CƠ SỞ TÂM LÍ CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
Giảng viên hướng dẫn:
TS Nguyễn Thị Trâm Anh
NHÓM 1
9/2021
THUYẾT HÀNH VI TẠO TÁC
●B.F.SKINNER
01
SƠ LƯỢC VỀ SKINNER
THUYẾT HÀNH VI TẠO TÁC
VẬN DỤNG VÀO QUÁ TRÌNH DẠY HỌC
1
2
3
THUYẾT HÀNH VI TẠO TÁC
01
PHẦN
SƠ LƯỢC VỀ SKINNER
CUỘC ĐỜI
SỰ NGHIỆP
CỐNG HIẾN KHOA HỌC
20-3-1904
Tại Susquehanna, bang Pennsylvania, Mỹ
2 cuộc khủng hoảng căn tính
Nhà văn, nhà phát minh, nhà tâm lý hành vi
"Hành vi của cơ thể”1938
Cuốn sách mô tả những luận điểm Skinner theo đuối suốt cuộc đời
18-8-1990
Qua đời vì bệnh bạchcầu
1936
Kết hôn với Yvonne Blue và có 2 con gái
Gia thế
Sinh trưởng trong gia đình khá giả hạnh phúc
Kế thừa và phát huy
Quan điểm của J.Watson , coi cơ thể là đối tượng nghiên cứu
Thay đổi khái niệm
Không dựa trên phản xã có điều kiện của Pavlov
Hành vi tạo tác và kích thích củng cố
Trung tâm trong toàn bộ nghiên cứu của Skinner
Lý thuyết học tập mang tính xã hội
Một lí thuyết rất khác so với hướng tiếp cận của Hôlơ hay Tolmen
1
5
4
2
3
Người theo đuổi thuyết định mệnh: bác bỏ khái niệm tự do
Nhà môi trường học: Xem nhẹ những thành tố sinh lý và cấu tạo trong việc giải thích hành vi – nhấn mạnh môi trường
Thủ lĩnh và người anh hùng của tâm lý học hành vi
“Ít có nhà tâm lý học Mỹ nào lại có tác động sâu sắc đối với sự phát triển tâm lý học và giáo dục những nhà khoa học trẻ như vậy”
Những đóng góp đã, đang và sẽ còn được ứng dụng trong dạy học và giáo dục
02
PHẦN
THUYẾT HÀNH VI TẠO TÁC
Một số khái niệm
Tiền thân
Nội dung
Phản ứng – hoạt động, tráng thái, quá trình nảy sinh ra để đáp lại một  tác động nào đó.
Hành vi – là xử sự của con người trong một hoàn cảnh cụ thể, biểu hiện ra bên ngoài bằng lời nói, cử chỉ nhất định
Nhận thức – là quá trình biện chứng của sự phản ánh khách quan trong ý thức con người, nhờ đó con người tư duy và không ngừng tiến gần đến khách thể
Thuyết trị liệu nhận thức-hành vi (behavioral cognitive therapy) – nền tảng của nó là các ý tưởng hành vi hoặc là trị liệu nhận thức xã hội do có sự lien kết của nó với lý thuyết học hỏi xã hội
Một số khái niệm
01
02
3
04
05
Xem nhẹ vai trò của ý thức, nội quan, trong nghiên cứu hành vi
Xem nhẹ các khái niệm: Bản năng, cảm giác, động cơ, tri giíac, tinh thần, tưởng tượng trong việc hình thành hành vi
Luật hiệu quả: Thưởng gia tăng hành vi, phạt chỉ chặn đứng hành vi
John B.Watson
Edward L.Thorndlike
Tiền thân
Theo B. F Skinner, cả động vật và con người có ba dạng hành vi: hành vi không điều kiện (có cơ sở phản xã bẩm sinh), hành vi có điều kiện (phản xã có điều kiện cổ điển) và hành vi tạo tác (phản xã có điều kiện tạo tác), gắn với tên tuổi những người phát hiện ra chúng: R. Descarte I. Pavpov và B. F Skinner.
Kích thích
Hành vi củng cố
Hành vi lặp lại
Nội dung
Skinner
S
R
Hành vi tạo tác
Nội dung
Cơ sở sinh học của hành vi tạo tác
Cơ sở sinh học của hành vi tạo tác
Khi chuột ấn vào đòn bẩy thì nhận được thức ăn. Sau một quá trình luyện tập chuột hình thành phản ứng ấn đòn bẩy để nhận được thức ăn. Khi thao tác đúng thì được thưởng: thức ăn. Khi thao tác sai thì bị phạt: điện giật
03
PHẦN
VẬN DỤNG VÀO QUÁ TRÌNH DẠY HỌC
Dạy học bằng phương pháp thử-sai
Vai trò của sự củng cố đối với hành vi tạo tác
Ứng dụng hành vi tạp tác trong giảm thiểu hành vi bất thường của trẻ tự kỷ
Dạy học bằng phương pháp thử-sai
Cho con vật đang đói (chẳng hạn ở thực nghiệm này là chim bồ câu), vào trong một cái lồng hoàn toàn tách biệt với môi trường bên ngoài, trong đó có nhữnng hạt với màu sắc khác nhau: màu đỏ là những viên sỏi, còn màu xanh là hạt đỗ.

