V
Â
T
L
Í
9
* TRƯỜNG THCS LỘC AN *
TRƯỜNG THCS LỘC AN
GV: TRẦN HỮU THÔNG
Từ phổ là gì ?
Câu 1
Câu 2
- Nêu quy ước về chiều của đường sức từ.
- Xác định từ cực của thanh nam châm sau:
A B
KIỂM TRA BÀI CŨ
A B
Chúng ta đã biết từ phổ và các đường sức từ biểu diễn từ trường của thanh nam châm thẳng. Còn từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua thì được biểu diễn như thế nào ?
TIẾT 26 – BÀI 24
TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I/ TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
1. Thí nghiệm:
- Lắc nhẹ mạt sắt trên tấm nhựa chứa ống dây dẫn, đặt trên mặt phẳng ngang, lắp vào nguồn điện 6V.
- Đóng mạch điện, gõ nhẹ lên tấm nhựa. Quan sát từ phổ của ống dây.
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
6V
Gõ nhẹ

+
-
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I/ TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
C1: So sánh từ phổ của ống dây và từ phổ của thanh nam châm.
1.Thí nghiệm :
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I/ TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
1.Thí nghiệm:
+
-
Dựa vào các đường mạt sắt, vẽ một vài đường sức từ của ống dây trên bảng nhựa.
C2: Nhận xét hình dạng của các đường sức từ.
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I/ TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
+
-
Đặt các kim nam châm nối tiếp nhau trên một đường sức từ vừa vẽ được. Hãy vẽ mũi tên chỉ chiều của đường sức từ.
S
N
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
1.Thí nghiệm:
I/ TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
+ Từ phổ bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua giống từ phổ của nam châm thẳng. Trong lòng ống dây các đường sức từ gần như song song với nhau.
2. Kết luận:
+ Hai đầu ống dây có dòng điện chạy qua là hai từ cực. Đầu có các đường sức từ đi ra gọi là cực từ Bắc, đầu có các đường sức từ đi vào gọi là cực từ Nam. (ra Bắc vào Nam)
+ Đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua là những đường cong khép kín, có chiều cùng đi vào một đầu và cùng đi ra ở đầu kia.
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I/ TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
II/ QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
+
-
6V
I
1. Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
II/ QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
Chiều đường sức từ của ống dây phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
1. Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
Nắm bàn tay phải rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây.
I
2. Quy tắc nắm tay phải:
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
II/ QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
Nắm bàn tay phải rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
II/ QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
2. Quy tắc nắm tay phải:
Chiều đường sức từ
S
N
Nắm bàn tay phải rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây.
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
II/ QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
2. Quy tắc nắm tay phải:
1. Quy tắc nắm tay phải dùng để làm gì?
A. Xác định chiều đường sức từ của nam châm thẳng.
B. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn có hình dạng bất kì
C. Xác định chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua.
D. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua.
LUYỆN TẬP
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
2. Chọn câu sai
Hai đầu của ống dây cũng là hai từ cực.
Đường sức từ của ống dây là những đường cong không khép kín.
Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ được sắp xếp gần như song song với nhau.
Tại hai đầu của ống dây, các đường sức từ cũng có chiều cùng đi vào một đầu và cùng đi ra ở đầu kia.
LUYỆN TẬP
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
P
Q
A
B
3. Theo em ống dây sẽ hút hay đẩy thanh nam châm ?
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
LUYỆN TẬP
C4: Cho ống dây AB có dòng điện chạy qua. Một nam châm thử đặt ở đầu B của ống dây, khi đứng yên nằm định hướng như hình vẽ. Xác định tên các từ cực của ống dây.
A
B
S
N
III/ VẬN DỤNG:
N
S
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
C5: Trên hình vẽ có một kim nam châm bị vẽ sai chiều. Hãy chỉ ra đó là kim nam châm nào và vẽ lại cho đúng. Dùng qui tắc nắm tay phải xác định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
S
N
2
4
5
1
3
III/ VẬN DỤNG:
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
C6: Hình vẽ cho biết chiều dòng điện chạy qua các vòng dây. Hãy dùng quy tắc nắm tay phải để xác định tên các từ cực của ống dây.
S
N
Chiều
dòng
điện
III/ VẬN DỤNG:
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài;
Làm bài tập 24.1, 4, 5 SBT;
Chuẩn bị tiết sau là tiết luyện tập.