Cảm nhận của em về hình ảnh trên?
Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch
I. Giới thiệu:
Lí Bạch (701 - 762)
1. Tác giả:


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch

Lý Bạch
(701 - 762) tự là Thái Bạch, hiệu là Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc.
- Là nhà thơ nổi tiếng Trung Quốc đời Đường, ông được mệnh danh là “Tiên thơ”.
2. Tác phẩm:
Bài thơ được sáng tác khi tác giả xa quê.

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
(TĨNH DẠ TỨ)
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Lí Bạch
I. Giới thiệu:


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


1. Tác giả:
? Bài thơ “Tĩnh dạ tứ” được Lý Bạch sáng tác trong hoàn cảnh nào?
Văn bản Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
(Tĩnh dạ tứ) - Lí Bạch
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản:
1. Đọc:
- Giọng thiết tha, trầm lắng, bộc lộ cảm xúc.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Lí Bạch
Dịch nghĩa:
Ánh trăng sáng đầu giường,
Ngỡ là sương trên mặt đất.
Ngẩng đầu ngắm vầng trăng sáng,
Cúi đầu nhớ quê cũ.
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
-Tương Như dịch-
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản:
1. Đọc:
5. Tìm hiểu văn bản:
a. Hai câu thơ đầu:
2. Thể thơ:
ngũ ngôn tứ tuyệt cổ thể


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


I. Giới thiệu:
3. PTBĐC:
Biểu cảm.
4. Bố cục: 2 phần

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
(TĨNH DẠ TỨ)
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Lí Bạch
Xác định thể thơ?
Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ?
Bố cục của bài thơ gồm có mấy phần? Đó là những phần nào?
Có ý kiến cho rằng: hai câu đầu là thuần túy tả cảnh. Hai câu cuối là thuần túy tả tình. Em có tán thành như thế không ? V× sao ?
Hai câu đầu chủ yếu tả cảnh nhưng còn có sự xuất hiện của chủ thể trữ tình (qua từ “giường”, “ngỡ”). Hai câu cuối thiên về tả tình nhưng vẫn xuất hiện ánh trăng.
 Vừa tả cảnh, vừa tả tình (Tình trong cảnh, cảnh trong tình).
5. Tìm hiểu văn bản:
a. Hai câu thơ đầu:


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


5. Tìm hiểu văn bản :
a. Hai câu đầu:
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
? Chủ thể trữ tình trong hai câu đầu là ai? Đang làm gì?
Chủ thể trữ tình là tác giả, đang ngắm trăng
? Ngắm trăng ở vị trí nào?
- > Ở trên giường.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
? Trong tư thế nào?
-> Tư thế: nằm ->đặc biệt
? Lúc bấy giờ tâm trạng của tác giả như thế nào?
- Tâm trạng: trằn trọc, thao thức không ngủ được.
? Nếu thay từ “giường” bằng “bàn” thì ý nghĩa câu thơ có thay đổi không?
5. Tìm hiểu văn bản :
a. Hai câu đầu:
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
5. Tìm hiểu chung:
a. Hai câu đầu:
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
bàn
- Nếu thay từ “giường” bằng từ “bàn” thì ý nghĩa câu thơ sẽ khác.
Sàng (giường): nằm trên giường mà không ngủ được (cũng có thể ngủ rồi song tỉnh dậy mà không ngủ lại được) mới thấy ánh trăng sáng xuyên qua cửa.
Án, trác (bàn): tác giả đang ngồi đọc sách nhìn thấy ánh trăng  Nếu như vậy thì không bộc lộ rõ tâm trạng của nhà thơ.