Con chim được tạo mọi điều kiện tìm hiểu hộp và thực hiện các phản xạ mổ. Lúc đầu, do ngẫu nhiên, chim mổ hạt đỏ - viên sỏi, không ăn được, nó nhả ra, sau đó mổ hạt xanh- hạt đỗ, ăn được.
Hướng di chuyển của bút phản hồi
Hướng di chuyển của máy ghi
Công tắc vi mô
Cần điều khiển
Các phản ứng được lặp lại dẫn đến kết quả đúng. Các phản ứng đúng sẽ được củng cố, các phản ứng sai bị loại trừ.
Trong phản xạ có điều kiện cổ điển yếu tố nhu cầu của cá nhân không được tính đến. Ngược lại, trong phản xạ tạo tác, yếu tố nhu cầu quyết định việc nảy sinh phản ứng.
Từ kết quả các thực nghiệm kiểu trên B.F.Skinner đã phát biểu được luật lĩnh hội của mình: cường độ của hành vi tạo tác tăng lên nếu hành vi được kèm theo kích thích củng cố. Mặc dù để hình thành phản ứng nhanh chóng nhấn đòn bẩy, đòi hỏi phải có thực hành, nhưng dù sao yếu tố then chốt vẫn là củng cố. Tự thân việc thực hành không đem lại cái gì cả: nó chỉ tạo điều kiện xuất hiện củng cố mang tính bổ sung.
Dạy học bằng phương pháp thử-sai
Hành vi
Vật củng cố
Hành vi được lặp lai
Theo Skinner, kết quả quy định rất lớn sự lặp lại hành vi.
Loại và thời điểm của kết quả có thể củng cố hoặc làm suy yếu những hành vi tiếp theo. Sự củng cố là những kết quả làm cho hành vi được xuất hiện với tần số cao hơn, cường độ mạnh hơn. Vật củng cố là một kết quả nào đó mà củng cố hành vi tiếp theo sau nó. 
Vai trò của sự củng cố đối với hành vi tạo tác
Skinner đã nghiên cứu tác dụng của các loại chương trình củng cố khác nhau và đã đưa ra lịch trình củng cố như sau:
Lịch trình củng cố:
Các kiểu củng cố:
Bước 1: Xác định các hành vi bất thường của trẻ
Bước 2: Xác định đặc điểm, tính chất của hành vi bất thường
Bước 3: Xác định nguyên nhân dẫn đến hành vi bất thường
Bước 4: Xử lý hành vi bất thường
Ứng dụng hành vi tạo tác của B. F. Skinner trong việc giảm thiểu hành vi bất thường của trẻ tự kỷ
Bước 1: Xác định các hành vi bất thường của trẻ
Là hành vi hướng nội (xâm hại bản thân) hay hành vi hướng ngoại (gây ảnh hưởng đến người xung quanh)
Bước 2: Xác định đặc điểm, tính chất của hành vi bất thường
Xác định mức độ nguy hiểm, nghiêm trọng, tần suất…của hành vi để xác định thứ tự ưu tiên hành vi cần giảm thiểu trước
Bước 3: Xác định nguyên nhân dẫn đến hành vi bất thường
Có thể là: trẻ thực hiện 1 hành vi để đạt được những điều mà trẻ thích hoặc né tránh những việc trẻ không thích; vì hạn chế ngôn ngữ, rối loạn giác quan nên trẻ có thể tiến hành hành vi bất thường
Bước 4: Xử lý hành vi bất thường
Biện pháp phòng ngừa và nhắc nhở (quy định hành vi trước và trong khi dạy, đứng gần những hay gây rối, dùng ánh mắt, cử chỉ thể hiện để trẻ biết đó là hành vi không phù hợp)
Đối với những hành vi do trẻ bị rối loạn giác quan: điều hòa cảm giác (massage), hiếu động (xây dựng bài tập vận động), giảm tập trung chú ý (trang trí lớp học, sắp xếp vị trí ngồi)…
Ứng dụng hành vi tạo tác của B. F. Skinner trong việc giảm thiểu hành vi bất thường của trẻ tự kỷ
Giảng viên hướng dẫn:
TS Nguyễn Thị Trâm Anh
NHÓM 1
9/2021
THUYẾT HÀNH VI TẠO TÁC
●B.F.SKINNER
THANK YOU