vẫn giữ nguyên như cũ.
B


Câu 10: Câu hỏi của khán giả?