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


? Giải thích nghĩa của từ: Nghi thị ?
? Cho biết nghệ thuật được sử dụng trong 2 câu thơ trên?
5. Tìm hiểu chung:
a. Hai câu đầu:
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
- Nghi thị (ngỡ là): sự ngỡ ngàng, nghi ngờ khó phân biệt.
 Nghệ thuật liên tưởng, tưởng tượng
? Vậy chữ “sàng” kết hợp “ Nghi” gợi em hình dung trạng thái chiêm ngưỡng trăng của tác giả ra sao?
- Nằm trên giường mơ màng thao thức, chợt bắt gặp ánh trăng sáng rọi đầu giường, mà tưởng là sương giăng phủ trên mặt đất
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
5. Tìm hiểu văn bản :
a. Hai câu đầu:
Em hình dung ánh sáng của trăng rọi vào gian phòng mà tưởng là sương phủ là ánh trăng sáng như thế nào? Nhận xét từ ngữ hình ảnh?
- Ánh trăng sáng trắng bàng bạc tựa như sương phủ lung linh huyền ảomột hình ảnh thơ (chọn lọc) rất đẹp, lãng mạn chất thơ.
Văn bản Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
(Tĩnh dạ tứ)
- Lí Bạch -
a. Hai câu đầu:
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Em có nhận xét gì về cách dùng từ, chọn hình ảnh của tác giả trong 2 câu thơ trên?
- Dùng từ ngữ chọn lọc rất tinh tế, hình ảnh liên tưởng sinh động.
Cảnh trăng và tâm trạng của nhà thơ được thể hiện như thế nào?
- Cảnh trăng sáng huyền ảo, gợi nỗi niềm suy tư nặng trĩu trong lòng nhà thơ.


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


5. Tìm hiểu chung:
Hai câu đầu:
- Từ ngữ, hình ảnh chọn loc, liên tưởng sinh động.
- Cảnh trăng sáng huyền ảo, gợi nỗi niềm suy tư nặng trĩu trong lòng nhà thơ.
5. Tìm hiểu văn bản:
a. Hai câu đầu:
? Ở hai câu thơ sau không thuần túy tả tình, mà còn tả cảnh. Hãy chỉ ra cụ thể?
b. Hai câu cuối:


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
- Tư cố hương
 Trực tiếp tả tình
- C? d?u, d� d?u, v?ng minh nguy?t ? V?a t? ngu?i, v?a t? c?nh
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
5. Tìm hiểu văn bản:
b. Hai câu cuối:
I. Giới thiệu:
II. Đọc - hiểu văn bản:
a. Hai câu đầu:
b. Hai câu sau:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
- Cử đầu (ngẩng đầu):
+ Vừa như một động tác tất yếu để kiểm nghiệm vùng sáng trước giường là sương hay trăng
+ Vừa xác định điểm nhìn thay đổi: ánh mắt nhà thơ chuyển từ trong ra ngoài, từ mặt đất lên bầu trời; từ chỗ chỉ thấy ánh trăng đầu giường đến chỗ thấy cả vầng trăng.
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
5. Tìm hiểu chung:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
- Đê đầu (cúi đầu):
Không phải là để nhìn một lần nữa “sương trên mặt đất” mà để suy ngẫm về quê hương - Nhớ cố hương
→ Tâm trạng “nhớ cố hương” được thể hiện qua tư thế, cử chỉ, tâm trạng thường trực, sâu nặng biết bao.
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương
5. Tìm hiểu văn bản:
b. Hai câu cuối:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
- Cử đầu (ngẩng đầu):
Hướng ra ngoại cảnh là để ngắm trăng
- Đê đầu (cúi đầu):
Hoạt động hướng nội, trĩu nặng tâm tư
→ Xúc cảnh sinh tình: Nhớ quê, thao thức không ngủ, nhìn trăng lại càng nhớ quê.
5. Tìm hiểu văn bản:
b. Hai câu cuối:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
? Ở hai câu thơ cuối có sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
Nghệ thuật đối :
Đê đầu >< cử đầu, vọng minh nguyệt >< tư cố hương
? Nhận xét về số lượng chữ, cấu trúc ngữ pháp, từ loại?
5. Tìm hiểu văn bản:
b. Hai câu cuối:
b. Hai câu sau:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
đt dt đt tt dt
Đê đầu tư cố hương.
Đt dt đt tt dt
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
→Nghệ thuật đối: số lượng chữ của các bộ phận tham gia đối bằng nhau, cấu trúc ngữ pháp của các bộ phận tham gia đối giống nhau, từ loại của các chữ tương ứng ở hai vế đối giống nhau.
I. Đọc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đầu:
2. Hai câu sau:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
→ Hai câu thơ đối nhau rất chỉnh diễn tả hai tư thế, hai tâm trạng đồng nhất trong tâm hồn thi nhân: ngẩng đầu là hướng ra ngoại cảnh, để ngắm trăng, cúi đầu là hoạt động hướng nội, trĩu nặng tâm tư.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch


5. Tìm hiểu chung:
Hai câu đầu:
- Từ ngữ, hình ảnh chọn loc, liên tưởng sinh động.
- Cảnh trăng sáng huyền ảo, gợi nỗi niềm suy tư nặng trĩu trong lòng nhà thơ.
b. Hai câu sau:
- Ngôn ngữ tự nhiên, độc đáo, phép đối rất chỉnh.
- Nỗi nhớ quê hương sâu sắc, da diết luôn thường trực trong lòng nhà thơ.
5. Tìm hiểu văn bản:
a. Hai câu đầu:
b. Hai câu sau:
? Dựa vào bốn động từ: nghi (ngỡ là), cử (ngẩng), đê (cúi), tư (nhớ) để chỉ ra sự thống nhất, liền mạch của suy tư, cảm xúc trong bài thơ?
I. Đọc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đầu:
2. Hai câu sau:
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Nghi (thị sương) → Cử (đầu) → Vọng (minh nguyệt)
Đê (đầu) → Tư (cố hương)
→ Các động từ tạo nên sự thống nhất, liền mạch trong cảm xúc.
=>X�c c?m c?a nh� tho - ch? d? c?a t�c ph?m du?c d?n n�n, th? hi?n r� nh?t ? c�u tho cu?i c�ng.
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Qua tìm hiểu văn bản: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh em thấy bài thơ có nét đặc sắc nghệ thuật nào? Từ đó rút ra ý nghĩa bài thơ?

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
(TĨNH DẠ TỨ)
Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Lí Bạch
III/ Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
Xây dựng hình ảnh gần gũi, ngôn ngữ tự nhiên, bình dị; Sử dụng phép đối ở câu 3,4.
2. Ý nghĩa:
Nỗi lòng đối với quê hương da diết, sâu nặng trong tâm hồn, tình cảm người xa quê.


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch

- Có người dịch Tĩnh dạ tứ thành hai câu thơ như sau:
“Đêm thu trăng sáng như sương
Lý Bạch ngắm cảnh nhớ thương quê nhà”
Em hãy nhận xét hai câu thơ dịch trên?
Gợi ý: Tìm điểm giống nhau và điểm khác nhau giữa bản dịch thơ của Tương Như dịch và hai câu thơ dịch trong bài tập.


III. Luyện tập:


Tuần 8-Tiết 31: Văn bản:
C¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh
(TÜnh d¹ tø)
Lí Bạch

Bài tập trắc nghiệm:
C©u 1: Bµi th¬ “ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh”
®­ưîc t¸c gi¶ viÕt trong hoµn c¶nh nµo?
A. Míi rêi quª ra ®i
B. Ở quê hương trông trăng nảy sinh tâm trạng
C. Khi tác giả đang sống tha hương trong cảnh li loạn
D. Sèng ë ngay quª nhµ
C©u 2: Chủ đề của bài thơ là gì ?
A. Đăng sơn ức hữu (lên núi nhớ bạn)
B. Sơn thủy hữu tình (non nước hữu tình)
C. Vọng nguyệt hoài hương( trông trăng ngớ quê)
D. Tức cảnh sinh tình (trước cảnh sinh tình)

* Hướng dẫn h?c t?p:
- D?i v?i b�i h?c ? ti?t n�y:
+ H?c phần nội dung bài học
+ H?c ph?n phi�n �m v� d?ch tho. Tìm th�m m?t
s? b�i tho kh�c c?a Lí B?ch.
+ D?a v�o ph?n d?ch nghia t?p so s�nh d? th?y du?c s? kh�c nhau gi?a b?n d?ch tho v� nguy�n t�c
- D?i v?i b�i h?c ? ti?t ti?p theo:
Chuẩn bị bài mới: Luy?n t?p c�ch l�m b�i van bi?u c?m